الأسماء و الأفعال و الحروف (أبنية کتاب سيبويه)

    از ویکی‌نور
    الأسماء و الأفعال و الحروف (أبنية کتاب سيبويه)
    الأسماء و الأفعال و الحروف (أبنية کتاب سيبويه)
    پدیدآورانزبیدی، محمد بن‌ حسن‌ (نويسنده)

    سیبویه، عمرو بن عثمان (نویسنده)

    حموش، احمد راتب ( مصحح)
    عنوان‌های دیگرالکتاب
    ناشرمجمع اللغة العربیة
    مکان نشرسوریه - دمشق
    سال نشر13سده
    چاپ1
    موضوعسيبويه ، عمرو بن عثمان ، 148-180؟ق. الكتاب -- نقد و تفسير - زبان عربی - نحو
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    كتاب الأسماء و الأفعال و الحروف (أبنية كتاب سيبويه)، از آثار ادیب، واژه‌شناس، نحوی و شاعر اندلسی قرن چهارم هجری قمری، ابوبکر محمد بن‌ حسن‌ زبیدی (متوفای ۳۷۹ق)، پژوهشی در دانش صرف زبان عربی و واژه‌شناسی است که به تصحیح و تکمیل برخی از مطالب کتاب سیبویه می‌پردازد. پژوهشگر معاصر، دکتر احمد راتب حموش، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده است.

    هدف و روش

    • ابوبکر محمد بن‌ حسن‌ زبیدی، با یادآوری ارزش نحوی و ادبی کتاب سیبویه، افزوده است: با مطالعه این کتاب، برخی از غفلت‌ها را در آن به‌خصوص در جنبه ابنیه مشاهده کردم و یادداشت کردم و اکنون جداگانه ارائه می‌کنم تا باعث تکمیل و اصلاح و تقویت علم گردد و البته قصد دشمنی و معارضه با سیبویه ندارم، بلکه از علم او بهره‌ها برده‌ام و همین نقدها هم با استفاده از اصول او انجام شده است و البته انسان مصون از اشتباه نیست[۱].
    • دکتر احمد راتب حموش، بر ارزشمندی کتاب حاضر در نزد دانشوران تأکید کرده و از جمله نوشته است:
    1. نویسنده كشف الظنون، این اثر را از نوادر دهر دانسته و برخی از دانشمندان، به‌عنوان مثال در يتيمة الدهر و وفيات الأعيان، آن را بی‌نظیر شمرده‌اند.
    2. تردیدی ندارد که همه کتاب‌های لغت و به‌خصوص در مباحث مربوط به ابنیه مثل المزهر في علوم اللغة و أنواعها، تألیف سیوطی، از جنبه صرفیِ کتاب ابنیه زبیدی استفاده کرده‌اند....
    3. همچنین کتاب‌های لغت مانند لسان العرب از جنبه لغوی کتاب ابنیه زبیدی بهره برده‌اند....
    4. ابوبکر محمد بن‌ حسن‌ زبیدی، گرفتار غرور نشده و خودش را برتر از سیبویه نپنداشته، بلکه نسبت به او کمال احترام را روا داشته و نقدهای خودش را بر او، ناچیز شمرده است[۲].

    ساختار و محتوا

    • کتاب حاضر به ترتیب اسماء، افعال و حروف و بناهای ثلاثی، رباعی و خماسی و مزید آن، تنظیم شده است.

    نمونه مباحث

    • باب ابنیه اسماء و صفات خماسی (پنج‌حرفی):... افزوده: ابوبکر گفت: از همین باب، فُعلَلِل هم آمده است: گویند هُندَلِع که اسم سبزی و گیاهی خوردنی است[۳].

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه نویسنده، ص59-65
    2. ر.ک: مقدمه مصحح، ص35-39
    3. ر.ک: متن کتاب، ص308-310

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.

    وابسته‌ها