افقی، رسول
رسول افقی، پژوهشگر و نویسنده معاصر در حوزه علوم حدیث و معارف اسلامی است. او فعالیت خود را از پژوهشکده دارالحدیث آغاز کرد و با همکاری آیتالله محمد محمدی ریشهری، در تألیف و تدوین مجموعههای ارزشمند حدیثی مانند نهج الدعا، نهج الذکر، حکمتنامه فاطمی، کنز الدعاء و دانشنامه قرآن و حدیث نقش مهمی ایفا کرده است. او همچنین در تدوین کتاب انفاق از نگاه قرآن و حدیث با آیتالله ریشهری همکاری داشته است. افقی در کنار فعالیتهای پژوهشی، به تدریس متون ادبیات حوزه (سیوطی، ابن عقیل و صرف) و نیز تدریس در مرکز جهانی علوم اسلامی اشتغال داشته است.
تحصیلات
رسول افقی تحصیلات ابتدایی را در سال ۱۳۵۲ هجری شمسی در یکی از روستاهای شهرستان هشترود آغاز کرد و در سال ۱۳۶۴ تحصیلات دبیرستان را به پایان رساند. در همان سال وارد حوزه علمیه قم شد و در مدرسه رسول اکرم (ص) به تحصیل علوم دینی پرداخت.[۱]
اساتید او در سه سال اول حوزه عبارت بودند از: استاد صفائی بوشهری برای درس مغنی، استاد علیزاده برای سیوطی و دیگر اساتید. پس از سال سوم حوزه، ازدواج کرد و تحصیلات را بیرون از مدرسه ادامه داد و از محضر اساتید بزرگواری بهره برد، از جمله: شرح لمعه نزد استاد محامی، استاد طالقانی و شبزندهدار؛ اصول فقه نزد استاد صالحی و سید احمد خاتمی؛ رسائل نزد استاد استادی؛ مکاسب و خارج فقه نزد استاد علی کریمی جهرمی و استاد ابوطالب تجلیل تبریزی؛ و خارج اصول نزد استاد آیتالله سبحانی.[۱]
فعالیتها
پژوهش و تألیف
رسول افقی هماکنون در پژوهشکده دارالحدیث فعالیت میکند و در تألیف نزدیک به ده عنوان کتاب با آیتالله محمد محمدی ریشهری همکاری داشته است.[۱] از جمله مهمترین این همکاریها میتوان به کتابهای زیر اشاره کرد:
نهج الدعا
این کتاب گامی است در جهت آگاهیبخشی نسبت به ارزش، اهمیت و عظمت دعا، و نیز شناخت آداب، شرایط، آفات و موانع اجابت دعا. کتاب در پنج فصل تدوین شده است: اهمیت دعا، آداب دعا کردن، اجابت دعا، دعا کردن برای دیگران و نفرین کردن به دیگران. در تدوین این مجموعه، همه احادیث مربوط به هر موضوع از منابع گوناگون شیعه و اهل سنت گردآوری شده و کاملترین، موثقترین و کهنترین آنها انتخاب شده است.[۲]
نهج الذکر
این کتاب در چهار جلد تدوین شده و به تبیین مسائل کلی مربوط به یاد خدا و ده عنوان از بارزترین مصادیق ذکر در قرآن و احادیث اهل بیت(ع) پرداخته است. این اذکار عبارتاند از: بَسمَله، تسبیح، تحمید، تهلیل، تكبير، حَوقَله، استثناء، استعاذه، استغفار و صلوات. این اثر برگزیده هفتمین دوره جایزه کتاب فصل جمهوری اسلامی در پاییز ۱۳۸۷ شد.[۳]
حکمت نامه فاطمی
این کتاب شامل یک درآمد (گزارشی کوتاه از زندگی فاطمه زهرا(س) از تولد تا شهادت) و پنج بخش است: فضائل، حکمتهای خانوادگی، حکمتهای اخلاقی و عملی، حکمتهای عبادی و حکمتهای سیاسی. بخش حکمتهای سیاسی مهمترین بخش این کتاب است که نشان میدهد فاطمه زهرا(س) برای دفاع از ولایت علوی و رهبری سیاسی-الهی امیر مؤمنان(ع) همه توان خود را به کار گرفت.[۴]
کنز الدعاء
این کتاب در واقع مکمّل نهج الدعا است و برگزیدهای از دعاهای قرآنی، دعاهای پیامبر(ص) و دعاهای رسیده از ناحیه امامان(ع) را با نظمی جدید در چهل فصل گردآوری کرده است. از جمله فصلهای آن میتوان به دعاهای رفع غمها و سختیها، دعاهای استخاره، دعاهای ایام هفته، دعاهای ماههای مختلف، دعاهای عصر غیبت و دعاهای سریعالاجابه اشاره کرد.[۵]
دانشنامه قرآن و حدیث
این دانشنامه که در واقع تکمیل و گسترش کتاب میزان الحکمة است، مفاهیم دینی، اعتقادی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را پوشش میدهد. تاکنون شانزده جلد از آن منتشر شده و پیشبینی میشود حجم آن به بیش از هفتاد جلد برسد. این اثر به شیوه الفبایی-موضوعی به گزارش احادیث مرتبط با موضوعات پرداخته و با استناد به آیات و روایات معصومان(ع) به توضیح و تبیین موضوعات دینی میپردازد.[۶]
انفاق از نگاه قرآن و حدیث
این کتاب از آخرین پژوهشهای آیتالله ریشهری است که با همکاری رسول افقی تدوین شده و در چهارده فصل به بررسی موضوع انفاق از منظر قرآن و سنت پرداخته است. نزدیک به هزار و پنجاه آیه و روایت در این کتاب گردآوری شده و مباحثی چون ویژگیهای انفاق، آثار و نتایج آن، سیره معصومان(ع) در انفاق، برترین نمونههای انفاق، پرهیز از بخل و انفاقهای غیرمالی را در بر دارد.[۷]
تدریس
افقی در کنار تحصیل، تدریس متون ادبیات حوزه را شروع کرد و کتابهای سیوطی، ابن عقیل، صرف ساده و آموزش صرف را تدریس کرده است. همچنین به مدت پنج سال در مرکز جهانی علوم اسلامی به تدریس اشتغال داشته است.[۱]
پانويس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ پایگاه اندیشوران حوزه: رسول افقی
- ↑ پایگاه نورلایب: نهج الدعا
- ↑ کتابخانه دیجیتال قائمیه: نهج الذکر
- ↑ پایگاه رسمی محمد محمدی ریشهری: حکمت نامه فاطمی
- ↑ پایگاه رسمی محمد محمدی ریشهری: کنز الدعاء
- ↑ پایگاه رسمی محمد محمدی ریشهری: دانش نامه قرآن و حدیث
- ↑ پژوهشگاه قرآن و حدیث: کتاب انفاق از نگاه قرآن و حدیث
منابع مقاله
- پایگاه اندیشوران حوزه: رسول افقی
- پایگاه نورلایب: نهج الدعا
- کتابخانه دیجیتال قائمیه: نهج الذکر
- پایگاه رسمی محمد محمدی ریشهری: حکمت نامه فاطمی
- پایگاه رسمی محمد محمدی ریشهری: کنز الدعاء
- پایگاه رسمی محمد محمدی ریشهری: دانش نامه قرآن و حدیث
- پژوهشگاه قرآن و حدیث: کتاب انفاق از نگاه قرآن و حدیث
وابستهها
- مراقبات ماه رمضان
- ماه خدا پژوهشی جامع درباره ماه مبارک رمضان از نگاه قرآن و حدیث
- دانشنامه احاديث پزشکی
- انفاق از نگاه قرآن و حدیث
- انسانشناسی از منظر قرآن و حدیث
- نهج الذكر
- فرهنگنامه توبه
- شناختنامه نبوت (نبوت عامه)
- کنز الدعاء
- نهج الدعاء (با ترجمه فارسی)
- مراقبات ماه رمضان: عربی - فارسی
- منتخب نهجالذکر: عربی - فارسی
- انسانشناسی از منظر قرآن و حدیث (فارسی - عربی)
- شهر الله في الکتاب و السنة
- موسوعة الأحادیث الطبیة
- منتخب نهج الذکر