ابعاد پنهان ادبیات آذربایجانی در دوره شوروی 1920 ـ 1990
| ابعاد پنهان ادبیات آذربایجانی در دوره شوروی 1920-1990 | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | تایرل، ملیحه س. (نویسنده) فقیه، اسماعیل (مترجم) |
| ناشر | مرکز |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1391 |
| چاپ | اول |
| شابک | 978-964-213-158-7 |
| موضوع | ادبیات ترکی آذربایجانی — تاریخ و نقد — قرن 20م. |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 1391 2الف9ت / 313/5 PL |
ابعاد پنهان ادبیات آذربایجانی در دوره شوروی 1920-1990 نوشته ملیحه س. تایرل با ترجمه اسماعیل فقیه؛ پژوهشی گسترده درباره استراتژیهای نوشتاری و رمزآمیز نویسندگان آذربایجانی تحت حکومت شوروی است که اولین تحقیق جامع درباره روشهای مخفیکاری ادبی در این دوره محسوب میشود.
ساختار
کتاب در هفت فصل اصلی و یک نتیجهگیری تنظیم شده که هر فصل به بررسی دههای خاص از دوران شوروی و ویژگیهای ادبیات آذربایجانی در آن دوره میپردازد.
گزارش کتاب
این اثر به بررسی ادبیات آذربایجانی در دوران هفتادساله حکومت شوروی میپردازد و نشان میدهد چگونه نویسندگان آذربایجانی در این دوره، باوجود محدودیتهای شدید سیاسی و سیستم سانسور شدید، توانستند هویت ملی و فرهنگی خود را حفظ کنند و حتی تقویت نمایند. نویسنده در این کتاب از اصطلاح «ادبیات دو بعدی» برای توصیف آثار این دوره استفاده میکند؛ آثاری که در ظاهر مطابق با اصول سوسیالیستی رئالیسم نوشته شدهاند اما در لایههای زیرین حاوی مضامین ملیگرایانه و انتقادی هستند.
در فصل اول، تایرل پیشینه تاریخی و روششناسی تحقیق خود را تشریح میکند. فصل دوم به بررسی ادبیات دهههای 1920 و 1930 میپردازد که در آن نویسندگان از تکنیکهای صوفیگرانه و سمبلیک برای بیان عقاید خود استفاده میکردند. فصل سوم تحولات ادبی دهههای 1930 و 1940 را بررسی میکند که با سرکوبهای استالینی همراه بود و فردگرایی در تقابل با ایدئولوژی جمعگرایانه شوروی قرار گرفت.
نویسنده در فصل چهارم به پیچیدگیهای ادبیات دوران جنگ جهانی دوم و پس از آن میپردازد که در آن تضاد بین وفاداری ملی و التزام به ایدئولوژی شوروی به اوج خود رسید. فصل پنجم به بررسی «دوران طلایی» دهه 1960 اختصاص دارد که در آن ملیگرایی فرهنگی مجدداً شکوفا شد. فصل ششم تحولات ادبی دو دهه پایانی حکومت شوروی (1970-1980) را با تأکید بر تقابل فردگرایی و جمعگرایی تحلیل میکند.
این کتاب با ارائه نمونههای متعدد از آثار نویسندگان برجسته آذربایجان شوروی مانند بختیار وهابزاده، میرزا ابراهیموف و انور علیزاده، نشان میدهد چگونه ادبیات توانست به مثابه ابزاری برای حفظ هویت ملی در برابر سیاستهای روسیسازی عمل کند. تایرل با ترکیب نظریههای ادبی و شواهد تاریخی، الگویی برای درک «کدهای پنهان» این آثار ارائه میدهد که برای پژوهشگران ادبیات مقاومت و مطالعات پسااستعماری بسیار ارزشمند است.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات