آشنایی با زبانشناسی (کلیات واجشناسی)
آشنایی با زبانشناسی (کلیات واجشناسی) تألیف احمد سمیعی (گیلانی) (متولد 1299ش)، نویسنده، مترجم و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ کتابی مقدماتی است که با هدف آشنا کردن دانشگاهیان و علاقهمندان رشتههای علوم انسانی با مبانی دانش زبانشناسی نوین و شاخۀ واجشناسی آن نوشته شده است. این اثر ابتدا به ارتباط زبانشناسی با مباحث اطلاعات و نشانهشناسی میپردازد، سپس مروری اجمالی بر سوابق مطالعات زبانی داشته و در نهایت به مفاهیم بنیادی زبانشناسی و به طور خاص، واجشناسی میپردازد.
| آشنایی با زبانشناسی (کلیات واجشناسی) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | سمیعی، احمد (نویسنده) |
| ناشر | سخن |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1391 |
| چاپ | اول |
| شابک | 978-964-372-622-5 |
| موضوع | زبانشناسی |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | P ۱۲۱/س۸،آ۵ |
ساختار
این کتاب دارای یک پیشگفتار، نه فصل اصلی و بخشهای پایانی شامل منابع، فهرست تفصیلی متن و واژهنامه است.
گزارش کتاب
کتاب با پیشگفتاری آغاز میشود که در آن نویسنده به اهمیت روزافزون دانش زبانشناسی به عنوان علمی جوان اما پویا اشاره کرده و ضرورت آشنایی با آن را برای فعالان رشتههای علوم انسانی توضیح میدهد. در ادامه، فصل اول به مبحث اطلاعات اختصاص یافته و رابطه زبان را به عنوان ابزار پیامرسانی با علم ارتباطات بررسی میکند. فصل دوم با عنوان نشانه، زبان را به مثابه یک دستگاه نشانه معرفی کرده و پیوند آن را با نشانهشناسی تحلیل میکند.
نویسنده در فصل سوم تحت عنوان مرور اجمالی سوابق مطالعات زبانی، نگاهی تاریخی به مطالعات مربوط به زبان پیش از شکلگیری زبانشناسی نوین میاندازد. فصل چهارم با عنوان زبانشناسی نوین، به تولد این علم با تقریرات فردینان دو سوسور در آغاز قرن بیستم و رشد و گسترش آن در مراکز علمی اروپا و آمریکا میپردازد. نویسنده در این بخش تأثیرگذاری زبانشناسی را بر شاخههای دیگر علوم انسانی مانند روانشناسی، فلسفه و نقد ادبی شرح میدهد.
در فصل پنجم با عنوان ساخت زبان، مفاهیم بنیادین زبانشناسی ساختاری معرفی میشوند. فصل ششم به تبیین روابط جانشینی و همنشینی در نظام زبانی میپردازد که از مفاهیم کلیدی در نظریه سوسور است. نویسنده در فصل هفتم با عنوان آواهای زبان، مبحث واجشناسی را به طور مقدماتی مطرح میکند و به بررسی واحدهای صوتی زبان میپردازد.
مطالعه واجشناسی در فصل هشتم با عنوان آرایش واجها ادامه مییابد. در این بخش، نویسنده به قواعد توزیع و چیدمان واجها در کنار یکدیگر در زنجیره سخن میپردازد و توضیح میدهد که چگونه آرایش واجها در محور همنشینی، الگوهای هجایی و بافتهای درونواژهای خاص هر زبان را پدید میآورد. او تأکید میکند که کارکرد هر زبانی مبتنی بر قاعدهبندیهایی است که ساختارهای زبانی را شکل میدهند و رعایت نکردن این قواعد میتواند به عدم درک پیام بیانجامد. کتاب با جمعبندی مباحث، ارائه منابع، فهرست تفصیلی و یک واژهنامه تخصصی به پایان میرسد.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات