آثار باقیه از مردمان گذشته
| آثار باقیه (از مردمان گذشته) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | ابو ریحان بیرونی، محمد بن احمد (نویسنده) اذکایی، پرویز (مترجم) |
| عنوانهای دیگر | الآثار الباقية عن القرون الخالية |
| ناشر | نشر نی |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1392ش. |
| چاپ | چاپ یکم |
| شابک | 978-964-185-327-5 |
| موضوع | سالشماری - متون قدیمی تا قرن 14، گاهشماری - متون قدیمی تا قرن 14، ایران - آداب و رسوم - متون قدیمی تا قرن 14، جشنها - متون قدیمی تا قرن 14 |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 2041آ2الف / 109 CE |
آثار باقیه (از مردمان گذشته) تألیف ابوریحان بیرونی (362-440ق)، ترجمه پرویز اذکایی؛ این کتاب از مهمترین آثار این دانشمند برجسته ایرانی در حوزه تاریخ ادیان و گاهشماری است که اطلاعات ارزشمندی درباره تمدنها و فرهنگهای باستانی ارائه میدهد. بیرونی در این اثر به بررسی تقویمها، اعیاد و مناسبتهای اقوام مختلف از جمله ایرانیان، یهودیان، مسیحیان و مسلمانان پرداخته است.
ساختار
این کتاب شامل یک مقدمه و 21 فصل است که به بررسی نظامهای گاهشماری، اعیاد و مناسبتهای اقوام مختلف میپردازد.
گزارش کتاب
کتاب «آثار باقیه (از مردمان گذشته)» ترجمه فارسی اثر مشهور ابوریحان بیرونی دانشمند برجسته ایرانی است که توسط پرویز اذکایی به فارسی ترجمه شده است. این کتاب که با عنوان عربی «الآثار الباقية عن القرون الخالية» شناخته میشود، از مهمترین آثار بیرونی در حوزه تاریخ ادیان و مطالعات تطبیقی فرهنگها محسوب میشود.
بیرونی در این کتاب به بررسی دقیق تقویمها و گاهشماریهای اقوام مختلف از جمله ایرانیان، یهودیان، مسیحیان، مسلمانان و دیگر تمدنهای باستانی پرداخته است. اثر با مقدمهای جامع آغاز میشود که در آن به ماهیت شب و روز و چگونگی محاسبه سالها پرداخته شده است. سپس در فصول بعدی به بررسی مبادی تاریخی، اختلاف اقوام در تعیین مبدأ تاریخ، ماههای تقویمی و نظامهای گاهشماری مختلف میپردازد.
یکی از بخشهای مهم کتاب، بررسی نظام گاهشماری ایرانیان باستان است که بیرونی با دقت و تسلط کمنظیری به آن پرداخته است. وی در این بخش فهرستی از پادشاهان هخامنشی ارائه میدهد که از دقت تاریخی قابل توجهی برخوردار است و مورد تأیید بسیاری از مورخان معاصر قرار گرفته است. بیرونی با تمایز قائل شدن میان پادشاهان ماد و هخامنشی و انطباق آنها با فهرست شاهان داستانی ایران، نشاندهنده عمق مطالعات تاریخی خود است.
کتاب همچنین شامل اطلاعات ارزشمندی درباره اعیاد و مناسبتهای مذهبی اقوام مختلف است. بیرونی با دقت به بررسی اعیاد ایرانیان باستان، سغدیان و خوارزمیان، اعیاد یهودیان، مسیحیان ملکایی و نسطوری، و همچنین اعیاد عرب قبل از اسلام و مسلمانان پس از اسلام پرداخته است. این بررسیها نه تنها از جنبه تقویمی، بلکه از منظر جامعهشناسی و مردمشناسی نیز حائز اهمیت هستند.
روش تحقیق بیرونی در این کتاب مبتنی بر نگرش انتقادی و تطبیقی است. وی با بررسی منابع مختلف و مقایسه روایتها، تلاش کرده است به دقیقترین اطلاعات دست یابد. بسیاری از منابعی که بیرونی از آنها استفاده کرده است، امروزه در دسترس نیستند که این موضوع بر ارزش تاریخی کتاب میافزاید.
ترجمه فارسی پرویز اذکایی از این اثر، ترجمهای دقیق و وفادار به متن اصلی است که در عین حفظ امانت، خوانایی و روانی متن را نیز رعایت کرده است. اذکایی در ترجمه اصطلاحات تخصصی نجومی و تقویمی از معادلهای فارسی کهن استفاده کرده است که بر اصالت ترجمه افزوده است.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات