رسالة الكندي في عمل السیوف

رسالة الكندي في عمل السیوف
پدیدآوران	کندی، یعقوب بن اسحاق (نويسنده) دبدوب‌، فیصل‌ (محقق) ص‍ق‍ال‌، ب‍ش‍ی‍ر (مقدمه‌نويس)
ناشر	مطبعة العاني
مکان نشر	عراق - بغداد
سال نشر	1962م
چاپ	0
زبان	عربی
تعداد جلد	1
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

رسالة الكندي في عمل السيوف، اثر ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی (متوفای حدود ۲۵۶ق/۸۷۳م)، رساله‌ای است کوتاه در زمینه ساخت شمشیر.

ساختار و محتوا

ازآنجاکه این کتابچه، رساله‌ای است بسیار کوتاه و درعین‌حال تخصصی با اصطلاحاتی فنی و دشوار، ما تنها به نقل مضمون بخش‌هایی از مقدمه محقق کتاب (فیصل دبدوب) درباره آن، که هم بیانگر محتواست، هم نمایانگر ساختار و هم حاکی از ویژگی‌ها و اهمیت و جایگاه آن، می‌پردازیم:

• این رساله، یک ثروت علمی و زبانی بی‌نظیر بشمار می‌رود؛ زیرا شامل اصطلاحات علمی در زمینه شیمی صنعتی، فلزات و ابزارآلات است و همچنین برخی از مواد ذکرشده، کاربردهای پزشکی دارند.

• ژنرال روسی آنوسوف (Anocoff) تلاش کرد شمشیر شرقی را به شیوه شرقی با استفاده از کتاب‌ها و رساله‌های عربی، از جمله رساله‌های کندی، بسازد و در سال ۱۸۳۷م، در این کار موفق شد.

• رساله، شامل انبوهی از اصطلاحات شیمیایی و صنعتی است که بیشتر آنها غیر عربی‌الاصل (فارسی، یونانی، سریانی و...) هستند که کندی آنها را به همان صورت اولیه به‌کار برده یا معرّبشان نموده و برای برخی از آنها معادل عربی وضع کرده است.

• درهرحال، چون بیشتر واژه‌های مزبور فهمشان بر خوانندگان عادی که ممارستی در مطالعه کتب قدیمی از این صنف، ندارند، لذا محقق کتاب به شرح اکثر آنها به عربی همت نهاده و برخی را به یک زبان یا به بیشتر از یک زبان از چهار زبان (انگلیسی، فرانسوی، لاتینی و ترکی) ترجمه نموده و به هر زبانی با حرف اول آن اشاره کرده؛ یعنی حرف (F) را برای زبان انگلیسی، حرف (E) را برای زبان فرانسوی، حرف (L) را برای زبان لاتینی و حرف (T) را برای زبان ترکی برگزیده است.

• کندی، اطلاعات خود را از منابع یونانی و سریانی و فارسی و هندی، گرفته است. وی دانش هندیان در مورد شمشیر را با مطالعه کتب آنها به دست آورده و از علوم عرب، به‌ویژه عرب‌های یمن (زیرا شمشیر یمانی در دوران جاهلیت شناخته‌شده بود) بهره برده است. وی همچنین پاره‌ای از معلومات خویش را از اساتید فن مثل «حسن خراط» و «شیخ خضر» (که در پایان رساله خود از آنها یاد کرده) و دیگرانی از ارباب فن شمشیرسازی استفاده کرده است.

• کندی، تلاش کرده است که با ادخال موادی که مقدار زیادی کربن را در عملیات ذوب نمودن و ریخته‌گری آزاد می‌کنند، به بهترین شمشیرها دست یابد.

• کندی در برخی از بخش‌های رساله، از نمادها و اعداد ریاضی استفاده کرده است، که حل آنها برای محقق کتاب میسر نشده است.

• ابواب کتاب، فراوان است و بحث در آنها بر گرد محور ساختن شمشیر و انواع آهن و آب‌دیده کردن شمشیرها و چاقوها و ابزار برّنده و... می‌چرخد.

منابع مقاله

مقدمه محقق.