زينة الدهر في ذکر محاسن شعراء العصر

زينة الدهر في ذکر محاسن شعراء العصر
پدیدآوران	دلال الکتب، سعد بن علی (نويسنده) صالح، ابراهیم (محقق)
عنوان‌های دیگر	زينة الدهر في ذکر لطائف شعراء العصر ** کتاب زینه الدهر فی ذکر محاسن شعراء العصر
ناشر	بساتین المعرفة
مکان نشر	امارات - شارجه
سال نشر	2021م
چاپ	1
شابک	‎978-9948-25-194-1
موضوع	شعر عربی - مجموعه‌ها
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	9ز6ح 2578 PJA
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

زينة الدهر في ذكر محاسن شعراء العصر، تألیف ابوالمعالی سعد بن علی حظیری (متوفی 568ق)، کتابی است که حظیری در آن شرح حال شعرای روزگار خویش را گردآوری نموده است. کتاب با مقدمه و تحقیق ابراهیم صالح منتشر شده است.

ساختار

کتاب، مشتمل بر مقدمه مصحح و تراجم و اشعار شعرا (در دو طبقه متقدمین و متأخرین، روی‌هم‌رفته 72 شاعر) و مستدرک (22 شاعر) است.

گزارش محتوا

مصحح کتاب از به‌هم‌ریختگی اوراق نسخه خطی کتاب، سخن گفته است. این غیر از خرابی‌ها و افتادگی‌های فراوانی است که در ابتدا، اواسط و انتهای کتاب وجود دارد و تعدادی از شعرا و تعداد زیادی از قصائد و اشعار که می‌توانسته سنگ بناهایی را به بنای ادبیات عرب در عصر دوم عباسی یا عصر سلجوقی بیفزاید، افتاده است. بنابراین، مصحح منابعی که از این کتاب نقل کرده‌اند را بررسی کرده و تعداد قابل توجهی از تراجم شعرا را گردآوری نموده و در بخش آخر کتاب با عنوان «مستدرک» قرار داده است.‏

این اثر، حلقه مفقوده مهمی در سلسله ذیل‌های «یتيمة الدهر» ثعالبی و رابطی است که حظیری آن را در ذیل «دمية القصر» باخرزی قرار داده تا سوی دیگرش به «خريدة القصر» عماد وصل شود‏.

در همان زمانی که ثعالبی در «اليتيمة» و «التتمة» و باخرزی در «دمية القصر»، فهرست کردن نام شعرا را بر اساس خاستگاه جغرافیایی آنها شروع کردند، حظیری روش دیگری را اعمال کرد و شعرا را به دو طبقه تقسیم نمود: «طبقه اول، متقدمین معاصر وی»... «طبقه دوم، متأخرین معاصر او». او در طبقه اول، بزرگان شعرای عصر خود را مانند: ابن سنان خفاجی، ابراهیم غزّی، ابن حکینا، قیسرانی، ابیوردی، ارجانی و... بدون توجه به وطن و سرزمین ایشان، ذکر کرده است؛ چراکه از نگاه او، امت، یکی است و شعر هرکجا باشد، شعر است و معیار تفاضل تنها فحولت (قدرت و مهارت شاعری) می‌باشد.

مشهورترین فرد از میان فحول شعرا در طبقه دوم، عبارت است از: فرج بن احمد بن محمد بن اخوه، که حضیری درباره او گفته: او در شعر از متقدمین است، گرچه عصرش متأخر است. این عبارت دلیل بر آن است که مقیاس توزیع شعرا بر طبقات، فحولت است نه چیزی جز آن...‏.

منابع مقاله

مقدمه تحقیق.