سلامه، بولس

بولس سلامه (1902-1979م)، شاعر حماسه‌سرای مسیحی لبنانی که به دلیل علاقه عمیق به تاریخ اسلام و شخصیت امام علی(ع) شهرت یافته است. وی تحصیلات خود را در مدرسه‌های الفریر و الحکمه و سپس دانشگاه الیسوعیه در رشته حقوق به پایان رساند و از سال 1928 تا 1944 به قضاوت در شهرهای مختلف لبنان پرداخت. مهمترین آثار او شامل دو حماسه بزرگ «عيد الغدير» در سه هزار بیت درباره زندگی امام علی(ع) و قصیده علی و الحسین در مدح امام علی(ع) و مصائب امام حسین(ع) و اهل‌‌بیت است. از اساتید مهم او می‌توان به شکيب ارسلان و محمد کرد علی اشاره کرد.

بولس سلامه
پرونده:NURبولس سلامه.jpg
نام کامل	بولس یوسف سلامه
نام‌های دیگر	پولس سلامه
لقب	الشاعر الملحمي (شاعر حماسه‌سرا)
نام پدر	یوسف
ولادت	1902 میلادی
محل تولد	قرية «بتدين اللغش» نزدیک جزین در لبنان، لبنان
محل زندگی	لبنان
رحلت	1979 میلادی
مدفن	روستای بتدين القش (زادگاهش)
طول عمر	77 سال
دین	مسیحی
پیشه	شاعر، قاضی، نویسنده
منصب	قاضی در طرابلس، مرجعيون، حاصبيا و زحلة
اطلاعات علمی
درجه علمی	لیسانس حقوق
دانشگاه	دانشگاه الیسوعیه (الجامعة الیسوعیة)
علایق پژوهشی	شعر حماسی، تاریخ اسلام، فلسفه وجودی
سبک نوشتاری	شعر حماسی، نثر فلسفی
اساتید	سمّاس عليم شکيب ارسلان محمد کرد علی امین تقی‌الدین شبلی ملاط دیع عقل
برخی آثار	عيد الغدير عيد الرياض الصراع في الوجود حديث العشية حكاية عمر في ذلك الزمان خبز و ملح مذكرات جريح

ولادت

بولس یوسف سلامه در سال 1902 میلادی در خانواده‌ای مسیحی در روستای «بتدين اللغش» (یا بِتِدین اللُ‏قش) نزدیک شهر جزین در جنوب لبنان متولد شد.

پدرش یوسف نام داشت و با وجود استعداد و هوش بالا، به دلیل بی‌سوادی احساس حقارت می‌کرد و همین امر باعث شد که پسرش را به تحصیل علم تشویق کند. بولس از کودکی مسئولیت‌های سنگینی بر عهده داشت، به طوری که هنوز به چهارده سالگی نرسیده بود که پدرش مسئولیت سرپرستی کارگران و حسابداری را به او سپرد.

تحصیلات

بولس سلامه تحصیلات ابتدایی خود را در زادگاهش آغاز کرد و سپس در مدرسه‌های «الفریر» و «الحکمه» به تحصیل پرداخت. در سال 1919 میلادی وارد مدرسه «الحکمه» در بیروت شد و در این مدرسه احساس غربت نمی‌کرد زیرا محیط کوهستانی آن شباهت زیادی به زادگاهش داشت. از هم‌کلاسی‌های او در این مدرسه می‌توان به شکيب ارسلان، محمد کرد علی، امین تقی‌الدین، شبلی ملاط و دیع عقل اشاره کرد. سپس به دانشگاه الیسوعیه (الجامعة الیسوعیة) رفت و در سال 1926 میلادی موفق به اخذ مدرک لیسانس حقوق شد.

فعالیت‌ها

بولس سلامه از سال 1928 تا 1944 میلادی به عنوان قاضی در شهرهای طرابلس، مرجعيون، حاصبيا و زحلة خدمت کرد. در سن کمتر از نوزده سالگی از طرف اهالی روستا به منصب «شیخ صلح» انتخاب شد که مسئولیت سنگینی برای جوانی در آن سن محسوب می‌شد. او به عنوان شاعر حماسه‌سرا شهرت یافت و در سال 1948 میلادی حماسه «عيد الغدير» را در سه هزار بیت درباره زندگی امام علی(ع) سرود. همچنین حماسه «عيد الرياض» را در هشت هزار بیت درباره تاریخ آل سعود تألیف کرد. در سال‌های پایانی عمرش با وجود بیماری شدید، به تألیف آثار متعدد نثری پرداخت و کتاب «حكاية عمر» را که در واقع خودزندگینامه اوست، در سال 1961 میلادی منتشر کرد.

وفات

بولس سلامه در تابستان سال 1979 میلادی به دلیل درد معده شدید مجبور به انجام عمل جراحی شد و پس از عمل، وضعیت جسمی‌اش اندکی بهبود یافت و به زادگاهش منتقل شد. اما در ماه اکتبر همان سال با وخیم شدن وضعیت سلامتی‌اش به بیمارستان منتقل شد و در همانجا درگذشت. جسد او در روز چهارم اکتبر 1979 به روستای «بتدين القش» منتقل و در آنجا به خاک سپرده شد.

آثار

آثار بولس سلامه به دو دسته شعر و نثر تقسیم می‌شود:

1. عيد الغدير: حماسه‌ای در سه هزار بیت درباره زندگی امام علی(ع) که در سال 1948 میلادی سروده شد
2. قصیده علی و الحسین، در مدح امام علی(ع) و مصائب امام حسین(ع) و اهل‌‌بیت است
3. عيد الرياض: حماسه‌ای در هشت هزار بیت درباره تاریخ آل سعود و شبه جزیره عربستان
4. الصِراعُ فی الوجود
5. حديث العشية
6. حكاية عمر (خودزندگینامه)
7. في ذلك الزمان
8. خبز و مِلح
9. مذكرات جريح

منابع مقاله

• یوسف‌، محمد خیر رمضان‌، تتمة الأعلام للزرکلي: وفیات 1396-1415ق، 1976-1995م، بیروت - لبنان: دار ابن حزم،

1422 هجری قمری|2002 میلادی.

• یوسف، محمد خیر رمضان، تکملة معجم المؤلفین: وفیات (1397-1415ق) (1977-1995م)، بیروت - لبنان: دار ابن حزم، 1376 هجری شمسی|1418 هجری قمری|1997 میلادی.
• منتظمی، علی، حماسه غدیر در شعر پولس سلامه (شاعر مسیحی)، مشهد مقدس - ایران: آستان قدس رضوی. بنياد پژوهشهای اسلامى، 1392ش.
• حکیمی، محمدرضا،ادبیات و تعهد در اسلام: بحث و نمونه، قم - ایران: دليل ما، 1401ش