آملی، محمدتقی

محمدتقی آملی
محمدتقی آملی
	آملی، محمدتقی
نام کامل	محمدتقی بن محمد آملی
نام پدر	شیخ محمد آملی
ولادت	۱۱ ذی‌القعده ۱۳۰۴ قمری (۱۲۶۵ شمسی)
محل تولد	تهران، ایران
محل زندگی	تهران، نجف اشرف
رحلت	۲۹ شوال ۱۳۹۱ قمری (۲۷ آذر ۱۳۵۰ شمسی)
مدفن	باغ رضوان، حرم امام رضا(ع)، مشهد
طول عمر	۸۵ سال
دین	اسلام
مذهب	شیعه
پیشه	فقیه، مجتهد، مفسر
اطلاعات علمی
اجازه اجتهاد از	شیخ عبدالنی نوری; میرزا محمدحسین نائینی; آقا ضیاءالدین عراقی;
حوزه	حوزه علمیه تهران و نجف اشرف
علایق پژوهشی	فقه، اصول، حکمت، تفسیر
اساتید	میرزا محمدحسین نائینی; فیروزآبادی; سید محمدتقی خوانساری; آقا ضیاءالدین عراقی; محمدحسین غروی اصفهانی (کمپانی);
معاصرین	امام خمینی(ره)
برخی آثار	مصباح الهدی في شرح العروة الوثقی; درر الفوائد، تعلیقة علی شرح المنظومة للسبزواری; تقریرات اصول آیت‌الله نائینی; تقریرات اصول آیت‌الله عراقی; تقریرات اصول آیت‌الله اصفهانی; کتاب التجاره; شرح و حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری; اصالة الصحه - قاعدة لاضرر - قاعدة لاتعاد;
	v; t; e;

برای دیگر کاربردها، آملی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

محمدتقى آملى (۱۲۶۵-۱۳۵۰ش)، فقیه محقق، عالم مفسر و مجتهد بزرگ و پارسا و از شاگردان برجسته آیات عظام آقا ضیاءالدین عراقی، سید ابوالحسن اصفهانی و میرزای نائینی بود. وی در روز چهارشنبه ۱۱ ذی‌القعده سال ۱۳۰۴ق در تهران دیده به جهان گشود. پدرش آیت‌الله شیخ محمد آملی از علماى بزرگ و همراه و همگام با شهید شیخ فضل‌الله نوری بود که پس از شهادت وی به حبس و تبعید گرفتار شد. محمدتقی در خانواده‌ای با مرتبه عالی دینی، عقیدتی و سیاسی پرورش یافت و اولین معلمش پدر گرانقدرش بود. سپس از محضر اساتید بزرگ تهران کسب فیض نمود و از آیت‌الله شیخ عبدالنبی نوری اجازه اجتهاد دریافت کرد. در سال ۱۳۳۹ق رهسپار نجف اشرف گردید و مدت ۱۴ سال از محضر آیات عظام نائینی، فیروزآبادی، خوانساری، آقا ضیاءالدین عراقی و مرحوم کمپانی بهره‌مند شد و از این علما نیز اجازه اجتهاد دریافت نمود. در سال ۱۳۵۳ق روانه ایران گردید و مدت ۴۰ سال در تهران به تدریس و ترویج علوم دینی اشتغال ورزید و سال‌ها در مسجد «مجد» به اقامه نماز جماعت و تبلیغات اسلامی پرداخت. وی از یاران و همراهان امام خمینی(ره) بود و پس از تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، اعلامیه‌ای صادر کرد و از مردم خواست در مجلس دعایی که در مسجد عزیزالله تشکیل می‌گردد شرکت کنند. از مهم‌ترین تألیفات او می‌توان به «مصباح الهدی» (شرح مبسوط و مفصلی بر عروة الوثقی)، «درر الفوائد» (تعلیقه بر شرح منظومه سبزواری)، شرح اشارات ابن‌سینا، تقریرات اصول آیات عظام نائینی، عراقی و اصفهانی، کتاب التجاره، شرح و حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری و رساله‌هایی در اصالة الصحه، قاعدة لاضرر و قاعدة لاتعاد اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۹ شوال سال ۱۳۹۱ق (۲۷ آذر ۱۳۵۰ش) درگذشت و پیکرش به مشهد مقدس حمل و در باغ رضوان، در جوار امام رضا(ع) به خاک سپرده شد.

ولادت

محمدتقی بن محمد آملی در روز چهارشنبه11 ذى قعده سال 1304ق ديده به جهان گشود. پدرش آيت‌الله شيخ محمد آملى، از علماى بزرگ و با شهيد حاج شيخ فضل‌الله نورى و آيت‌الله شيخ عبدالنبى نورى همراه و همگام بود كه پس از شهادت شيخ فضل‌الله نورى، به حبس و تبعيد گرفتار شد. ولى دست از مبارزه خویش جهت دفاع از حق برنداشت.

تحصیلات

محمدتقى در خانواده‌اى كه از نظر دينى، عقيدتى و سياسى، در مرتبه‌اى عالى قرار داشته، پا به عرصه هستى گذارده و تربيت شد و اولین معلمش هم پدر گرانقدرش بود. اين عالم بزرگ، سپس از محضر اساتيد بزرگ تهران كسب فيض نمود تا اينكه از آيت‌الله شيخ عبدالنبى نورى، اجازه اجتهاد دريافت كرد. ايشان در دوران تحصيلات خویش، مشكلات و ناراحتى‌هاى روحى بسيارى از جانب بعضى از طلاب كه بار علمى چندانى نداشتند متحمل گرديد اما ناراحتى‌ها را با جان و دل تحمل و در تمام علوم متداوله به‌ویژه در فقه و اصول و حكمت تبحر پيدا كرد.در سال 1339ق، رهسپار نجف اشرف گرديد و در آنجا ارتباط عمیقى بين ايشان و مرحوم آيت‌الله كوهستانى به وجود آمد. ايشان مدت 14 سال از محضر آيات عظام نائينى، فيروزآبادى، خوانسارى، آقا ضياءالدين عراقى و مرحوم كمپانى و اعلام ديگر بهره‌مند شد و از این علماى بزرگ نيز اجازه اجتهاد دريافت نموده و در سال 1353ق روانه ایران گرديد. وى مدت 40 سال در تهران به تدريس و ترویج علوم دينى اشتغال ورزيد و سال‌ها در مسجد «مجد» به اقامه نماز جماعت و تبليغات اسلامى پرداخت. ايشان پس از سال‌ها تلاش و كوشش توانست به مقام رفيعى از نظر علم، اجتهاد و تقوى برسد و به عنوان یکى از علماى طراز اول جهان اسلام به شمار آيد. وى از ياران و همراهان حضرت امام خمینى بوده است و آنگاه كه امام مبارزه خویش را عليه دولت دست نشانده پهلوى آغاز كردند، از امام حمايت كرده و پس از تصویب لايحه انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى، ايشان از جمله شخصيت‌هایى بود كه اعلامیه‌اى صادر كرد و از عموم مردم خواست كه در مجلس دعایى كه در مسجد عزيزالله تشكيل مى‌گردد شركت كند و رفع این غائله را از خداوند بزرگ خواستار شوند. ايشان با این همه موقعيت علمى، فقهى و اجتماعى، بسيار فروتن و متواضع بودند و پيوسته در جهت خودسازى و مبارزه با نفس تلاش می‌كردند. ايشان در كنار تدريس، تبليغ و روشنگرى مردم، از تألیف كتب نيز غافل نمانده و توانست با اراده قوى و همت عالى خود، تأليفات ارزنده‌اى به يادگار گذارند.

وفات

سرانجام این عالم بزرگوار در 29 شوال سال 1391ق برابر با ۲۷ آذر ۱۳۵۰ش، جهان فانى را وداع گفت. پیکر ايشان به مشهد مقدس حمل و در جوار امام رضا(ع) در باغ رضوان، در مقبره حاج میرزا حسین سبزوارى، به خاک سپرده شد.