نقد ادبی در ادبیات کلاسیک فارسی
| نقد ادبی در ادبیات کلاسیک فارسی | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | محبتی، مهدی (نویسنده) |
| ناشر | انتشارات سخن |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1392ش. |
| چاپ | چاپ اول |
| شابک | 978-964-372-648-5 |
| موضوع | نقد ادبی فارسی - تاریخ و نقد، ادبیات کلاسیک فارسی - تاریخ و نقد |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | PIR۳۳۴۲ /م۳ن۷ ۱۳۹۲ |
نقد ادبی در ادبیات کلاسیک فارسی تألیف مهدی محبتی؛ این کتاب به بررسی مبانی، اصول و سیر تحول نقد ادبی در ادبیات کلاسیک فارسی میپردازد. نویسنده با نگاهی تحلیلی به بررسی مفاهیم نقد ادبی، روشهای نقد و نمونههای بارز آن در آثار شاعران و نویسندگان بزرگ فارسی از رودکی تا دوره معاصر پرداخته است.
ساختار
کتاب در چهار فصل اصلی تنظیم شده که فصل چهارم در دو بخش به بررسی نقد در آثار منظوم و منثور تقسیم میشود.
گزارش کتاب
کتاب «نقد ادبی در ادبیات کلاسیک فارسی» نوشته مهدی محبتی از آثار مهم در حوزه مطالعات ادبی به شمار میرود که نگاهی نظاممند به سنت نقد ادبی در ادبیات فارسی دارد. نویسنده در این اثر با رویکردی تحلیلی و انتقادی به بررسی مبانی نظری و عملی نقد ادبی در متون کهن فارسی پرداخته و نشان میدهد که چگونه مفاهیم نقد در طول تاریخ ادبیات فارسی تحول یافته است.
فصل اول کتاب به تعریف و تبیین چیستی نقد ادبی اختصاص یافته است. محبتی در این بخش با استناد به تعاریف مولانا و ابوسعید، نقد ادبی را فرآیندی عملگرا معرفی میکند که مانند غربال کردن خاک برای یافتن طلاست. وی بر این نکته تأکید دارد که نقد ادبی در سنت فارسی امری فراتر از داوری صرف آثار ادبی است و به بررسی عمیقتر لایههای معنایی و زیباییشناسی متون میپردازد.
در فصل دوم، نویسنده روشهای برخورد با نقد ادبی ایران را بررسی میکند. او از دو گرایش افراطی در این حوزه - یعنی تفاخر بیمورد به گذشته و شیفتگی مفرط به نقد غربی - انتقاد کرده و راه میانهای پیشنهاد میدهد که از نقاط قوت هر دو رویکرد بهره میبرد. محبتی معتقد است شناخت دقیق سنت نقد ادبی فارسی میتواند به رشد نقد ادبی مدرن در ایران کمک شایانی کند.
فصل سوم کتاب به بسترها و رویکردهای مهم نقد ادبی در ایران اختصاص دارد. در این بخش موضوعاتی مانند رابطه وجود عینی با وجود واژگانی، جایگاه شاعر و نویسنده در مراتب وجود، خاستگاه اجتماعی ادیبان، و مفاهیمی مانند کلمه، نوشتار و گفتار مورد بررسی قرار گرفتهاند. نویسنده نشان میدهد چگونه این مفاهیم در آثار ادبا و عرفای ایرانی بازتاب یافته و به رویکردهای نقد ادبی شکل دادهاند.
فصل چهارم که مفصلترین بخش کتاب است در دو بخش تنظیم شده است. بخش اول به نقد ادبی در آثار منظوم شاعران بزرگی مانند رودکی، فردوسی، سنایی، خاقانی، عطار، مولانا، سعدی، حافظ و دیگران میپردازد. محبتی در این بخش با بررسی نمونههای برجسته از آثار این شاعران، نشان میدهد چگونه مفاهیم نقد ادبی در شعر آنان متجلی شده است. بخش دوم نیز نقد ادبی در آثار منثور از جمله متون بلاغی، دانشنامهها، نوشتههای عرفانی و تفسیرهای ادبی را بررسی میکند.
این کتاب با ارائه تحلیلی جامع از سیر نقد ادبی در ادبیات فارسی، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران و دانشجویان رشتههای ادبیات و نقد ادبی محسوب میشود. رویکرد نوین محبتی در بررسی سنت نقد ادبی فارسی و ارتباط آن با نقد مدرن، این اثر را به کتابی پیشرو در این حوزه تبدیل کرده است.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات