غایة الحکیم في الإرصاد الفلکیة و الطلاسم الروحیة و التنجیم: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۵: خط ۲۵:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''غایة الحکیم في الإرصاد الفلکیة و الطلاسم الروحیة و التنجیم''' اثر [[مجریطی، مسلمه بن احمد|ابومسلمه محمد بن ابراهیم مجریطی]] (398-338ق) از کیمیاگران قرن چهارم ساکن در قرطبه بود. او این کتاب را بین سالهای 348-343ق در موضوع علم سحر و طلسمات نوشته است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص9</ref>‏ این طبع از کتاب با استفاده از نسخه تحقیق شده [[ریتر، هلموت|هلموت ریتر]] منتشر شده است.
'''غاية الحكيم في الأرصاد الفلكية و الطلاسم الروحية و التنجيم'''، منسوب به [[مجریطی، مسلمة بن احمد|ابوالقاسم مسلمة بن احمد مجریطی]] (398-338ق)، از کیمیاگران قرن چهارم و ساکن در قرطبه، در موضوع علم سحر و طلسمات است. او این کتاب را بین سال‌های 348-343ق نوشته است<ref>ر.ک: مقدمه مؤلف، ص9</ref>.‏ این طبع از کتاب با استفاده از نسخه تحقیق‌شده [[ریتر، هلموت|هلموت ریتر]] منتشر شده است.


[[مجریطی، مسلمه بن احمد|ابو‌القاسم‌ مسلمة‌ بن احمد مجریطی]] از دانشمندان معروف اسپانیاست‌ که‌ در‌ سال‌ 398‌ق وفات یافته است. از آثار معروف او «رتبة الحکیم» و «غایة الحکیم» است. [[ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد|ابن خلدون]] در فصلی که در باره سحر و طلسمات بحث می‌کند می‌گوید «مجریطی کتابهائی را‌ که پیش از این در این فن نوشته شده بود تلخیص و تهذیب کرد و در کتاب غایة الحکیم خود آورد و کسی پس از او چیزی در این علم ننوشت».<ref>ر.ک: محقق، مهدی، ص442</ref>‏  
[[ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد|ابن خلدون]] در فصلی که درباره سحر و طلسمات بحث می‌کند، می‌گوید: «مجریطی کتاب‌هایی را‌ که پیش از این در این فن نوشته شده بود، تلخیص و تهذیب کرد و در کتاب «غاية الحكيم» خود آورد و کسی پس از او چیزی در این علم ننوشت»<ref>ر.ک: محقق، مهدی، ص442</ref>‏.


اغلب مورخان، [[ابومسلمه مجریطی]]، کیمیاگر اوایل قرن پنجم هجری را با منجم مشهور [[مجریطی، مسلمه بن احمد|ابوالقاسم مسلمه بن احمد مجریطی]] در قرن چهارم هجری به سبب تشابه کنیه ابومسلمه و همچنین نسبت هر دو به مجریطی اشتباه می‌گیرند. به نظر می‌رسد این اشتباه از مدتها پیش بین نویسندگان به‌وجود آمده است، چنان‌که آقا بزرگ طهرانی در [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذریعه]] و [[حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله|حاجی خلیفه]] در [[كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون|کشف الظنون]] و دیگران کاملاً این دو شخصیت را اشتباه گرفته‌اند و آن دو را یکی دانسته‌اند.<ref>ر.ک: بی‌نام، ص92</ref>‏
در این کتاب، موافق با طریقه یونانی‌ها، انواع سحر و طلسمات متداول از 224 کتاب از کتب حکما جمع‌‌آوری شده است. مؤلف مدت شش سال به تهذیب این علم پرداخت و تألیف کتاب در سال 348ق پایان یافت<ref>ر.ک: بی‌نام، ص93</ref>.‏ ترجمه لاتین این اثر را [[ریتر، هلموت|هلموت ریتر]] و دانشمندی دیگر در سال 1962م در لندن انجام دادند<ref>ر.ک: همان، ص95</ref>.


این کتاب موافق با طریقه یونانی‌ها، انواع سحر و طلسمات متداول از 224 کتاب از کتب حکما جمع‌‌آوری شده است. مؤلف مدت شش سال به تهذیب این علم پرداخت، تألیف کتاب در سال 348ق پایان یافت.<ref>ر.ک: همان، ص93</ref>‏ ترجمه لاتین این اثر را [[ریتر، هلموت|هلموت ریتر]] و دانشمندی دیگر در سال 1962م در لندن انجام دادند.<ref>ر.ک: همان، ص95</ref>‏ این کتاب سالها در دانشگاه‌های اروپا تدریس می‌شده است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص7</ref>‏ مباحث کتاب در چهار مقاله تنظیم شده و هر مقاله مشتمل بر فصل‌ها و طلسماتی است. عناوین چهار مقاله به ترتیب عبارت است از:
این کتاب، سال‌ها در دانشگاه‌های اروپا تدریس می‌شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص7</ref>‏.
#نسب فلکی و تصاویر نسب فلکی به هنگام وضع طلسمات و...
#صور فلکی و تأثیرات آنها که توسط حکما افشا شده و نمونه‌هایی از تأثیرات سحر در این عالم کون و فساد از سوی عالم اثیر (افلاک) و منظور افلاطون از «اتحاد صور».
#نصیب کواکب از مولدات سه‌گانه (معادن، نبات و حیوان).
#در سحر اقوام مختلف و نمونه‌هایی از حیله‌های سحری.<ref>ر.ک:همان، ص10</ref>‏


نویسنده، سحر را عبارت از اموری می‌داند که سبب و استنتاج آن بر عقول اکثریت مردم پوشیده است. حقیقت طلسم نیز عکس نامش «مسلط» و به معنای سلطه یافتن به واسطه نسب عددی و اسرار فلکی در اجساد مخصوص و بخورات تقویت‌کننده‌ای است که روح آن طلسم را جذب می‌کند.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص16</ref>‏   
مباحث کتاب در چهار مقاله تنظیم شده و هر مقاله مشتمل بر فصل‌ها و طلسماتی است. مؤلف در مقاله اول، از نسب فلکی و هیئات نسب فلک به هنگام وضع طلسمات و چگونگی پرتوافکنی کواکب بر سیارات و... بحث می‌کند.
==پانویس ==
مقاله دوم، مشتمل است بر شرح صور فلکی و عملکرد آنها و توضیح آن بخش از عملکرد آنها که حکما معماگونه بیان کرده‌اند و....
در مقاله سوم، از حظوظ کواکب بحث شده؛ مقصود از این اصطلاح آن است که هریک از کواکب در استخدام شدنشان برای اعمال سحری، از ویژگی‌های خاص خود برخوردارند که باید به آن توجه داشت (مثلا زهره سرچشمه قوه شهوانی است و نگاهی در دانش نحو و شعر و موسیقی دارد). در این مقاله، از حظوظ بروج نیز سخن گفته می‌شود؛ یعنی حالات ویژه هر برج.
در مقاله چهارم از سحر اقوام مختلف و نمونه‌هایی از حیله‌های سحری و... سخن به میان می‌آمده<ref>ر.ک: مقدمه مؤلف، ص10</ref>‏.
 
نویسنده، در فصلی از کتاب حقیقت سحر را توضیح می‌دهد و در پایان تبیین خویش، می‌نویسد: خلاصه، سحر یعنی آنچه سبب آن بر عقول اکثر مردم پهنان و استنباط آن دشوار است. وی سپس درباره حقیقت طلسم می‌گوید: معنای طلسم، معکوس نام آن است؛ یعنی اگر می‌خواهی با معنای طلسم آشنا شوی، همین واژه را معکوس کن! هرچه به دست آمد، همان بیانگر معنای طلسم است؛ یعنی «مسلط» و طلسم را ازآن‌رو به این نام خوانده‌اند که عملکرد آن در آنچه طلسم برای آن مهیا می‌گردد، عملکردی غالبانه و قاهرانه است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص16</ref>‏.
 
توجه: اغلب مورخان، [[ابومسلمه مجریطی]]، کیمیاگر اوایل قرن پنجم هجری را با منجم مشهور [[مجریطی، مسلمه بن احمد|ابوالقاسم مسلمه بن احمد مجریطی]] در قرن چهارم هجری می‌گیرند [که البته باید در مقاله مؤلف‌شناسی، این امر تبیین گردد]<ref>ر.ک: بی‌نام، ص92</ref>.‏
   
==پانویس==
<references/>
<references/>
==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
#مقدمه و متن کتاب.  
# مقدمه محقق و مؤلف و متن کتاب.  
#[[:noormags:508486|محقق، مهدی، «علم الهی رازی و قدمای خمسه»، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، مرداد 1347، سال پانزدهم، شماره 5 و 6، ص 437 تا 474]].  
# [[:noormags:508486|محقق، مهدی، «علم الهی رازی و قدمای خمسه»، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، مرداد 1347، سال پانزدهم، شماره 5 و 6، ص‌437 تا 474]].  
#[[:noormags:494495|بی‌نام، «ابومسلمه المجریطی: معرفی و نقد»، کتاب ماه علوم و فنون، دی 1387، شماره 109، ص 92 تا 96]].  
# [[:noormags:494495|بی‌نام، «ابومسلمه المجریطی: معرفی و نقد»، کتاب ماه علوم و فنون، دی 1387، شماره 109، ص‌92 تا 96]].




خط ۵۵: خط ۵۹:
[[رده:روانشناسی]]
[[رده:روانشناسی]]
[[رده:مقالات آبان 01 موسوی]]
[[رده:مقالات آبان 01 موسوی]]
[[رده:مقالات رد شده1]]
[[رده:مقالات بازبینی شده اسفند 1]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده1]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1401]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1401]]
۱٬۴۸۲

ویرایش