دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. مرکز فرهنگ و معارف قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

#:نخستین هدفی که این مرکز تعقیب می‌کند، تهیه تفسیر ترتیبی قرآن، اما نه با شکل رایج و متداول آن است، بلکه هر آیه نوشته می‌شود و کلیه مطالبی که از آیه برداشت می‌شود چه با استفاده از ظاهر آیه یا از روایات و یا شأن نزول - ‎به‌طور دسته‎بندی‌شده، آورده می‌شود و در هر آیه‎، موضوعات مربوط به آن آیه، نگاشته می‌شود. فایده این روش آن است که آنچه از این آیه فهمیده می‌شود، مجرد از مباحث غیر مربوط به قرآن و صرفا بر اساس دلالت‎های قرآنی‎، به دست می‌آید. از این‎گونه تفسیر، می‌توان در مراکز و مؤسسات آموزشی استفاده کرد. ضمنا انتشار این بخش از کار مرکز، زمینه تکمیل و گسترش اهداف بعدی را نیز فراهم می‌سازد.

#:هدف دیگری که در دستور کار این مرکز قرار گرفته و به‎موازات تهیه تفسیر ترتیبی در حال انجام است، تهیه و ارائه فهرست موضوعی قرآن با ترتیب الفبایی و شمارش آیات مربوط به آن است. ازآنجاکه موضوعات گزینش‎شده در تفسیر ترتیبی بسیار گسترده و در شکل نظام‌واره‌ای قرار گرفته است و موضوعات و مترادف‎های آن دسته‎بندی شده است، پیش‎بینی می‌شود حجم این کار بالغ بر دو مجلد گردد.

#:تهیه بانک اطلاعات معارف قرآن کریم در مراحل معین و خاص گردآوری داده‌ها، داده‎پردازی، تفسیر داده‌ها، طبقه‎بندی اطلاعات تا تفسیر اطلاعات و مأخذشناسی و نمایه‎سازی فیش‎های تفسیری و تجزیه و تحلیل و طبقه‎بندی و ذخیره‎سازی و بازیابی اطلاعات برگرفته از متن قرآن کریم و نیز اطلاعات گرفته‌شده از منابع و مآخذ معارف قرآنی است. هدف از تهیه این قسمت، افزایش بازدهی کار مفسران قرآن برای تفسیرهای چندگانه ترتیبی، سیستمی موضوعی‎، سیستمی ترتیبی و نیز بازدهی افزون‎تر دیگر پژوهشگران و محققان بیرون از مرکز است. تاکنون بخش وسیعی از مآخذ معارف قرآن کریم، فهرست‎نویسی شده و فیش‎های تفسیری جمع‎آوری شده از گروه‌های تفسیر در این مجموعه، نمایه‎سازی و به کامپیوتر داده شده است. قسمت‎های دیگر این مجموعه در حال تهیه سیستم و تهیه مقدمات است. لازم به یادآوری است که طرح کلی و اولیه بانک اطلاعات‎، تهیه و تدوین شده و برنامه‎ریزی‎های زمانی آن فراهم گردیده است.

#:اساسی‌ترین و نهایی‌ترین هدف مرکز، تهیه تفسیر قاموسی الفبایی و به‌صورت موضوعی سیستمی است که در قالب موضوعات قرآنی همراه با عناوین فرعی، ارائه می‌گردد و مجموعه‌ای پیوسته و نظام‌واره و دارای سیستم از موضوعات را نشان می‌دهد. تهیه تفسیر موضوعی در این قسمت به دو شکل انجام می‌گیرد: یکی آنکه مجموعه موضوعات و عناوینی که در بحث‎های اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی، سیاسی و اقتصادی وجود دارد و قرآن به آن مباحث پرداخته است، به ترتیب الفبایی آورده می‌شود و کلیه مباحثی که از کل قرآن استخراج شده، مورد بحث و جمع‎بندی قرار می‌گیرد. دیگر آنکه مجموعه معارف قرآن در یک مدل و طرح و سیستم ‎پیشنهادی ریخته می‌شود و کلیه معارف قرآنی (و به تعبیری دیگر، کلیه معارف دینی از نگرش قرآن)، در یک مجموعه و پیکره عرضه می‌گردد. فراهم ساختن این هدف، تنها با رعایت ترتیب منطقی اهداف پیشین مرکز میسر است؛ یعنی نخست باید فیش‎های تفسیری گردآوری شود و تفسیر ترتیبی مدون گردد و کلیه مآخذ و معارف قرآنی طبقه‎بندی و مدل‎سازی و تهیه سیستم شود و سپس از این مواد گردآوری شده، برای تهیه تفسیر موضوعی استفاده شود<ref>ر.ک: همان، ص74-‎76</ref>.