كتاب التعارف

كتاب التعارف، از آثار محدّث، مفسر و فقیه حنفی عمانی قرن چهارم هجری قمری، ابومحمد عبدالله بن محمد بن برکه سلیمی ازدی، مشهور به ابن برکه (متوفای حدود سال 362ق)، به بیان معروف و متعارف در بین عاقلان و متشرعان اختصاص دارد و مجموعه پاسخ‌های شرعی است که حکم فقهی برخی از مسائل را بر اساس فقه حنفیان توضیح می‌دهد و می‌کوشد مشروعیت سیره دین‌داران را در عبادات و معاملات روشن سازد.

التعارف
كتاب التعارف
پدیدآورانبرکة، محمد (نويسنده)
ناشرسلطنة عمان. وزارة التراث القومي و الثقافة
مکان نشرعمان
سال نشر13سده
چاپ1
زبانعربی
تعداد جلد1
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

انتشار غیر علمی

  • اثر حاضر متأسفانه بدون تصحیح منتشر شده و توضیحی درباره نسخه یا نسخه‌های خطی آن و مشخصاتش مطرح نشده است و هیچ ارجاعی (پاورقی یا پی‌نوشت یا ارجاع درون‌متنی) ندارد، بلکه حتی یک عنوان هم برای مطالب آن مشاهده نمی‌شود و در سراسر کتاب هیچ منبعی هم ذکر نشده است.

هدف و روش

  • ابن برکه، این اثر را با قصد قربت و برای پاسخ به شخصی متدین نوشته است که در انجام وظایف دینی تردید و وسواس داشته و می‌خواسته از این وضعیت بد، رها شود[۱].

ساختار و محتوا

  • ابن برکه، در کتاب مختصر حاضر که به برخی پرسش‌های شرعی پاسخ می‌دهد، درصدد است که اعتدال در رفتار دینی را با ذکر مثال‌هایی روشن کند تا انسان مؤمن، گرفتار افراط و تفریط نگردد. برخی از مباحث مهمّ این اثر عبارت است از: تکلیف واقعی و ظاهری و موارد معذور بودن مکلف، کفایت علم به رضایت قلبی مالک و علم حاصل از عرف عقلایی در جواز تصرف در اموال دیگران و... و عدم نیاز به اظهار لفظی، اصالت حریت در معامله با مردم، خدای متعال شریعت را آسان کرده و فرمان به چیزی داده که در طاقت انسان است.

نمونه مباحث

  • ... گفتم: از کجا اجازه می‌دهی که بر غرفه‌های بازار بدون اذن وارد شوند، درحالی‌که آنها منازل مردم هستند؟! گفت: اینها منازلی مانند سایر منازل است که مردم اذن داده‌اند. گفتم: آیا در شب هم ورود بدون اجازه، جایز است؟! گفت: نه. گفتم: چرا؟ گفت: چون متعارف نیست و چنین اجازه‌ای نداده‌اند[۲].

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه نویسنده، ص3-4
  2. ر.ک: متن کتاب، ص50-51

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.

وابسته‌ها