حسینی شاهرودی، سید محمود
سيد محمود حسینی شاهرودى (۱۳۰۱-۱۳۹۴ق) از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری، از شاگردان میرزای نائینی، آقا ضیاءالدین عراقی، آخوند خراسانی و سید ابوالحسن اصفهانی بود و او را «ذو الشهادتین» میخواندند. وی مؤسس اولین بعثه در مکه و مدینه و احیاگر سنت پیادهروی به کربلا بود. در سال ۱۳۰۱ق در یکی از روستاهای شاهرود متولد شد. پدرش سید علی نام داشت. تحصیلات اولیه و دوره مقدمات را در شهر بسطام گذراند، سپس عازم حوزه علمیه مشهد شد و در دروس سطح و خارج فقه و اصول اساتید آن زمان شرکت کرد. در سال ۱۳۲۸ق عازم حوزه علمیه نجف اشرف شد. یک سال و نیم از محضر آخوند خراسانی بهره برد و پس از فوت او، به درس میرزای نائینی و آقا ضیاءالدین عراقی حاضر شد. پس از فوت میرزای نائینی، تدریس خارج را آغاز کرد و مورد توجه فضلا و طلاب قرار گرفت. با رحلت سید ابوالحسن اصفهانی، رساله عملیه او در دسترس مقلدان در کشورهای عراق، ایران، خلیج فارس، لبنان، هند و پاکستان قرار گرفت و پس از درگذشت آیتالله بروجردی، مرجعیت او توسعه بیشتری یافت. حوزه درس فقه و اصول او در نجف، فضلا و علمای بسیاری را در بر میگرفت. نماز جماعت مسجد هندی که او اقامه میکرد، بیشترین نمازگزار را داشت. تأمین هزینههای درمانی طلاب در نجف و همچنین شهریه و تأمین نان طلاب حوزههای علمیه نجف، کربلا، سامرا و مشهد به عهده او بود. اولین بار در تاریخ مرجعیت، از طرف ایشان گروهی به عنوان بعثه دینیه حج در سال ۱۳۸۷ق (۱۳۴۶ش) به سرپرستی فرزند بزرگش به حج اعزام شدند که مورد استقبال حجاج قرار گرفت. همچنین نخستین شهرک مسکونی طلاب به نام «حی الامام الشاهرودی» را در نجف اشرف تأسیس نمود. از آثار او میتوان به «نتائج الأفکار في الأصول»، «الحج»، «تقریرات اصول فقه میرزای نائینی»، «تقریرات بحثهای آقا ضیاءالدین عراقی»، «حاشیه بر وسيلة النجاة»، «حاشیه بر العروة الوثقی»، «ذخیرة المؤمنین» و «کتاب الاجارة» اشاره کرد. سرانجام در ۱۷ شعبان ۱۳۹۴ق (۱۳۵۳ش) درگذشت و در صحن مطهر امیرالمؤمنین(ع) در سمت بالای سر آن حضرت به خاک سپرده شد.
| سید محمود حسینی شاهرودی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | سید محمود بن سید علی حسینی شاهرودی |
| نامهای دیگر | حسینی، محمود؛ شاهرودی، محمود؛ شاهرودی، سید محمود بن سید علی |
| لقب | ذو الشهادتین |
| نام پدر | سید علی |
| ولادت | ۱۳۰۱ق / ۱۲۶۲ش (یا ۱۲۵۹ش) |
| محل تولد | یکی از روستاهای شاهرود، ایران |
| محل زندگی | شاهرود، بسطام، مشهد، نجف |
| رحلت | ۱۷ شعبان ۱۳۹۴ق / ۱۳۵۳ش / ۱۹۷۴م |
| مدفن | نجف، صحن مطهر امیرالمؤمنین(ع)، بالای سر آن حضرت |
| طول عمر | ۹۳ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | تشیع |
| پیشه | مرجع تقلید، فقیه، اصولی |
| منصب | مرجع تقلید پس از آیتالله بروجردی |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | اجتهاد |
| علایق پژوهشی | فقه، اصول |
| اساتید | |
| برخی آثار |
|
ولادت
فرزند سيد على، در سال 1301ق، در خانوادهاى مذهبى در يكى از روستاهاى شاهرود ديده به جهان گشود.
تحصیلات
وى، پس از طى تحصيلات اوليه و دورهى مقدمات در شهر بسطام، عازم حوزهى علميهى مشهد مقدس شد و در دروس سطح و خارج فقه و اصول اساتيد و فقهاى آن زمان حاضر گرديد، سپس در سال 1328ق، عازم حوزهى علميهى نجف اشرف شد.
سيد محمود شاهرودى، از محضر درس مرحوم آقاى آخوند خراسانى صاحب «كفايه» به مدت يك سال و نيم استفاده نمود. پس از فوت استاد به مجلس درس میرزای نائینی و عراقى حاضر شد و از آن دو بهرهى وافى برد.
پس از فوت مرحوم نايينى، تدريس خارج ايشان شروع گشت و مورد توجه فضلا و طلاب قرار گرفت.
با رحلت آقا سيد ابوالحسن اصفهانى، رسالهى عمليهى سيد محمود شاهرودى در دسترس مقلدين در كشورهاى عراق و ايران و خليج و لبنان و هند و پاکستان قرار گرفت و با درگذشت آیتالله بروجردى، مرجعيت وى در اماكن يادشده، بهخصوص ايران و عراق و خليج، شهرت و توسعهى بيشترى حاصل نمود و حوزهى بحث فقه و اصول ايشان در نجف، فضلا و علماى بىشمارى را در بر داشت.
نماز جماعت مسجد هندى كه او در آن اقامه نماز مىكرد، بيشترين نمازگزار را داشت. تأمين هزينههاى درمانى طلاب در نجف و همچنين شهريه و تأمين نان طلاب حوزههاى علميه نجف و كربلا و سامرا و مشهد مقدس به عهده وى بود.
اولين بار در تاريخ مرجعيت و حوزه، از طرف آیتالله شاهرودى، گروهى بهعنوان بعثه دينيه حج در سال 1387ق، برابر با 1346ش، به امر وى و به سرپرستى آقازادهى بزرگش اعزام شدند كه بسيار مورد استقبال حجاج قرار گرفتند. همچنين وى، نخستين شهرك مسكونى طلاب به نام «حى الامام الشاهرودى» را در نجف اشرف تأسيس نمود.
آیتالله شاهرودى، حيات خود را همواره در تربيت فضلا و علما و رسيدگى به امور حوزه و تدريس و تأليف سپرى كرد.
وفات
سرانجام در 17 شعبان المعظم سال 1394ق، دار فانى را وداع نموده و در صحن مطهر اميرمؤمنان، على(ع) در سمت بالاى سرِ آن حضرت مدفون گرديد.
آثار
- تقريرات اصول فقه آیتالله ميرزا حسين نايينى؛
- تقريرات بحثهاى آیتالله آقا ضياءالدين عراقى؛
- حاشيه بر كتاب شريف «وسيلة النجاة»؛
- حاشيه بر كتاب گرانقدر «العروة الوثقی»؛
- ذخيرة المؤمنين؛
- كتاب الاجارة؛
- كتاب الحج؛
- نتائج الافكار فى الاصول.