جامع الأخبار (سبزواری)
| جامع الأخبار | |
|---|---|
| پرونده:NUR67978J1.jpg | |
| پدیدآوران | سبزواری، محمد بن محمد (نويسنده) آلجعفر، علاء (محقق) |
| عنوانهای دیگر | معراج الیقین فی اصول الدین |
| ناشر | مؤسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث |
| مکان نشر | لبنان - بیروت |
| سال نشر | 1413ق - 1993م |
| چاپ | 1 |
| شابک | - |
| موضوع | احادیث اخلاقی - قرن 6ق. - احادیث شیعه - قرن 6ق. - قرآن - اخلاق |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 2ج2س 132 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
جامع الأخبار که با نام «معارج اليقين في أصول الدين» نیز شناخته میشود، از آثار دانشور ناشناس قرن هفتم هجری قمری، محمد بن محمد سبزواری، به گردآوری مجموعهای مستند و جامع از احادیث در زمینههای گوناگون (اصول اعتقادی، واجبات و مستحبات شرعی، زهد، موعظه، و ترغیب و ترهیب) میپردازد تا راهنمایی برای مؤمنان و باعث تقویت دینداری گردد. نویسنده و مصحح شیعی عراقی، علاء آل جعفر (متولد 1955م)، این کتاب را تصحیح کرده و مقدمهای بر آن افزوده است.
هدف و روش
- این کتاب با روشی موجز، از عمیقترین مباحث اعتقادی و کلامی تا کاربردیترین دستورات فقهی و اخلاقی را با استناد به قرآن و سنت گردآوری کرده است. روش نگارش محمد بن محمد سبزواری بر ایجاز و دوری از اطاله کلام استوار است. او در هر فصل، ابتدا آیات قرآن کریم را به عنوان برهان اصلی ذکر میکند و سپس با نقل روایات معصومین (ع)، به تقویت مباحث خودش میپردازد. [۱]
- طبق شواهدی تاریخی و تصریح در نسخه خطی، نویسنده، کتاب جامع الأخبار (معارج اليقين في أصول الدين) را در حدود سال ۶۷۹ هجری قمری تألیف کرده است. [۲]
ساختار و محتوا
- ساختار این اثر بسیار دقیق و شامل ۱۴۱ فصل است که با نظمی منطقی تنظیم شدهاند. محمد بن محمد سبزواری کتاب را با اصول عقاید شامل شناخت خدا، توحید و عدل آغاز کرده و سپس به تبیین جایگاه نبوت و امامت و فضایل اهلبیت (ع) میپردازد. در بخشهای بعدی، موضوعاتی چون ایمان، اسلام، فضیلت علم و قرآن مطرح شده و سپس وارد مباحث کاربردی عبادات (مانند نماز و روزه) و اخلاق فردی و اجتماعی (از جمله نیکی به والدین و حقوق مؤمنان) میشود. محمد بن محمد سبزواری همچنین فصولی را به محرمات و گناهان کبیره اختصاص داده و کتاب را با مباحث تکاندهنده معاد، مرگ و توصیف بهشت و جهنم به پایان رسانده است.
نمونه مباحث
- خداشناسی: در این بخش، محمد بن محمد سبزواری برای اثبات وجود و قدرت خداوند به آیات و احادیث متعددی استناد میکند:
- استناد به آیات آفرینش: نقل آیه ۱۶۴ سوره بقره در مورد خلقت آسمانها و زمین، آمد و شد شب و روز، حرکت کشتیها در دریا و بارش باران به عنوان نشانههای الهی برای کسانی که میاندیشند.
- برهانهای ساده و عقلی: نقل روایتی از امیرالمؤمنین (ع) که در پاسخ به پرسشی درباره دلیل وجود آفریدگار، با بیانی ساده میگوید: ... جای پا بر راه رفتن دلالت میکند؛ پس چگونه این ساختار لطیف و بدیع جهان بر صانع لطیف و خبیر دلالت نکند؟!
- تمثیلهای دقیق: روایتی از امام صادق (ع) که با مثال زدن یک تخممرغ (دژی استوار که درونش مایعی روان است و بدون آنکه چیزی به آن اضافه شود، از آن پرندهای خارج میشود)، قدرت آفریدگار را تبیین میکند. [۳]
پانویس
منابع مقاله
- مقدمه و متن کتاب.