جامع الأخبار (سبزواری)
جامع الأخبار که با نام «معارج اليقين في أصول الدين» نیز شناخته میشود، از آثار دانشور ناشناس قرن هفتم هجری قمری، محمد بن محمد سبزواری، به گردآوری مجموعهای مستند و جامع از احادیث در زمینههای گوناگون (اصول اعتقادی، واجبات و مستحبات شرعی، زهد، موعظه، و ترغیب و ترهیب) میپردازد تا راهنمایی برای مؤمنان و باعث تقویت دینداری گردد. نویسنده و مصحح شیعی عراقی، علاء آل جعفر (متولد 1955م)، این کتاب را تصحیح کرده و مقدمهای بر آن افزوده است.
| جامع الأخبار | |
|---|---|
| پرونده:NUR67978J1.jpg | |
| پدیدآوران | سبزواری، محمد بن محمد (نويسنده) آلجعفر، علاء (محقق) |
| عنوانهای دیگر | معراج الیقین فی اصول الدین |
| ناشر | مؤسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث |
| مکان نشر | لبنان - بیروت |
| سال نشر | 1413ق - 1993م |
| چاپ | 1 |
| شابک | - |
| موضوع | احادیث اخلاقی - قرن 6ق. - احادیث شیعه - قرن 6ق. - قرآن - اخلاق |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 2ج2س 132 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- این کتاب با روشی موجز، از عمیقترین مباحث اعتقادی و کلامی تا کاربردیترین دستورات فقهی و اخلاقی را با استناد به قرآن و سنت گردآوری کرده است. روش نگارش محمد بن محمد سبزواری بر ایجاز و دوری از اطاله کلام استوار است. او در هر فصل، ابتدا آیات قرآن کریم را به عنوان برهان اصلی ذکر میکند و سپس با نقل روایات معصومین (ع)، به تقویت مباحث خودش میپردازد. [۱]
- طبق شواهدی تاریخی و تصریح در نسخه خطی، نویسنده، کتاب جامع الأخبار (معارج اليقين في أصول الدين) را در حدود سال ۶۷۹ هجری قمری تألیف کرده است. [۲]
ساختار و محتوا
- ساختار این اثر بسیار دقیق و شامل ۱۴۱ فصل است که با نظمی منطقی تنظیم شدهاند. محمد بن محمد سبزواری کتاب را با اصول عقاید شامل شناخت خدا، توحید و عدل آغاز کرده و سپس به تبیین جایگاه نبوت و امامت و فضایل اهلبیت (ع) میپردازد. در بخشهای بعدی، موضوعاتی چون ایمان، اسلام، فضیلت علم و قرآن مطرح شده و سپس وارد مباحث کاربردی عبادات (مانند نماز و روزه) و اخلاق فردی و اجتماعی (از جمله نیکی به والدین و حقوق مؤمنان) میشود. محمد بن محمد سبزواری همچنین فصولی را به محرمات و گناهان کبیره اختصاص داده و کتاب را با مباحث تکاندهنده معاد، مرگ و توصیف بهشت و جهنم به پایان رسانده است.
نمونه مباحث
- خداشناسی: در این بخش، محمد بن محمد سبزواری برای اثبات وجود و قدرت خداوند به آیات و احادیث متعددی استناد میکند:
- استناد به آیات آفرینش: نقل آیه ۱۶۴ سوره بقره در مورد خلقت آسمانها و زمین، آمد و شد شب و روز، حرکت کشتیها در دریا و بارش باران به عنوان نشانههای الهی برای کسانی که میاندیشند.
- برهانهای ساده و عقلی: نقل روایتی از امیرالمؤمنین (ع) که در پاسخ به پرسشی درباره دلیل وجود آفریدگار، با بیانی ساده میگوید: ... جای پا بر راه رفتن دلالت میکند؛ پس چگونه این ساختار لطیف و بدیع جهان بر صانع لطیف و خبیر دلالت نکند؟!
- تمثیلهای دقیق: روایتی از امام صادق (ع) که با مثال زدن یک تخممرغ (دژی استوار که درونش مایعی روان است و بدون آنکه چیزی به آن اضافه شود، از آن پرندهای خارج میشود)، قدرت آفریدگار را تبیین میکند. [۳]
پانویس
منابع مقاله
- مقدمه و متن کتاب.