الرد علی المعطلة
| الرد علی المعطلة | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | حکیم ترمذی، محمد بن علی (نويسنده) شرکة الروضة. فریق البحث العلمي (سایر) |
| ناشر | ادیب |
| مکان نشر | مصر - جیزه |
| سال نشر | 1396ش - 1439ق - 2017م |
| چاپ | 1 |
| شابک | 978-977-6575-07-3 |
| موضوع | خدا - نامها - خدا - صفات - معطله - دفاعیهها و ردیهها |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 4ر8ح 218 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
الرد علی المعطلة، تألیف حکیم و نویسنده مشهور ابوعبدالله محمد بن علی ترمذی (متوفای 295ق)، جزیی حدیثی است که احادیث مشتمل بر صفات الهی را در رد معطله و دیدگاه آنها در تعطیل صفات الهی، گردآوری کرده است.
ساختار
کتاب، مشتمل بر 366 حدیث و اثر است[۱]. احادیث، به مجموعههایی تقسیم شده که هر مجموعه صفتی را تعریف کرده است. بین مجموعهها با لفظ «باب» فاصله افتاده است. اگر حدیثی مشتمل بر بیش از یک صفت باشد، چهبسا در باب دیگری که به صفت دیگری اختصاص دارد، تکرار شده باشد.
گزارش محتوا
- در مقدمه کتاب، از توحید علمی خبری که متضمن اثبات صفات کمال برای خدا و تنزیه وی از تشبیه و تمثیل و صفات نقص است و نیز از توحید عملی ارادی که عبادت او بدون هیچ شرک و ریاست، سخن رفته است و سپس تصریح شده که توحید علمی خبری، دارای دو ضد است: یکی، تعطیل و دیگری تشبیه و تمثیل.
تعطیل، اولین بدعتی است که در میان مسلمانان پدید آمد. ازاینرو علمای مسلمان از همه طوایف و مذاهب در رد بدعت تعطیل پیشگام شده و از آن و مبتکرش برائت جستهاند. از اولین کسانی که در رد این بدعت کتاب نوشت، حکیم ترمذی است که «الرد علی المعطلة» را نگاشت[۲].
- در مقدمه از اقسام اهل تعطیل نیز سخن به میان آمده است؛ در حقیقت تعطیل بر سه قسم است:
- نفی همه اسما و صفات الهی، دیدگاه جهمیه (پیروان جهم بن صفوان) و فلاسفه؛
- نفی صفات نه اسما، دیدگاه معتزله؛
- اثبات اسما و برخی از صفات و نفی برخی دیگر، دیدگاه کلابیه و اشاعره و ماتریدیه[۳].
- احادیث کتاب، آمیزهای از صحیح و ضعیف و موضوع است؛ بنابراین ترمذی شرطی برای ذکر روایات در کتابش لحاظ نکرده است[۴].
- موضوع برخی از ابواب کتاب، عبارت است از: اثبات صفت وجه برای خدا، اثبات صفت کلام برای خدا، اثبات نظر و عین برای خدا، اثبات صفت نفس برای خدا، اثبات صفت ید برای خدا، اثبات صفات قدم، ضحک، فم، قعود و جلوس و مشی و... برای خداوند.
نمونه مباحث
با سند خود از عبدالله بن عمرو، نقل نموده که رسول خدا(ص) فرمود: «انسانهای عادل در روز قیامت بر منبرهایی از نور در طرف دست راست خدای رحمن قرار دارند - و هر دو دست خداوند، راست است -؛ آنها کسانی هستند که در حکم و قضاوت و در میان اهل و زیردستان خویش، عدالت میورزند[۵].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.