سبحانی تبریزی، محمدحسین
| محمدحسین خیابانی سبحانی | |
|---|---|
 سبحانی تبریزی، محمد حسین | |
| نام کامل | محمدحسین خیابانی سبحانی |
| نام پدر | محمدجعفر |
| ولادت | شب ۱۹ رمضان ۱۲۹۹ قمری (۱۲۶۲ شمسی) |
| محل تولد | تبریز، ایران |
| محل زندگی | تبریز، نجف اشرف |
| رحلت | ۱۱ شوال ۱۳۹۲ قمری |
| مدفن | قبرستان ابوحسین، قم |
| طول عمر | ۹۳ سال |
| همسر | شهر بانو (دختر اسماعیل میرزا، نواده فتحعلی شاه قاجار) |
| فرزندان | جعفر سبحانی (مرجع تقلید) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | فقیه، مدرس، نویسنده |
| اطلاعات علمی | |
| اجازه اجتهاد از | |
| حوزه | حوزه علمیه تبریز و نجف اشرف |
| علایق پژوهشی | فقه، اصول |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
محمدحسین خيابانى سبحانى (۱۲۹۹-۱۳۹۲ق)، فقیه برجسته و از علمای مبرز و معاصر تبریز و پدر مرجع عالیقدر آیتالله جعفر سبحانی بود. وی در شب نوزدهم ماه رمضان ۱۲۹۹ق در تبریز متولد شد. مادرش شهر بانو دختر اسماعیل میرزا (نواده فتحعلی شاه قاجار) بود. پس از دوران کودکی و آموزش ادبیات فارسی و مقدمات عربی، به دلیل عشق فطری به تحصیل معارف اسلامی، تصمیم به ادامه تحصیل گرفت. نجوم و حساب استدلالی را نزد میرزا علی منجم و سطوح عالی فقه و اصول را نزد آیتالله انگجی فراگرفت و شرح اشارات خواجه نصیرالدین طوسی را نزد فیلسوف دوران خود شیخ حسین قراجهداغی (که به یک واسطه از شاگردان میرزای جلوه بود) آموخت. برای تکمیل معارف در سال ۱۳۲۷ق رهسپار نجف اشرف شد و ۱۱ سال تمام از محضر اساتید بزرگ آن دیار مانند آیات عظام سید محمدکاظم یزدی (صاحب عروة الوثقی)، فتحالله شریعت اصفهانی و ضیاءالدین عراقی بهره برد و از آنان اجازه اجتهاد دریافت کرد. در سال ۱۳۳۹ق به ایران بازگشت و در تبریز به تدریس و تربیت محصلین و تألیف و تصنیف پرداخت. وی در خلق، حلم، تواضع، فروتنی، زهد و تقوا در میان علماء و بزرگان تبریز ضربالمثل بود. از آثار او میتوان به حاشیه بر کفایة الأصول، یک دوره صلاة استدلالی، خیارات، حاشیه بر رسائل، «أحکام الصلاة»، «احکام ملاقی الشبهات المحصوره»، «رسالة فی تحدید الکر بالوزن و المساحة» و «رسالة فی تحقیق معنی البیع» اشاره کرد. وی سرانجام در ۱۱ شوال ۱۳۹۲ق در ۹۳ سالگی در تبریز درگذشت و پس از تشییع با شکوه، پیکرش به قم منتقل و در قبرستان ابوحسین به خاک سپرده شد.
ولادت
وى در شب نوزدهم ماه رمضان 1299ق، در شهرستان تبريز به دنيا آمد. مادرش شهر بانو نام داشت و دختر مرحوم (اسماعيل ميرزا) فرزند فتحعلى شاه قاجار بود.
تحصیلات
پس از دوران كودكى و آموزش ادبيات فارسى و قسمتى از مقدمات عربى، روى عشق فطرى كه به تحصيل معارف اسلامى داشت، تصميم به ادامه تحصيل گرفت.
اساتید
نجوم و حساب استدلالى را نزد مرحوم ميرزا على منجم و سطوح عالى فقه و اصول را نزد مرحوم آيتالله انگجى و شرح (اشارات) مرحوم خواجه را نزد فيلسوف دوران خود مرحوم شيخ حسين قراجه داغى كه به يك واسطه از شاگردان ميرزاى جلوه بود فراگرفت و براى تكميل معارف در سال 1327ق رهسپار نجف اشرف شد.
اساتید نجف
11 سال تمام از محضر اساتيد آن دانشگاه بزرگ شيعه مانند آيات عظام: سيد محمدكاظم يزدى، شريعت اصفهانى و ضياءالدين عراقى استفاده نمود. آنگاه با كسب اجازه از محضر اساتيد و دريافت عالىترين اجازههاى اجتهاد كه قسمتى از آنها را مرحوم حاج ميرزا على خيابانى در كتاب علماء معاصر آورده است،
مراجعت به ایران
در سال 1339ق مراجعت به ايران و تبريز نموده و پس از بازگشت به وطن به امر تدريس و تربيت محصلين و تأليف و تصنيف پرداخت و آثار گرانبهائى كه هركدام روشنگر مقام عملى و فضلى اوست، به يادگار گذارد.
اخلاق و رفتار
وى در خلق، حلم، تواضع، فروتنى، زهد و تقوا، در ميان علماء و بزرگان شهر تبريز ضرب المثل بود. طرز زندگى، نحوه معاشرت و شيوه سخن گفتن او، انسان را بياد خدا افكنده، در افراد مستعد اثر عميق و انقلاب خاصى به وجود مىآورد.
وفات
فقید سعید پس از عمری خدمت به دین و بزرگداشت شعائر مذهبی، در سن ۹۳ سالگی به تاریخ ۱۱ شوال المکرم ۱۳۹۲ق در تبریز چشم از جهان فرو بست و پس از یک تشییع با شکوه، پیکر شریفش به قم انتقال یافت و پس از تشییعی مجدّد، در قبرستان ابوحسین به خاک سپرده شد.
آثار
- حاشيه بر كفاية الاصول.
- يك دوره صلوة استدلالى.
- خيارات.
- حاشيه بر رسائل
- احكام الصلاة
- احكام ملاقى الشبهات المحصورة
- رسالة فى تحديد الكر بالوزن و المساحه
- رسالة فى تحقيق معنى البيع