مستنبط، احمد
سید احمد بن رضی موسوی تبریزی مستنبط (۱۳۲۵-۱۳۹۹ق)، فقیه، محدث و عالم ربانی شیعه در قرن چهاردهم هجری بود. وی از شاگردان برجسته مکتب فقهی و اصولی نجف اشرف و از عالمان وارستهای بود که به زهد، تقوا و عبادت شهره داشت. کتاب ارزشمند «القطرة من بحار مناقب النبی و العترة» از مشهورترین آثار اوست.
| سید احمد مستنبط تبریزی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | سید احمد بن رضی بن احمد بن نصرالله الموسوی التبریزی المستنبط |
| نامهای دیگر | احمد مستنبط |
| لقب | مستنبط |
| نسب | موسوی |
| نام پدر | سید رضی مستنبط |
| ولادت | ۱۲ ربیعالثانی ۱۳۲۵ ق / ۲۴ مه ۱۹۰۷ م |
| محل تولد | تبریز، ایران |
| محل زندگی | تبریز، نجف |
| رحلت | ۵ رجب ۱۳۹۹ ق / ۳۱ مه ۱۹۷۹ م (مطابق با ۶ خرداد ۱۳۵۸ ش) |
| مدفن | حرم امام علی (ع)، حجره ۲۳، جنب مقبره میرزای نائینی، نجف |
| طول عمر | ۷۴ سال |
| خویشاوندان | سید رضی مستنبط (پدر)، سید مرتضی مستنبط (برادر)، سید نصرالله مستنبط (برادر)، سید جواد مستنبط (برادر) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه اثنی عشری |
| پیشه | فقیه، محدث، عالم دینی |
| منصب | امامت جماعت در حرم امام علی (ع) و مسجد صاغه نجف |
| اطلاعات علمی | |
| اجازه اجتهاد از | |
| درجه علمی | اجتهاد |
| علایق پژوهشی | فقه، اصول، حدیث، کلام، مناقب اهل بیت (ع) |
| اساتید | |
| شاگردان | |
| برخی آثار | |
ولادت
سید احمد مستنبط در ۱۲ ربیعالثانی سال ۱۳۲۵ هجری قمری (مطابق با ۲۴ مه ۱۹۰۷ میلادی) در شهر تبریز دیده به جهان گشود.[۱] وی از خاندان اصیل موسوی بود که نسبشان به امام موسی بن جعفر(ع) میرسید. پدرش آیتالله سید رضی مستنبط از علمای برجسته تبریز و نجف بود که پس از هجده سال اقامت در نجف به تبریز بازگشت و به امور شرعی مردم رسیدگی میکرد.[۲][۳]
تحصیلات
سید احمد مقدمات و سطوح علوم دینی را ابتدا نزد پدر بزرگوارش و دیگر استادان تبریز فراگرفت. سپس در سال ۱۳۴۷ قمری برای تکمیل تحصیلات به حوزه علمیه نجف اشرف هجرت کرد و در آنجا در محضر برجستهترین اساتید عصر خود به تحصیل پرداخت:
- فقه و اصول: میرزا محمدحسین نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی، آقا ضیاءالدین عراقی، میرزا علی ایروانی، سید ابوالقاسم خویی[۴] [۵][۶]
- اخلاق و عرفان: سید علی قاضی طباطبایی، سید عبدالغفار مازندرانی[۷][۸]
وی در طول اقامت خود در نجف همواره به تحقیق و تتبع در علوم و معارف اسلامی اشتغال داشت و از استادان برجسته خود اجازه اجتهاد و اجازه روایی دریافت کرد. از جمله کسانی که به وی اجازه اجتهاد دادند میتوان به میرزا علی ایروانی، آقا ضیاءالدین عراقی، شیخ عبدالکریم یزدی و سید ابوالحسن اصفهانی اشاره کرد. همچنین از محدثان بزرگی همچون شیخ عباس قمی (صاحب مفاتیح الجنان)[۹] و شیخ آقابزرگ تهرانی (صاحب الذریعة) اجازه روایی داشت.
فعالیتها
آیتالله سید احمد مستنبط پس از سالها تحصیل و تحقیق، به عنوان یکی از عالمان برجسته و وارسته نجف شناخته شد:
- امامت جماعت: بیست و پنج سال نماز جماعت صبح را در بالای سر مبارک حضرت امیرالمؤمنین(ع) در حرم علوی اقامه میکرد. همچنین در مسجد «صاغه» نجف به اقامه جماعت ظهر و مغرب میپرداخت.[۱۰][۱۱]
- عبادت و تهجد: بیش از چهل سال موفق بود بعد از دو ساعت شبزندهداری و نماز شب، به سوی حرم مشرف شود و این شعر را زمزمه میکرد: «أین الملوک و أبناء الملوک من هذه اللذة». پیش از باز شدن درب صحن مطهر، سجادهای پهن کرده و مانند گدا مینشست و با خدا مناجات میکرد.
- زیارت کربلا: شبهای جمعه پیاده به زیارت امام حسین(ع) در کربلا مشرف میشد و در آنجا نماز جماعت اقامه میکرد. با آن هیبت زیبا و پرصلابت، زیارتنامه میخواند و زائران را متحول میساخت.
- ویژگیهای اخلاقی: بسیار تمیز، اهل نزاکت و نظافت بود. از اعماق وجودش به تمام معنا، ولایت آل محمد(ص) را عالمانه و عاشقانه قبول داشت. به زهد و تقوا و ورع شهره بود.[۱۲]
وفات
آیتالله سید احمد مستنبط در شب جمعه، ۵ رجب سال ۱۳۹۹ هجری قمری (مطابق با ۶ خرداد ۱۳۵۸ شمسی) در شهر نجف اشرف دعوت حق را لبیک گفت.[۱۳] شگفت آنکه ایشان آماده شده بود تا برای اقامه نماز جماعت به کربلا مشرف شود، اما جنازه مطهرش را به کربلا بردند و مردمی که آماده بودند به نمازش اقتدا کنند، بر جسدش نماز خواندند. پیکر مطهرش را به نجف بازگرداندند و یک شب در حرم امیرالمؤمنین(ع) بر روی دستها ماند و فردا صبح، طبق وصیتشان، در حجره شماره ۲۳ صحن علوی معروف به «مقبرة العلماء»، در کنار استادش میرزای نائینی به خاک سپرده شد.[۱۴][۱۵]
آثار
کتابها
- القطرة من بحار مناقب النبی و العترة (۲ جلد) - چاپ نجف، ۱۳۷۸ ق
- دلائل الحق فی اصول الدین (۳ جلد)
- الرثاء و الأسى (۲ جلد)
- البشارة و الزیارة (الزیارة و البشارة) - چاپ نجف، ۱۳۸۱ ق
- العقائد الحقة فی الاصول الخمسة - چاپ نجف، ۱۳۸۴ ق
- المناسک و المدارک (رساله عملیه) - چاپ نجف، ۱۳۸۰ ق
- منتخب خاتم الرسائل باحسن الوسائل - چاپ نجف، ۱۳۸۵ ق
- ضیاء الصالحین و المتهجدین
- الأسى و الحزن (الأسى الحسن) (۲ جلد)
- أوجز البیان فی شرح أرجوزة السید محمد الکشمیری
- المواعظ من کلمات المعصومین (ع)
- الخلاف فی المسائل الخلافیة
- ترجمة سبیل الصالحین و نهج السالکین (تألیف سید حسن صدر)
- تعلیقة علی المکاسب (شیخ انصاری)
- تقریرات دروس اساتید (نائینی، عراقی، اصفهانی)[۱۶][۱۷][۱۸]
پانویس
- ↑ ر.ک: فتلاوی، کاظم عبود، ص 41
- ↑ ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج1، ص100
- ↑ ر.ک: اباذی، عبدالرحیم، ص135
- ↑ ر.ک: فتلاوی، کاظم عبود، ص 41
- ↑ ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج1، ص100
- ↑ ر.ک: السيد أحمد المستنبط، موقع الشیعة
- ↑ ر.ک: السيد أحمد المستنبط، موقع الشیعة
- ↑ ر.ک: اباذی، عبدالرحیم، ص135
- ↑ ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج1، ص100
- ↑ ر.ک: فتلاوی، کاظم عبود، ص 41
- ↑ ر.ک: السيد أحمد المستنبط، موقع الشیعة
- ↑ ر.ک: السيد أحمد المستنبط، موقع الشیعة
- ↑ ر.ک: اباذی، عبدالرحیم، ص137
- ↑ ر.ک: فتلاوی، کاظم عبود، ص 41
- ↑ ر.ک: السيد أحمد المستنبط، موقع الشیعة
- ↑ ر.ک: اباذی، عبدالرحیم، ص136
- ↑ ر.ک: فتلاوی، کاظم عبود، ص 41
- ↑ ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج1، ص100-101
- ↑ ر.ک: السيد أحمد المستنبط، موقع الشیعة
منابع مقاله
- فتلاوی، کاظم عبود، مشاهیر المدفونین فی الصحن العلوی الشریف، قم، منشورات الإجتهاد، الطبعة الاولی، 2000
- آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، طبقات أعلام الشيعة و هو نقباء البشر في القرن الرابع عشر، مشهد مقدس : آستان قدس رضوي. بنياد پژوهشهاي اسلامى، الطبعة الثانیة، 1404ق
- موقع الشیعة: السيد أحمد المستنبط، 2023-04-03
- اباذری، عبدالرحیم، خاندان مستنبط در حوزه نجف، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله فرهنگ زیارت بهار 1397 - شماره 34 (12 صفحه - از 131 تا 142)
وابستهها
القطرة من بحار مناقب النبي و العترة علیهمالسلام
ترجمه کتاب نفیس (القطره)، قطرهای از دریای فضائل اهلبیت علیهمالسلام
حقوق غير المسلمين في بلاد الإسلام
داستان مرغان: متن فارسی رسالة الطیر خواجه احمد غزالی
ترجمه کتاب نفیس (القطره)، قطرهای از دریای فضائل اهل بیت علیهم السلام