کتاب ادیبالممالک فراهانی
ادیبالممالک فراهانی تألیف سید علی موسوی گرمارودی (متولد 1320ش)، شاعر و پژوهشگر معاصر؛ کتابی است که به بررسی جامع زندگی، روزنامهنگاری و به ویژه شعر ادیبالممالک فراهانی، شاعر بزرگ دوره مشروطیت میپردازد. نگارنده شعر ادیب را از نظر کمی و کیفی سنگین و دیریاب معرفی کرده و ضمن مرور مشکلات او در خلق اثر و زندگی، به تحلیل قالبهای شعری، تخلصها، تأثیرپذیریهایش از شاعران کهن و نیز فعالیتهای مطبوعاتی و منش اجتماعی او پرداخته است.
| ادیبالممالک فراهانی | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | موسوی گرمارودی، سید علی (نویسنده) |
| ناشر | خانه کتاب |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1391 |
| چاپ | اول |
| شابک | 978-600-222-064-6 |
| موضوع | ادیب الممالک، محمدصادق بن حسین، ۱۲۷۷ - ۱۳۳۶ق، روزنامهنگاران ایرانی - قرن ۱۴، شاعران ایرانی - قرن ۱۴، شعر فارسی - قرن ۱۴ - تاریخ و نقد |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | PN ۵۴۴۹/الف۹ی۷۱۴ ۱۳۹۱ |
ساختار
این کتاب در هفت بخش اصلی و چندین فصل تنظیم شده است.
گزارش کتاب
کتاب با بخش اول که به زندگینامه ادیبالممالک اختصاص دارد، آغاز میشود. این بخش در پنج فصل شامل زایچه، کودکی، نوجوانی و خانواده؛ خاندان؛ زادگاه؛ درگذشت ادیب؛ و روزشمار زندگی، اطلاعات مفصلی از زندگی شخصی و خانوادگی این شاعر ارائه میدهد.
بخش دوم با عنوان چگونگی شاعری در سه فصل به تحلیل جنبههای ادبی ادیب میپردازد. در این بخش ابتدا تخلصها و لقبهای شعری او (پروانه، صادق پروانه، امیری، ادیب، امیرالشعرا و ادیبالممالک) بررسی میشود. سپس نویسنده با اشاره به آمار آثار او در قالبهای مختلف (از جمله 368 قطعه، 202 رباعی، 150 چکامه، 57 مثنوی، 30 غزل و ...)، موفقترین قالبهای شعری او را چکامه، قطعه، مسمط و مثنوی معرفی میکند و برتری او در چکامهسرایی را خاطرنشان میسازد. فصل پایانی این بخش به بررسی واژگان در شعر ادیب اختصاص دارد.
بخش سوم به فعالیتهای ادیب به عنوان یک روزنامهنگار پرکار میپردازد و هشت روزنامهای را که از سال 1316 قمری تا پایان عمرش در انتشار و سردبیری آنها نقش داشته، نام میبرد: ادب تبریز، ادب خراسان، ادب تهران، ایران سلطانی، ارشاد فارسی، مجلس، عراق عجم و آفتاب.
بخش چهارم با عنوان منشهای اجتماعی ادیب در دو فصل، رابطه او با دو جریان مهم عصرش یعنی مشروطه و فراماسونری را واکاوی میکند. بخش پنجم نیز به معرفی آثار غیرشعری ادیبالممالک میپردازد.
بخش ششم کتاب، دیدگاههای دیگران درباره ادیب را گردآوری کرده است. این دیدگاهها شامل نگاه دوستان، آشنایان و همدورهها، نگرندگان بعدی، و همچنین دیدگاه دائرةالمعارف بزرگ اسلامی میشود. در پایان این بخش، دوره دوم شاعری ادیب که مرحلهای انتقالی محسوب میشود، مورد بحث قرار گرفته است.
بخش هفتم و پایانی کتاب به شعرهای برگزیده ادیبالممالک فراهانی اختصاص یافته و نمونههایی از اشعار او در قالبهای مختلف ارائه شده است تا خواننده مستقیماً با سبک و محتوای شعر این شاعر بزرگ آشنا شود. از ویژگیهای برجسته شعر ادیب که در کتاب بر آن تأکید شده، سنگینی و دیریابی کلام، تأثیرپذیری از شاعران سبک بازگشت به ویژه انوری، و قدرت بیان و ساختار سخن است. نویسنده همچنین اشاره میکند که ادیب در نثر، بیشتر طنزپرداز است و نسبت به شعرش نجیبتر مینویسد.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات