داودی، محمد بن علی

    از ویکی‌نور
    (تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
    محمد بن علی داوودی
    NUR00000.jpg
    نام کاملمحمد بن علی بن احمد داوودی
    نام‌های دیگرشمس‌الدین داوودی، ابوعبدالله
    لقبشیخ اهل حدیث في عصره
    نسببنی دؤاد از بنی مهدی از قبیله جذام
    نام پدرعلی بن احمد
    ولادتاواخر قرن نهم هجری
    محل تولدمصر، مصر
    محل زندگیقاهره
    رحلت۲۸ شوال ۹۴۵ هجری قمری
    مدفنقاهره
    دیناسلام
    مذهبمالکی (شافعی به قولی)
    پیشهمحدث، مورخ، نویسنده
    اطلاعات علمی
    درجه علمیحافظ
    علایق پژوهشیحدیث، تفسیر، تاریخ، طبقات
    اساتید
    • جلال‌الدین سیوطی
    برخی آثار
    • طبقات المفسرین
    • ذیل طبقات الشافعیة للسبکی
    • ترجمة الحافظ السیوطی
    • ذیل لب اللباب فی الانساب

    محمد بن علی بن احمد داوودی (متوفی ۹۴۵ق)، معروف به شمس‌الدین داوودی، محدث، مورخ و نویسندهٔ مصری در قرن دهم هجری بود. او از شاگردان برجسته و نزدیک جلال‌الدین سیوطی (متوفی ۹۱۱ق) به شمار می‌رفت و به «شیخ اهل حدیث در عصر خود» شهرت داشت. مهم‌ترین اثر او «طبقات المفسرین» است که به ترتیب الفبا به معرفی ۷۰۴ تن از مفسران قرآن پرداخته و از منابع معتبر در این زمینه به شمار می‌رود.

    نسب و لقب

    محمد بن علی بن احمد داوودی، با کنیه ابوعبدالله و لقب شمس‌الدین شناخته می‌شود.[۱] نسب او به بنی دؤاد از بنی مهدی از قبیله جذام بازمی‌گردد و به همین دلیل «داوودی» نامیده شده است.[۱] در منابع از او با عناوین «المالکی» و نیز «الشافعی» نیز یاد شده است.[۲][۳]

    مذهب

    در مورد مذهب داوودی میان منابع اختلاف نظر وجود دارد. خیرالدین زرکلی در «الأعلام» و محمد عبدالقادر بامطرف در «الجامع» او را مالکی (الداودی المالکی) معرفی کرده‌اند.[۲][۱] در حالی که اسماعیل بغدادی در «هدیة العارفین» و کتاب «قطف الأزهار» او را شافعی دانسته‌اند.[۳][۴]

    جایگاه علمی

    داوودی با عنوان «شیخ اهل حدیث در عصر خود» شناخته می‌شده است.[۱][۲] جلال‌الدین سیوطی در کتاب «الإتقان في علوم القرآن» از او به نیکی یاد کرده و می‌گوید: «وی شیخ اهل حدیث در عصر خود بود و جارالله بن فهد و بدر غزی و دیگران او را ستوده‌اند.»[۵]

    تحصیلات و اساتید

    داوودی از شاگردان برجسته و نزدیک جلال‌الدین سیوطی بود.[۲] کتاب «قطف الأزهار» او را «از مشهورترین شاگردان سیوطی و بیشترین آنان در ارتباط با او» معرفی کرده و می‌گوید که بسیاری از آثار استادش را با خط خود نسخه‌برداری کرده است.[۴] در کتاب «نواهد الأبکار» نیز از او به عنوان یکی از شاگردان سیوطی یاد شده است.[۶]

    فعالیت‌ها

    داوودی در قاهره اقامت داشت و به تألیف و تدریس علوم اسلامی مشغول بود. او با استادش سیوطی ارتباطی نزدیک داشت و در کتاب «همع الهوامع» از قول سیوطی نقل کرده که در یک روز سه کراسه تألیف و تحریر می‌کرده و در عین حال حدیث املا می‌گفته و به تعارضات حدیث پاسخ می‌داده است.[۷]

    او همچنین زندگی‌نامه مفصلی درباره استادش جلال‌الدین سیوطی در یک مجلد ضخیم تألیف کرد که از مهم‌ترین منابع برای شناخت سیوطی به شمار می‌رود.[۱][۵]

    وفات

    محمد بن علی داوودی در روز چهارشنبه ۲۸ شوال سال ۹۴۵ هجری قمری در قاهره درگذشت.[۸] نجم غزی در کتاب خود نقل کرده که بر پشت نسخه‌ای از ترجمه سیوطی نوشته شده بود که مؤلف آن (داوودی) پیش از ظهر روز چهارشنبه ۲۸ شوال ۹۴۵ درگذشته است.[۵]

    آثار

    از داوودی آثار متعددی در زمینه‌های مختلف علوم اسلامی بر جای مانده است. مهم‌ترین آثار او عبارتند از:

    • طبقات المفسرین – مهم‌ترین اثر داوودی که در آن به معرفی ۷۰۴ تن از مفسران قرآن پرداخته است. این کتاب به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده و نسبت به آثار مشابه پیشین جامع‌تر است. داوودی تألیف این کتاب را در سال ۹۴۱ هجری قمری به پایان رسانده است.[۱]
    • ذیل طبقات الشافعیة للسبکی – این کتاب تکمیلی بر کتاب «طبقات الشافعیة» تألیف تاج‌الدین سبکی است.[۱][۵]
    • ترجمة الحافظ السیوطی – زندگی‌نامه مفصلی درباره استادش جلال‌الدین سیوطی در یک مجلد ضخیم.[۱][۵][۶]
    • ذیل لب اللباب فی الانساب – این کتاب تکمیلی بر کتاب «لب اللباب فی الانساب» تألیف سیوطی است.[۵][۳]
    • الاتحاف بتمییز ما اتبع فیه البیضاوی صاحب الکشاف – اثری در زمینه تفسیر و بررسی روش بیضاوی در تفسیر کشاف.[۹]

    پانویس

    1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ بامطرف، محمد عبد القادر، الجامع، ج۴، ص۳۸۷
    2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج۶، ص۲۹۱
    3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین، ج۲، ص۲۳۷
    4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ سیوطی، عبدالرحمن، قطف الأزهار، ج۱، ص۳۷
    5. ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ سیوطی، عبدالرحمن، الإتقان في علوم القرآن، ج۱، ص۲۶
    6. ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ بیضاوی، عبدالله بن عمر، نواهد الأبكار، ج۱، ص۱۵
    7. ↑ سیوطی، عبدالرحمن، همع الهوامع، ج۱، ص۹
    8. ↑ سیوطی، عبدالرحمن، ابن ابی الدنیا، حسن السمت، ج۱، ص۴۷
    9. ↑ داودی، محمد بن علی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۳

    منابع مقاله

    وابسته‌ها

    برگرفته از «https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=داودی،_محمد_بن_علی&oldid=825890»