طبری، علی بن عبدالقادر
علی بن عبدالقادر طبری (متوفی 1070ق)، مورخ، فقیه و محدث شافعی مکی. وی از خاندان علمی و مشهور طبریهایی بود که از قرن ششم هجری در مکه ساکن شدند و همواره عالمان و پیشوایانی از میان آنها برخاستهاند. او در مکه به تدریس حدیث و فتوا اشتغال داشت. مهمترین اثر او کتاب «الأرج المسكي في التاريخ المكي و تراجم الملوك و الخلفاء» است که به تاریخ شهر مکه و سرگذشت فرمانروایان و خلفای مرتبط با آن میپردازد. از دیگر آثار وی میتوان به «فوائد النيل بفضائل الخيل» اشاره کرد. او آثاری نیز در فقه و تاریخ کعبه و حرم مکی تألیف کرده است.
| علی بن عبدالقادر طبری | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | علی بن عبدالقادر بن محمد بن یحیی بن مجدالدین طبری حسینی |
| نسب | حسینی (منسوب به خاندان طبریهای ساکن مکه) |
| نام پدر | عبدالقادر |
| محل تولد | مکه، عربستان (حجاز) |
| محل زندگی | مکه |
| رحلت | ۱۰۷۰ق |
| دین | اسلام |
| مذهب | سنی (شافعی) |
| پیشه | مورخ، فقیه، مفتی، مدرس حدیث |
| اطلاعات علمی | |
| حوزه | مکه |
| علایق پژوهشی | تاریخ مکه و حجاز، فقه شافعی، حدیث |
| برخی آثار | |
نام و نسب
علی بن عبدالقادر بن محمد بن یحیی بن مجدالدین طبری حسینی شافعی مکی، نسبش، به جماعتی از طبریان میرسد که در مکه سکنی گزیده بودند. این خاندان، همواره به کثرت علما و ائمه معروف بوده و دورانی وجود نداشته که این خانواده، خالی از عالم، امام، فقیه و یا خطیبی مشهور باشد. اولین کسی که از این خاندان، در مکه ساکن گردید، شیخ رضیالدین ابوبکر بن محمد بن ابراهیم بن ابیبکر بن علی بن فارس حسینی طبری، در سال 570ق، بود[۱].
دوران زندگی
اطلاع زیادی از دوران زندگانی وی، در دست نیست. همینقدر میدانیم که وی مقیم مکه بوده و در سال 1040ق، در آنجا حدیث تدریس میکرده است[۲].
وفات
وی در سال 1070ق، دار فانی را وداع گفته است.
آثار
وی علاوه بر تاریخ، در فقه و حدیث نیز تبحر داشته و در این زمینه، تألیفاتی از خود برجای گذاشته است. برخی از آثار وی، عبارتند از:
- سيف الإمارة علی مانع نصب الستارة؛
- شرح الصدور و تنوير القلوب في الأعمال المكفرة للمتأخر و المتقدم من الذنوب؛
- تحفة الكرام بأخبار عمارة السقف و الباب لبيت الله الحرام؛
- الأقوال المعلمة في وقوع الكعبة المعظمة؛
- الجواهر المنظمة بفضيلة الكعبة المعظمة؛
- رسالة في بيان العمارة الواقعة بعد سقوط الكعبة؛
- فوائد النيل بفضائل الخيل؛
- الأرج المسكي في التاريخ المكي و تراجم الملوك و الخلفاء[۳].
پانویس
منابع مقاله
اشرف احمد الجمال، مقدمه کتاب «الأرج المسكي في التاريخ المكي و تراجم الملوك و الخلفاء»، اثر علی بن عبدالقادر طبری، مکه، مكتبة التجارية، 1416ق/1996م.