نحو توحيد الفكر التربوي في العالم الإسلامي: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
== معرفی اجمالی == | |||
'''نحو توحید الفکر التربوی فی العالم الإسلامی'''، اثر محمدفاضل جمالی، کتابی است پیرامون مسائل اخلاقی در اسلام و نوسازی اخلاقی در جامعه اسلامی که به زبان عربی و در دوران معاصر نوشته شده است. | |||
== ساختار == | |||
کتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در پنج باب تنظیم شده است. | |||
نویسنده در ابتدا، اسلام در جهان امروز را مورد کنکاش و بررسی قرار داده، سپس به بررسی فلسفه تربیت قرآنی، مباحث مربوط به اخلاق در اسلام و موضوع فلسفه اخلاق در قرآن و نوسازی اخلاقی در جامعه اسلامی و نیز رابطه میان اسلام و مطالبات عصر جدید پرداخته و در نهایت، چشمانداز آینده تربیتی را مورد بحث و بررسی قرار داده است. | |||
== گزارش محتوا == | |||
در مقدمه، با مسائل مختلفی از جمله بی سوادی بسیاری از مسلمانان، بی اعتنایی مدارس جدید نسبت به فضایل اخلاقی و دینی و در نتیجه مسخ شخصیت ملی و اسلامی و... پرداخته است<ref>ر.ک: مقدمه، ص4</ref>. | |||
در نخستین باب، در سه بخش زیر، اسلام در جهان امروز، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است: | |||
الف)- جامعه اسلامی عربی و تمدن غربی: در این بخش، نخست به تعریف ماهیت و طبیعت جامعه اسلامی عربی و تمدن غربی پرداخته شده و سپس همکاری و ارتباط میان آن دو، بررسی گردیده و سپس نظر نویسنده در مورد آینده فرهنگی و مدنی جامعه اسلامی عربی، بیان شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11-28</ref>. | |||
نویسنده، معتقد است عناصر ایجابی در تمدن غرب در برخی از امور زیر خلاصه میگردد: | |||
#علاقه به مباحث علمی آزادانه و تنظیم دقیق تحقیقات و تشویق به مطالعه به منظور تطبیق آن بر زندگی و طبیعت، مخصوصا در زمینه صناعت، زراعت، پزشکی و وسایل نقلیه. | |||
#علاقه به ماجراجویی و اکتشاف در قارههای مختلف زمین، اعماق دریاها، فضا، اجرام آسمانی و... | |||
#کسب تجارب جدید و مفید. | |||
#ارج نهادن به کار بدنی و دستی در کنار کار فکری و تقدیر از تلاش و کوشش فردی. | |||
#احترام به آزادی و عمل به مبادی دموکراسی سیاسی و اجتماعی. | |||
#آزادی در اعتقادات دینی و فلسفی و...<ref>ر.ک: همان، ص18-19</ref>. | |||
ب)- عناصر قدرت در دین اسلام که عبارتند از: عنصر توحید و اتحاد؛ استعداد و جهاد؛ نظام شورا در نظام حکومتی و در زندگی؛ انفاق در راه خدا؛ اخلاق؛ طلب علم و تشویق و برانگیختن بر انجام اعمال صالح و قدردانی از تلاش عاملین به آن<ref>ر.ک: همان، ص29-45</ref>. | |||
ج)- رسالت اسلام در جهان امروز که میتوان در این زمینه به امور زیر اشاره کرد: | |||
- دعوت به وحدانیت خالق. | |||
- توجه به جایگاه انسان در این دنیا و ارزش انسان. | |||
- عدم اکتفا به عقل به تنهایی و تعلیم و تربیت هدایت انسان با ارسال رسل و انبیا(ع). | |||
- قانع کردن بشر به زندگی پس از مرگ و وجود سرایی دیگر. | |||
- ایمان به قیامت، باعث حرمان و دوری از لذات دنیوی نمی شود. | |||
- ترسیم خطوط اصلی نظام اجتماعی بر اساس مساوات و برادری. | |||
- شمول و فراگیری اسلام. | |||
- دین عمل بودن اسلام و عدم اکتفا به ارائه قواعد نظریه کلی صرف<ref>ر.ک: همان، 64-66</ref>. | |||
در باب دوم، در چهار قسمت زیر، به بحث پیرامون فلسفه تربیت قرآنی پرداخته شده است: | |||
- اهداف تربیت در قرآن کریم (که عبارتند از: آگاه کردن انسان به جایگاهش در آفرینش و مسئولیت فردی وی در زندگی دنیوی؛ آگاه کردن انسان به پیوندها و مسئولیتهای اجتماعی اش؛ آگاه کردن انسان به طبیعت و آفریدگار آن و تشویق به عبادت او)<ref>ر.ک: همان، ص69</ref>. | |||
- محتویات تربیت قرآنی<ref>ر.ک: همان، ص82-96</ref>. | |||
- طبیعت و ماهیت انسان در قرآن (که از جمله مباحث آن عبارتند از: حمایت از حقوق کودکان؛ فطرت و مواهب آن؛ نقاط ضعف انسان؛ تفاوتهای فردی؛ چگونگی آموزش و پروژش برحسب تفاوتهای فردی)<ref>ر.ک: همان، ص97-103</ref>. | |||
- اسالیب و طرق تربیت در قرآن که یادگیری با عمل؛ یادآوری، امر به معروف و توصیه به یکدیگر؛ روش داستانی؛ اثر الگوگزینی و دوستی؛ درسها و تجربههای تاریخی و... از جمله آنها میباشد<ref>ر.ک: همان، ص104-119</ref>. | |||
باب سوم، به مباحث مربوط به تجدید بنای اخلاقی در جامعه اسلامی، اختصاص یافته است. از جمله مباحث مطرح شده در این باب، عبارتند از: ماهیت اخلاق؛ مصادر ارزشهای اخلاقی؛ واقعیت اخلاقی ما؛ ویژگیهای جامعه جدید؛ نوسازی اخلاقی برای جامعه مدرن و ابزارها و روشهای نوسازی اخلاقی<ref>ر.ک: همان، ص140-160</ref>. | |||
نویسنده در باب چهارم، رابطه میان اسلام و مطالبات عصر جدید را در چهار قسمت مذاهب انسانی و اسلام؛ مبدأ دموکراسی و اسلام؛ زبان عربی و اهمیت قومی و دینی آن و جهان اسلام، بررسی نموده است<ref>ر.ک: همان، ص163-231</ref>. | |||
در آخرین باب، در چهار بخش، به بحث پیرامون آینده تربیتی پرداخته شده و تأثیر تربیت غربی در جهان اسلام، نقش دانشگاه در جامعه مدرن، تربیت و قانون و نقش تربیت در ترقی انسان، بررسی گردیده است<ref>ر.ک: همان، ص235-313</ref>. | |||
== وضعیت کتاب == | |||
فهرست مطالب، در انتهای کتاب آمده است. | |||
کتاب، فاقد پاورقی میباشد. | |||
==پانویس == | |||
<references /> | |||
== منابع مقاله == | |||
مقدمه و متن کتاب. | |||
== وابستهها == | == وابستهها == | ||
نسخهٔ ۲۱ فوریهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۳:۱۵
| نام کتاب | نحو توحيد الفکر التربوي في العالم الإسلامي |
|---|---|
| نام های دیگر کتاب | |
| پدیدآورندگان | جمالي، محمد فاضل (نويسنده)
|
| زبان | عربي |
| کد کنگره | BP 230/18 /ن3ج8 |
| موضوع | اخلاق اسلامي
اسلام و آموزش و پرورش |
| ناشر | الدار التونسية للنشر |
| مکان نشر | تونس |
| سال نشر | 1972م |
| کد اتوماسیون | AUTOMATIONCODE25765AUTOMATIONCODE |
معرفی اجمالی
نحو توحید الفکر التربوی فی العالم الإسلامی، اثر محمدفاضل جمالی، کتابی است پیرامون مسائل اخلاقی در اسلام و نوسازی اخلاقی در جامعه اسلامی که به زبان عربی و در دوران معاصر نوشته شده است.
ساختار
کتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در پنج باب تنظیم شده است.
نویسنده در ابتدا، اسلام در جهان امروز را مورد کنکاش و بررسی قرار داده، سپس به بررسی فلسفه تربیت قرآنی، مباحث مربوط به اخلاق در اسلام و موضوع فلسفه اخلاق در قرآن و نوسازی اخلاقی در جامعه اسلامی و نیز رابطه میان اسلام و مطالبات عصر جدید پرداخته و در نهایت، چشمانداز آینده تربیتی را مورد بحث و بررسی قرار داده است.
گزارش محتوا
در مقدمه، با مسائل مختلفی از جمله بی سوادی بسیاری از مسلمانان، بی اعتنایی مدارس جدید نسبت به فضایل اخلاقی و دینی و در نتیجه مسخ شخصیت ملی و اسلامی و... پرداخته است[۱].
در نخستین باب، در سه بخش زیر، اسلام در جهان امروز، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است: الف)- جامعه اسلامی عربی و تمدن غربی: در این بخش، نخست به تعریف ماهیت و طبیعت جامعه اسلامی عربی و تمدن غربی پرداخته شده و سپس همکاری و ارتباط میان آن دو، بررسی گردیده و سپس نظر نویسنده در مورد آینده فرهنگی و مدنی جامعه اسلامی عربی، بیان شده است[۲].
نویسنده، معتقد است عناصر ایجابی در تمدن غرب در برخی از امور زیر خلاصه میگردد:
- علاقه به مباحث علمی آزادانه و تنظیم دقیق تحقیقات و تشویق به مطالعه به منظور تطبیق آن بر زندگی و طبیعت، مخصوصا در زمینه صناعت، زراعت، پزشکی و وسایل نقلیه.
- علاقه به ماجراجویی و اکتشاف در قارههای مختلف زمین، اعماق دریاها، فضا، اجرام آسمانی و...
- کسب تجارب جدید و مفید.
- ارج نهادن به کار بدنی و دستی در کنار کار فکری و تقدیر از تلاش و کوشش فردی.
- احترام به آزادی و عمل به مبادی دموکراسی سیاسی و اجتماعی.
- آزادی در اعتقادات دینی و فلسفی و...[۳].
ب)- عناصر قدرت در دین اسلام که عبارتند از: عنصر توحید و اتحاد؛ استعداد و جهاد؛ نظام شورا در نظام حکومتی و در زندگی؛ انفاق در راه خدا؛ اخلاق؛ طلب علم و تشویق و برانگیختن بر انجام اعمال صالح و قدردانی از تلاش عاملین به آن[۴].
ج)- رسالت اسلام در جهان امروز که میتوان در این زمینه به امور زیر اشاره کرد: - دعوت به وحدانیت خالق. - توجه به جایگاه انسان در این دنیا و ارزش انسان. - عدم اکتفا به عقل به تنهایی و تعلیم و تربیت هدایت انسان با ارسال رسل و انبیا(ع). - قانع کردن بشر به زندگی پس از مرگ و وجود سرایی دیگر. - ایمان به قیامت، باعث حرمان و دوری از لذات دنیوی نمی شود. - ترسیم خطوط اصلی نظام اجتماعی بر اساس مساوات و برادری. - شمول و فراگیری اسلام. - دین عمل بودن اسلام و عدم اکتفا به ارائه قواعد نظریه کلی صرف[۵].
در باب دوم، در چهار قسمت زیر، به بحث پیرامون فلسفه تربیت قرآنی پرداخته شده است: - اهداف تربیت در قرآن کریم (که عبارتند از: آگاه کردن انسان به جایگاهش در آفرینش و مسئولیت فردی وی در زندگی دنیوی؛ آگاه کردن انسان به پیوندها و مسئولیتهای اجتماعی اش؛ آگاه کردن انسان به طبیعت و آفریدگار آن و تشویق به عبادت او)[۶]. - محتویات تربیت قرآنی[۷]. - طبیعت و ماهیت انسان در قرآن (که از جمله مباحث آن عبارتند از: حمایت از حقوق کودکان؛ فطرت و مواهب آن؛ نقاط ضعف انسان؛ تفاوتهای فردی؛ چگونگی آموزش و پروژش برحسب تفاوتهای فردی)[۸].
- اسالیب و طرق تربیت در قرآن که یادگیری با عمل؛ یادآوری، امر به معروف و توصیه به یکدیگر؛ روش داستانی؛ اثر الگوگزینی و دوستی؛ درسها و تجربههای تاریخی و... از جمله آنها میباشد[۹].
باب سوم، به مباحث مربوط به تجدید بنای اخلاقی در جامعه اسلامی، اختصاص یافته است. از جمله مباحث مطرح شده در این باب، عبارتند از: ماهیت اخلاق؛ مصادر ارزشهای اخلاقی؛ واقعیت اخلاقی ما؛ ویژگیهای جامعه جدید؛ نوسازی اخلاقی برای جامعه مدرن و ابزارها و روشهای نوسازی اخلاقی[۱۰].
نویسنده در باب چهارم، رابطه میان اسلام و مطالبات عصر جدید را در چهار قسمت مذاهب انسانی و اسلام؛ مبدأ دموکراسی و اسلام؛ زبان عربی و اهمیت قومی و دینی آن و جهان اسلام، بررسی نموده است[۱۱].
در آخرین باب، در چهار بخش، به بحث پیرامون آینده تربیتی پرداخته شده و تأثیر تربیت غربی در جهان اسلام، نقش دانشگاه در جامعه مدرن، تربیت و قانون و نقش تربیت در ترقی انسان، بررسی گردیده است[۱۲].
وضعیت کتاب
فهرست مطالب، در انتهای کتاب آمده است.
کتاب، فاقد پاورقی میباشد.
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.