قبانی، نزار: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
جز (added Category:شاعران using HotCat) |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | خلیل مردم بک}} | ||
| مشایخ = | | مشایخ = | ||
| معاصرین = | | معاصرین = | ||
| شاگردان = | | شاگردان = | ||
| اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی }} | | اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی }} | ||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | قالت لي السمراء | طفولة نهد | خبز وحشیش وقمر | هوامش على دفتر النكسة | بلقیس (قصیده) | الرسم بالكلمات | أبجدية الیاسمین}} | ||
| سبک نوشتاری = شعر نو و کلاسیک، عاشقانه، سیاسی، فمینیستی | | سبک نوشتاری = شعر نو و کلاسیک، عاشقانه، سیاسی، فمینیستی | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
}} | }} | ||
'''نزار قبانی''' (۱۹۲۳ –۱۹۹۸م) شاعر، دیپلمات و ناشر سوری، از برجستهترین و محبوبترین شاعران معاصر جهان عرب بود. او با سرودن اشعار عاشقانه در کنار مضامین سیاسی و انتقادی، به ویژه در دفاع از حقوق زنان و نقد حاکمان عرب، مدرسهای تازه در شعر معاصر پدید آورد. | '''نزار قبانی''' (۱۹۲۳ –۱۹۹۸م) شاعر، دیپلمات و ناشر سوری، از برجستهترین و محبوبترین شاعران معاصر جهان عرب بود. او با سرودن اشعار عاشقانه در کنار مضامین سیاسی و انتقادی، به ویژه در دفاع از حقوق زنان و نقد حاکمان عرب، مدرسهای تازه در شعر معاصر پدید آورد. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
نزار توفیق قبانی در ۲۱ مارس ۱۹۲۳ (۴ شعبان ۱۳۴۱ق) در محلهٔ «مئذنة الشحم» از شهر دمشق، پایتخت سوریه، زاده شد.<ref>[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2 نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، الجزیرة نت، ۲ اکتبر ۲۰۱۵]</ref> پدرش توفیق قبانی تاجری خوشنام و از فعالان جنبش ملی ضد فرانسوی بود و مادرش فایزه آقبیق از تبار ترکی. خانوادهٔ قبانی در دمشق به خاندانی اصیل و فرهنگی تعلق داشت؛ جد او ابوالخلیل قبانی از پیشگامان تئاتر عرب به شمار میرود.<ref>[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118 نزار قباني - بوابة الشعراء | نزار توفیق قبانی در ۲۱ مارس ۱۹۲۳ (۴ شعبان ۱۳۴۱ق) در محلهٔ «مئذنة الشحم» از شهر دمشق، پایتخت سوریه، زاده شد.<ref name="aljazeera">[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2 نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، الجزیرة نت، ۲ اکتبر ۲۰۱۵]</ref> پدرش توفیق قبانی تاجری خوشنام و از فعالان جنبش ملی ضد فرانسوی بود و مادرش فایزه آقبیق از تبار ترکی. خانوادهٔ قبانی در دمشق به خاندانی اصیل و فرهنگی تعلق داشت؛ جد او ابوالخلیل قبانی از پیشگامان تئاتر عرب به شمار میرود.<ref name="poetsgate">[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118 نزار قباني - بوابة الشعراء]</ref> | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
نزار قبانی دورهٔ ابتدایی و متوسطه را در دمشق گذراند و از مدرسهٔ «الکلية العلمية الوطنية» دیپلم گرفت.<ref name="poetsgate" | نزار قبانی دورهٔ ابتدایی و متوسطه را در دمشق گذراند و از مدرسهٔ «الکلية العلمية الوطنية» دیپلم گرفت.<ref name="poetsgate" /> سپس در دانشگاه دمشق (دانشگاه سوریه) به تحصیل در رشتهٔ حقوق پرداخت و در سال ۱۹۴۵ با درجهٔ لیسانس فارغالتحصیل شد.<ref name="britannica">[https://www.britannica.com/biography/Nizar-Qabbani Nizār Qabbānī, Encyclopaedia Britannica, Apr. 2026]</ref> در سالهای دانشجویی بود که نخستین دفتر شعر خود «قالت لي السمراء» را در سال ۱۹۴۴ به چاپ رساند. نزار افزون بر تحصیلات آکادمیک، نزد شاعر نامدار سوری «خلیل مردم بک» اصول شعر عربی، نحو و بلاغت را آموخت. همچنین از کودکی به نقاشی و نواختن عود علاقه داشت و بعدها به زبانهای انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی تسلط یافت.<ref name="independent">[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-nizar-qabbani-1161210.html Obituary: Nizar Qabbani, The Independent, 5 May 1998]</ref> | ||
==فعالیتها== | ==فعالیتها== | ||
پس از فراغت از دانشگاه، نزار قبانی وارد وزارت خارجهٔ سوریه شد و ۲۱ سال در سمتهای دیپلماتیک در شهرهای قاهره، استانبول، لندن، مادرید، پکن و بیروت خدمت کرد.<ref name="britannica" | ===خدمت دیپلماتیک و انتشارات=== | ||
پس از فراغت از دانشگاه، نزار قبانی وارد وزارت خارجهٔ سوریه شد و ۲۱ سال در سمتهای دیپلماتیک در شهرهای قاهره، استانبول، لندن، مادرید، پکن و بیروت خدمت کرد.<ref name="britannica" /> در سال ۱۹۶۶ از کار دولتی کناره گرفت و در بیروت مؤسسهٔ انتشاراتی «منشورات نزار قبانی» را بنیان نهاد و از آن پس کاملاً به شعر و نشر آثار خود پرداخت.<ref name="aljazeera" /> | |||
===شعر و شهرت=== | |||
نزار قبانی سرودن شعر را از ۱۶ سالگی آغاز کرد. دیوان نخست او «قالت لي السمراء» (دختر سبزهرو به من گفت) در سال ۱۹۴۴ با استقبال و نیز انتقادات تند از سوی محافظهکاران روبهرو شد. شهرت او با انتشار قصیدهٔ «خبز وحشیش وقمر» (نان، بنگ و ماه) در سال ۱۹۵۴ فراگیر شد؛ این قصیده به سبب نقد تند از عقبماندگی جوامع عربی، خشم برخی نمایندگان پارلمان سوریه را برانگیخت و خواستار محاکمهٔ او شدند.<ref name="independent" /> پس از شکست اعراب در جنگ ۱۹۶۷ (نکسه)، نزار قبانی به شعر سیاسی روی آورد و با قصیدهٔ «هوامش على دفتر النكسة» (حاشیههایی بر دفتر شکست) نقدی تند بر رهبران عربی و خودزنی قومی نوشت که موجب ممنوعیت انتشار برخی آثارش در کشورهای عربی گردید.<ref name="aljazeera" /> | نزار قبانی سرودن شعر را از ۱۶ سالگی آغاز کرد. دیوان نخست او «قالت لي السمراء» (دختر سبزهرو به من گفت) در سال ۱۹۴۴ با استقبال و نیز انتقادات تند از سوی محافظهکاران روبهرو شد. شهرت او با انتشار قصیدهٔ «خبز وحشیش وقمر» (نان، بنگ و ماه) در سال ۱۹۵۴ فراگیر شد؛ این قصیده به سبب نقد تند از عقبماندگی جوامع عربی، خشم برخی نمایندگان پارلمان سوریه را برانگیخت و خواستار محاکمهٔ او شدند.<ref name="independent" /> پس از شکست اعراب در جنگ ۱۹۶۷ (نکسه)، نزار قبانی به شعر سیاسی روی آورد و با قصیدهٔ «هوامش على دفتر النكسة» (حاشیههایی بر دفتر شکست) نقدی تند بر رهبران عربی و خودزنی قومی نوشت که موجب ممنوعیت انتشار برخی آثارش در کشورهای عربی گردید.<ref name="aljazeera" /> | ||
اشعار عاشقانه و اجتماعی نزار قبانی در میان مردم عرب از محبوبیت شگرفی برخوردار شد. بسیاری از سرودههای او توسط خوانندگان برجستهٔ جهان عرب به آواز درآمدهاند: امکلثوم (اکنون نزد من تفنگ است)، عبدالحلیم حافظ (فالگیر فنجان)، فیروز (از من نپرسید نام عشقام چیست)، کاظم الساهر (مدرسهٔ عشق)، ماجده رومی (بیروت بانوی جهان)، نجاة الصغیره و دیگران.<ref name="aldiwan">[https://www.aldiwan.net/cat-poet-nizar-qabbani نزار قباني - الديوان]</ref> | اشعار عاشقانه و اجتماعی نزار قبانی در میان مردم عرب از محبوبیت شگرفی برخوردار شد. بسیاری از سرودههای او توسط خوانندگان برجستهٔ جهان عرب به آواز درآمدهاند: امکلثوم (اکنون نزد من تفنگ است)، عبدالحلیم حافظ (فالگیر فنجان)، فیروز (از من نپرسید نام عشقام چیست)، کاظم الساهر (مدرسهٔ عشق)، ماجده رومی (بیروت بانوی جهان)، نجاة الصغیره و دیگران.<ref name="aldiwan">[https://www.aldiwan.net/cat-poet-nizar-qabbani نزار قباني - الديوان]</ref> | ||
===جوایز و افتخارات=== | |||
نزار قبانی جوایز متعددی دریافت کرد، از جمله جایزهٔ «العویس» برای دستاوردهای فرهنگی و علمی در سال ۱۹۹۲-۱۹۹۳. در ۲۱ مارس ۲۰۱۶، گوگل با طراحی یک دودل (گوگلدودل) نود و سومین زادروز او را گرامی داشت.<ref name="mc-doualiya">[https://www.mc-doualiya.com/articles/20160321 "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، مونت كارلو الدولية، 21 مارس 2016]</ref> | نزار قبانی جوایز متعددی دریافت کرد، از جمله جایزهٔ «العویس» برای دستاوردهای فرهنگی و علمی در سال ۱۹۹۲-۱۹۹۳. در ۲۱ مارس ۲۰۱۶، گوگل با طراحی یک دودل (گوگلدودل) نود و سومین زادروز او را گرامی داشت.<ref name="mc-doualiya">[https://www.mc-doualiya.com/articles/20160321 "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، مونت كارلو الدولية، 21 مارس 2016]</ref> | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۶: | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
نزار قبانی | ===زمینه شکلگیری رویکرد شعری=== | ||
نزار قبانی در کودکی با حادثهٔ تلخ خودکشی خواهرش «وصال» (در سال ۱۹۳۸) مواجه شد. خواهر او که تنها ۱۵ سال داشت، به سبب مخالفت با ازدواج تحمیلی دست به خودکشی زد. این واقعه تأثیری ماندگار بر روحیه و شعر نزار گذاشت و او از همان زمان تصمیم گرفت با قوانین اجتماعی سختگیرانه در برابر زنان مبارزه کند. او بعدها گفت: «عشق در جهان عرب زندانی است و من میخواهم آن را آزاد کنم.»<ref name="coca">[http://www.coca.ir/%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/ زیباترین اشعار عاشقانه نزار قبانی، مجله کوکا، ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸]</ref> | |||
===دفترهای شعر=== | ===کتابشناسی=== | ||
نزار قبانی طی بیش از نیم قرن فعالیت ادبی، ۳۵ دفتر شعر و چندین کتاب نثر و یک نمایشنامه از خود به یادگار گذاشت.<ref name="irna">[https://www.irna.ir/news/86105282 خبرگزاری ایرنا: نگاهی به شعر و زندگی نزار قبانی، شاعر وطن و زندگی]</ref> آثار او به بسیاری از زبانهای جهان از جمله فارسی، انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی، روسی، نپالی و هندی ترجمه شده است.<ref name="oxford">[https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195390155/obo-9780195390155-0272.xml Nizar Qabbani, Oxford Bibliographies, 24 June 2020]</ref> | |||
====دفترهای شعر==== | |||
{{ستون-شروع|۲}} | |||
*قالت لي السمراء (۱۹۴۴) | *قالت لي السمراء (۱۹۴۴) | ||
*طفولة نهد (۱۹۴۸) | *طفولة نهد (۱۹۴۸) | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۱۰۹: | ||
*تنويعات نزارية على مقام العشق (۱۹۹۵) | *تنويعات نزارية على مقام العشق (۱۹۹۵) | ||
*أبجدية الياسمين (۱۹۹۸) (آخرین دفتر شعرش، منتشر شده پس از درگذشت) | *أبجدية الياسمين (۱۹۹۸) (آخرین دفتر شعرش، منتشر شده پس از درگذشت) | ||
{{پایان}} | |||
===آثار منثور=== | ====آثار منثور==== | ||
*قصتي مع الشعر (زندگینامه) | *قصتي مع الشعر (زندگینامه) | ||
*ما هو الشعر | *ما هو الشعر | ||
| خط ۱۱۳: | خط ۱۲۲: | ||
*شيء من النثر | *شيء من النثر | ||
===نمایشنامه=== | ====نمایشنامه==== | ||
*جمهورية جنونستان (لبنان سابقاً) (۱۹۷۷) | *جمهورية جنونستان (لبنان سابقاً) (۱۹۷۷) | ||
===برخی ترجمههای آثار به فارسی=== | ====برخی ترجمههای آثار به فارسی==== | ||
*داستان من و شعر (ترجمهٔ غلامحسین یوسفی و یوسف بکار، نشر توس، ۱۳۵۶) | *داستان من و شعر (ترجمهٔ غلامحسین یوسفی و یوسف بکار، نشر توس، ۱۳۵۶) | ||
*بلقیس و عاشقانههای دیگر (ترجمهٔ موسی بیدج، نشر ثالث، ۱۳۸۰) | *بلقیس و عاشقانههای دیگر (ترجمهٔ موسی بیدج، نشر ثالث، ۱۳۸۰) | ||
| خط ۱۲۹: | خط ۱۳۸: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
*[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2 | *[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2 الجزیره نت: نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، ۲ اکتبر ۲۰۱۵] | ||
*[https://www.britannica.com/biography/Nizar-Qabbani | *[https://www.britannica.com/biography/Nizar-Qabbani Encyclopaedia Britannica: Nizār Qabbānī, last updated Apr. 2026] | ||
*[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-nizar-qabbani-1161210.html | *[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-nizar-qabbani-1161210.html The Independent: Obituary: Nizar Qabbani, 5 May 1998] | ||
*[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118 | *[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118 بوابة الشعراء: نزار قباني] | ||
*[https://www.aldiwan.net/cat-poet-nizar-qabbani | *[https://www.aldiwan.net/cat-poet-nizar-qabbani الديوان: نزار قباني] | ||
*[https://www.annahar.com/arabic/article/233224-17 | *[https://www.annahar.com/arabic/article/233224-17 النهار العربی: 17 عاماً على رحيل شاعر الحب والثورة نزار قباني، ۳۰ آوریل ۲۰۱۵] | ||
*[https://www.sayidaty.net/node/544006 | *[https://www.sayidaty.net/node/544006 مجلة سيدتي: في ميلاد نزار قباني: ذكرى وحي الشعر الأول وكثير من الأسرار، ۲۱ مارس ۲۰۱۷] | ||
*[https://www.mc-doualiya.com/articles/20160321 | *[https://www.mc-doualiya.com/articles/20160321 مونت كارلو الدولية: "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، ۲۱ مارس ۲۰۱۶] | ||
*[https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195390155/obo-9780195390155-0272.xml | *[https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195390155/obo-9780195390155-0272.xml Oxford Bibliographies: Nizar Qabbani, 24 June 2020] | ||
*[http://www.coca.ir/%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/ | *[http://www.coca.ir/%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/ مجله کوکا: زیباترین اشعار عاشقانه نزار قبانی، ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸] | ||
*[https://www.irna.ir/news/86105282 | *[https://www.irna.ir/news/86105282 خبرگزاری ایرنا: نگاهی به شعر و زندگی نزار قبانی، شاعر وطن و زندگی] | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
| خط ۱۵۰: | خط ۱۵۹: | ||
* [[صد نامه عاشقانه]] | * [[صد نامه عاشقانه]] | ||
* [[عشق با صدای بلند/ گزینه شعرهای نزار قبانی]] | * [[عشق با صدای بلند/ گزینه شعرهای نزار قبانی]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 خرداد 1405]] | ||
[[رده:مؤلفین- | [[رده:مؤلفین-خرداد]] | ||
[[رده:شاعران]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۴۵
| نزار قبانی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | نزار توفیق قبانی |
| لقب | شاعر عشق، شاعر یاس، شاعر زن و وطن |
| نام پدر | توفیق قبانی |
| ولادت | ۲۱ مارس ۱۹۲۳ |
| محل تولد | دمشق، محلهٔ مئذنة الشحم، سوریه |
| رحلت | ۳۰ آوریل ۱۹۹۸ |
| مدفن | دمشق، مقبره باب الصغیر |
| همسر | زهرا آقبیق (اول)، بلقیس الراوی (دوم) |
| فرزندان | هدبا، توفیق (از اول)، عمر، زینب (از دوم) |
| خویشاوندان | ابوالخلیل قبانی (جد)، صباح قبانی (برادر) |
| پیشه | شاعر، دیپلمات، ناشر |
| اطلاعات علمی | |
| دانشگاه | دانشگاه دمشق |
| سبک نوشتاری | شعر نو و کلاسیک، عاشقانه، سیاسی، فمینیستی |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
نزار قبانی (۱۹۲۳ –۱۹۹۸م) شاعر، دیپلمات و ناشر سوری، از برجستهترین و محبوبترین شاعران معاصر جهان عرب بود. او با سرودن اشعار عاشقانه در کنار مضامین سیاسی و انتقادی، به ویژه در دفاع از حقوق زنان و نقد حاکمان عرب، مدرسهای تازه در شعر معاصر پدید آورد.
ولادت
نزار توفیق قبانی در ۲۱ مارس ۱۹۲۳ (۴ شعبان ۱۳۴۱ق) در محلهٔ «مئذنة الشحم» از شهر دمشق، پایتخت سوریه، زاده شد.[۱] پدرش توفیق قبانی تاجری خوشنام و از فعالان جنبش ملی ضد فرانسوی بود و مادرش فایزه آقبیق از تبار ترکی. خانوادهٔ قبانی در دمشق به خاندانی اصیل و فرهنگی تعلق داشت؛ جد او ابوالخلیل قبانی از پیشگامان تئاتر عرب به شمار میرود.[۲]
تحصیلات
نزار قبانی دورهٔ ابتدایی و متوسطه را در دمشق گذراند و از مدرسهٔ «الکلية العلمية الوطنية» دیپلم گرفت.[۲] سپس در دانشگاه دمشق (دانشگاه سوریه) به تحصیل در رشتهٔ حقوق پرداخت و در سال ۱۹۴۵ با درجهٔ لیسانس فارغالتحصیل شد.[۳] در سالهای دانشجویی بود که نخستین دفتر شعر خود «قالت لي السمراء» را در سال ۱۹۴۴ به چاپ رساند. نزار افزون بر تحصیلات آکادمیک، نزد شاعر نامدار سوری «خلیل مردم بک» اصول شعر عربی، نحو و بلاغت را آموخت. همچنین از کودکی به نقاشی و نواختن عود علاقه داشت و بعدها به زبانهای انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی تسلط یافت.[۴]
فعالیتها
خدمت دیپلماتیک و انتشارات
پس از فراغت از دانشگاه، نزار قبانی وارد وزارت خارجهٔ سوریه شد و ۲۱ سال در سمتهای دیپلماتیک در شهرهای قاهره، استانبول، لندن، مادرید، پکن و بیروت خدمت کرد.[۳] در سال ۱۹۶۶ از کار دولتی کناره گرفت و در بیروت مؤسسهٔ انتشاراتی «منشورات نزار قبانی» را بنیان نهاد و از آن پس کاملاً به شعر و نشر آثار خود پرداخت.[۱]
شعر و شهرت
نزار قبانی سرودن شعر را از ۱۶ سالگی آغاز کرد. دیوان نخست او «قالت لي السمراء» (دختر سبزهرو به من گفت) در سال ۱۹۴۴ با استقبال و نیز انتقادات تند از سوی محافظهکاران روبهرو شد. شهرت او با انتشار قصیدهٔ «خبز وحشیش وقمر» (نان، بنگ و ماه) در سال ۱۹۵۴ فراگیر شد؛ این قصیده به سبب نقد تند از عقبماندگی جوامع عربی، خشم برخی نمایندگان پارلمان سوریه را برانگیخت و خواستار محاکمهٔ او شدند.[۴] پس از شکست اعراب در جنگ ۱۹۶۷ (نکسه)، نزار قبانی به شعر سیاسی روی آورد و با قصیدهٔ «هوامش على دفتر النكسة» (حاشیههایی بر دفتر شکست) نقدی تند بر رهبران عربی و خودزنی قومی نوشت که موجب ممنوعیت انتشار برخی آثارش در کشورهای عربی گردید.[۱]
اشعار عاشقانه و اجتماعی نزار قبانی در میان مردم عرب از محبوبیت شگرفی برخوردار شد. بسیاری از سرودههای او توسط خوانندگان برجستهٔ جهان عرب به آواز درآمدهاند: امکلثوم (اکنون نزد من تفنگ است)، عبدالحلیم حافظ (فالگیر فنجان)، فیروز (از من نپرسید نام عشقام چیست)، کاظم الساهر (مدرسهٔ عشق)، ماجده رومی (بیروت بانوی جهان)، نجاة الصغیره و دیگران.[۵]
جوایز و افتخارات
نزار قبانی جوایز متعددی دریافت کرد، از جمله جایزهٔ «العویس» برای دستاوردهای فرهنگی و علمی در سال ۱۹۹۲-۱۹۹۳. در ۲۱ مارس ۲۰۱۶، گوگل با طراحی یک دودل (گوگلدودل) نود و سومین زادروز او را گرامی داشت.[۶]
وفات
نزار قبانی سالهای پایانی عمر را در لندن گذراند. او که در سال ۱۹۸۱ همسر دومش بلقیس الراوی را در انفجار سفارت عراق در بیروت از دست داده بود، دیگر هرگز ازدواج نکرد و این ضایعه را در قصیدهٔ مشهور «بلقیس» به سوگ نشست.[۴] همچنین مرگ پسرش توفیق در جوانی بر اثر سکتهٔ قلبی، اندوهی عمیق بر او وارد ساخت.[۳] سرانجام نزار قبانی در روز ۳۰ آوریل ۱۹۹۸ (۴ محرم ۱۴۱۹ق) در سن ۷۵ سالگی در لندن بر اثر سکتهٔ قلبی درگذشت. پیکر او بنا بر وصیتش به دمشق منتقل شد و در مقبرهٔ «باب الصغیر» در کنار دیگر بزرگان فرهنگ و ادب سوریه به خاک سپرده شد.[۷] او در وصیت خود دمشق را چنین خوانده بود: «رحمی که شعر به من آموخت، خلاقیت به من آموخت و الفبای یاس را به من هدیه داد.»[۸]
آثار
زمینه شکلگیری رویکرد شعری
نزار قبانی در کودکی با حادثهٔ تلخ خودکشی خواهرش «وصال» (در سال ۱۹۳۸) مواجه شد. خواهر او که تنها ۱۵ سال داشت، به سبب مخالفت با ازدواج تحمیلی دست به خودکشی زد. این واقعه تأثیری ماندگار بر روحیه و شعر نزار گذاشت و او از همان زمان تصمیم گرفت با قوانین اجتماعی سختگیرانه در برابر زنان مبارزه کند. او بعدها گفت: «عشق در جهان عرب زندانی است و من میخواهم آن را آزاد کنم.»[۹]
کتابشناسی
نزار قبانی طی بیش از نیم قرن فعالیت ادبی، ۳۵ دفتر شعر و چندین کتاب نثر و یک نمایشنامه از خود به یادگار گذاشت.[۱۰] آثار او به بسیاری از زبانهای جهان از جمله فارسی، انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی، روسی، نپالی و هندی ترجمه شده است.[۱۱]
دفترهای شعر
- قالت لي السمراء (۱۹۴۴)
- طفولة نهد (۱۹۴۸)
- سامبا (۱۹۴۹)
- أنت لي (۱۹۵۰)
- قصائد (۱۹۵۶) - مشتمل بر قصیدهٔ معروف «خبز وحشیش وقمر»
- حبيبتي (۱۹۶۱)
- الرسم بالكلمات (۱۹۶۶)
- يوميات امرأة لا مبالية (۱۹۶۸)
- قصائد متوحشة (۱۹۷۰)
- كتاب الحب (۱۹۷۰)
- مئة رسالة حب (۱۹۷۰)
- أشعار خارجة على القانون (۱۹۷۲)
- أحبك أحبك والبقيّة تأتي (۱۹۷۸)
- إلى بيروت الأنثى مع حبي (۱۹۷۸)
- كل عام وأنت حبيبتي (۱۹۷۸)
- أشهد أن لا امرأة إلا أنت (۱۹۷۹)
- هكذا أكتب تاريخ النساء (۱۹۸۱)
- قاموس العاشقين (۱۹۸۱)
- قصيدة بلقيس (۱۹۸۲)
- الحب لا يقف على الضوء الأحمر (۱۹۸۵)
- أشعار مجنونة (۱۹۸۵)
- قصائد مغضوب عليها (۱۹۸۶)
- سيبقى الحب سيدي (۱۹۸۷)
- ثلاثية أطفال الحجارة (۱۹۸۸)
- الأوراق السرية لعاشق قرمطي (۱۹۸۸)
- السيرة الذاتية لسياف عربي (۱۹۸۸)
- تزوجتك أيتها الحرية (۱۹۸۸)
- الكبريت في يدي ودويلاتكم من ورق (۱۹۸۹)
- لا غالب إلا الحب (۱۹۸۹)
- هل تسمعين صهيل أحزاني؟ (۱۹۹۱)
- هوامش على الهوامش (۱۹۹۱) (شامل قصیدهٔ «هوامش على دفتر النكسة»)
- أنا رجل واحد وأنت قبيلة من النساء (۱۹۹۲)
- خمسون عامًا في مديح النساء (۱۹۹۴)
- تنويعات نزارية على مقام العشق (۱۹۹۵)
- أبجدية الياسمين (۱۹۹۸) (آخرین دفتر شعرش، منتشر شده پس از درگذشت)
آثار منثور
- قصتي مع الشعر (زندگینامه)
- ما هو الشعر
- الكلمات تعرف الغضب
- عن الشعر والجنس والثورة
- الشعر قنديل أخضر
- العصافير لا تطلب تأشيرة دخول
- لعبت بإتقان وها هي مفاتيحي
- المرأة في شعري وفي حياتي
- شيء من النثر
نمایشنامه
- جمهورية جنونستان (لبنان سابقاً) (۱۹۷۷)
برخی ترجمههای آثار به فارسی
- داستان من و شعر (ترجمهٔ غلامحسین یوسفی و یوسف بکار، نشر توس، ۱۳۵۶)
- بلقیس و عاشقانههای دیگر (ترجمهٔ موسی بیدج، نشر ثالث، ۱۳۸۰)
- در بندر آبی چشمانت (ترجمهٔ احمد پوری، نشر چشمه، ۱۳۸۳)
- باران یعنی تو برمیگردی (ترجمهٔ یغما گلرویی، نشر دارینوش، ۱۳۸۴)
- صد نامهٔ عاشقانه (ترجمهٔ رضا عامری، نشر چشمه، ۱۳۸۸)
- ماهرانه بازی کردم؛ این هم کلیدهایم (ترجمهٔ انسیه سادات هاشمی، نشر حماسه قلم، ۱۳۹۳)
- کوچ پنجرهها (ترجمهٔ آخرین دستنوشتههای نزار قبانی به نام «أبجدية الياسمين» با ترجمهٔ حمید رحمانی، نشر آوای خاور، ۱۳۹۷)
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، الجزیرة نت، ۲ اکتبر ۲۰۱۵
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ نزار قباني - بوابة الشعراء
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ Nizār Qabbānī, Encyclopaedia Britannica, Apr. 2026
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ Obituary: Nizar Qabbani, The Independent, 5 May 1998
- ↑ نزار قباني - الديوان
- ↑ "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، مونت كارلو الدولية، 21 مارس 2016
- ↑ 17 عاماً على رحيل شاعر الحب والثورة نزار قباني، النهار العربي، 30 أبريل 2015
- ↑ في ميلاد نزار قباني: ذكرى وحي الشعر الأول وكثير من الأسرار، مجلة سيدتي، 21 مارس 2017
- ↑ زیباترین اشعار عاشقانه نزار قبانی، مجله کوکا، ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸
- ↑ خبرگزاری ایرنا: نگاهی به شعر و زندگی نزار قبانی، شاعر وطن و زندگی
- ↑ Nizar Qabbani, Oxford Bibliographies, 24 June 2020
منابع مقاله
- الجزیره نت: نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، ۲ اکتبر ۲۰۱۵
- Encyclopaedia Britannica: Nizār Qabbānī, last updated Apr. 2026
- The Independent: Obituary: Nizar Qabbani, 5 May 1998
- بوابة الشعراء: نزار قباني
- الديوان: نزار قباني
- النهار العربی: 17 عاماً على رحيل شاعر الحب والثورة نزار قباني، ۳۰ آوریل ۲۰۱۵
- مجلة سيدتي: في ميلاد نزار قباني: ذكرى وحي الشعر الأول وكثير من الأسرار، ۲۱ مارس ۲۰۱۷
- مونت كارلو الدولية: "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، ۲۱ مارس ۲۰۱۶
- Oxford Bibliographies: Nizar Qabbani, 24 June 2020
- مجله کوکا: زیباترین اشعار عاشقانه نزار قبانی، ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸
- خبرگزاری ایرنا: نگاهی به شعر و زندگی نزار قبانی، شاعر وطن و زندگی