شهرستانی، سید هبةالدین: تفاوت میان نسخه‌ها

'''سید محمدعلی حسینی شهرستانی''' (۱۳۰۱-۱۳۸۶ق)، معروف به سید هبةالدین شهرستانی، عالم، مجتهد، فقیه، مفسر قرآن، روزنامه‌نگار مصلح و از دانشوران برجسته جهان اسلام بود. وی در روز سه‌شنبه ۲۴ رجب ۱۳۰۱ق در سامرا متولد شد. نیاکانش با سی واسطه به زید بن علی بن الحسین(ع) می‌رسند. مادرش سیده مریم بانویی پرهیزگار و سرآمد زنان روزگار خود در ریاضیات، تاریخ جهان، شعر، ادب و علم الانساب بود. آموزش رسمی هبةالدین از ده سالگی آغاز شد و در مدت کوتاهی علوم مختلف را در کربلا به پایان رساند. پس از درگذشت پدر در ۱۳۱۹ق، به توصیه سید مرتضی کشمیری و با استخاره به قرآن، در ۲۱ شعبان ۱۳۲۰ق رهسپار نجف شد و از محضر آیات عظام آخوند خراسانی، سید محمدکاظم یزدی و شریعت اصفهانی بهره برد و به درجه اجتهاد نائل آمد. او به بیداری مسلمانان می‌اندیشید و با محمد عبده و دیگر اندیشمندان جهان اسلام ارتباط برقرار کرد و نخستین شماره ماهنامه «العلم» را در ۱۳۲۸ق منتشر ساخت. در بحرین با تأسیس دو مدرسه «اصلاح» و «اسلام» و سخنرانی‌های علمی، جمع ترسایان را پراکنده ساخت. در جنگ جهانی اول، همراه روحانیان بزرگ به جبهه شتافت و در نبرد با نیروهای بریتانیا شرکت جست. پس از اشغال عراق، انجمن سری «الجمعیة الوطنیة الاسلامیة» را برای استقلال عراق بنیان نهاد و در انقلاب ۱۹۲۰ عراق نقش ارزنده‌ای ایفا کرد. پس از تشکیل حکومت جدید عراق، وزارت معارف را پذیرفت و اصلاحات گسترده‌ای در نظام آموزشی انجام داد. سپس ریاست دیوان عالی تمییز بر اساس مذهب جعفری را بر عهده گرفت و بعداً به نمایندگی مجلس شورای ملی عراق انتخاب شد. در سال‌های پایانی عمر، کتابخانه «مکتبة الجوادین العامه» را در صحن امام کاظم(ع) بنیاد نهاد و با وجود نابینایی، به تحقیق و نگارش ادامه داد و روزانه تا چهل صفحه می‌نوشت. از او بیش از ۱۰۹ کتاب و رساله به یادگار مانده که از جمله می‌توان به «المحیط فی تفسیر القرآن»، «فیض الباری»، «اسلام و هیئت»، «الشریعة و الطبیعة»، «نهضة الحسین» و «در پیرامون نهج‌البلاغه» اشاره کرد. وی سرانجام در شب دوشنبه ۲۶ شوال ۱۳۸۶ق در ۸۵ سالگی در بغداد درگذشت و در حریم امام کاظم(ع) به خاک سپرده شد.