شوشتری، جعفر بن حسین: تفاوت میان نسخه‌ها

 
(۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۰: خط ۳۰:
| پس از =  
| پس از =  
| پیش از =  
| پیش از =  
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[شیخ مرتضی انصاری]] | [[شیخ محمدحسن نجفی (صاحب جواهر)]] | [[شیخ محمدحسین اصفهانی (صاحب فصول)]] | [[شریف‌العلمای مازندرانی]] | [[شیخ علی بن جعفر کاشف‌الغطاء]]}}   
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ مرتضی انصاری]] | [[صاحب جواهر، محمدحسن||شیخ محمدحسن نجفی (صاحب جواهر)]] | [[حائری اصفهانی، محمدحسین|شیخ محمدحسین اصفهانی (صاحب فصول)]] | [[شریف‌العلماء مازندرانی، محمدشریف بن حسنعلی|شریف‌العلمای مازندرانی]] | [[آل کاشف‌الغطاء، علی|شیخ علی بن جعفر کاشف‌الغطاء]]}}   
| مشایخ  =  
| مشایخ  =  
| معاصرین = [[ناصرالدین شاه قاجار]]، [[میرزای شیرازی]]، [[آخوند خراسانی]]
| معاصرین = [[ناصرالدین شاه قاجار]]، [[میرزای شیرازی]]، [[آخوند خراسانی]]
| شاگردان = [[میرزا محمد همدانی]]، [[آخوند ملا احمد نراقی]]، [[شیخ علی بن رضا کاشف‌الغطاء]]، [[ملا محمد طالقانی]]
| شاگردان = [[میرزا محمد همدانی]]، [[نراقی، احمد بن محمدمهدی|آخوند ملا احمد نراقی]]، [[شیخ علی بن رضا کاشف‌الغطاء]]، [[ملا محمد طالقانی]]
| اجازه اجتهاد از =  
| اجازه اجتهاد از =  
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[خصایص الحسینیه]] | [[منهج الرشاد]] | [[فوائد المشاهد و نتایج المقاصد]] | [[مجالس المواعظ]] | [[اصول الدین (الحدائق فی اصول الدین)]] | [[دمع العین]] | [[لوائح اللواحین]]}}   
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[الخصائص الحسينية]] | [[اشک روان بر امير کاروان]] | [[مقتل شوشتری]] | [[مجالس المواعظ]] | [[اصول الدین (الحدائق فی اصول الدین)]] | [[دمع العین]] | [[لوائح اللواحین]]}}   
| سبک نوشتاری =  
| سبک نوشتاری =  
| وبگاه =  
| وبگاه =  
خط ۴۲: خط ۴۲:
}}
}}


'''جعفر شوشتری''' (۱۲۳۰-۱۳۰۳ق)، مشهور به آیت‌الله شیخ جعفر شوشتری، از فقها و مجتهدان نامدار و از واعظان تأثیرگذار شیعه در قرن سیزدهم هجری قمری بود. او از شاگردان برجسته شیخ مرتضی انصاری و صاحب جواهر و به‌عنوان خطیبی توانا با بیانی رسا شهرت داشت. تألیف کتاب‌های «خصایص الحسینیه» در مناقب و مصائب امام حسین(ع) و «منهج الرشاد» به عنوان رساله عملیه، از مهم‌ترین فعالیت‌های علمی اوست. ایشان در عین فقاهت، به دلیل منبرهای پرشور و اخلاق والا، نفوذ کلام بی‌نظیری در میان مردم و حتی حکومت قاجار داشت.
'''جعفر شوشتری''' (۱۲۳۰-۱۳۰۳ق)، مشهور به آیت‌الله شیخ جعفر شوشتری، از فقها و مجتهدان نامدار و از واعظان تأثیرگذار شیعه در قرن سیزدهم هجری قمری بود. او از شاگردان برجسته [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ مرتضی انصاری]] و [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] و به‌عنوان خطیبی توانا با بیانی رسا شهرت داشت. تألیف کتاب‌های «[[الخصائص الحسينية|خصایص الحسینیه]]» در مناقب و مصائب [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] و «منهج الرشاد» به عنوان رساله عملیه، از مهم‌ترین فعالیت‌های علمی اوست. ایشان در عین فقاهت، به دلیل منبرهای پرشور و اخلاق والا، نفوذ کلام بی‌نظیری در میان مردم و حتی حکومت قاجار داشت.


==ولادت==
==ولادت==
جعفر بن حسین بن حسن بن علی شوشتری نجفی در سال ۱۲۳۰ هجری قمری (حدود ۱۸۱۴ میلادی) در شهر شوشتر به دنیا آمد. پدرش، مولی حسین شوشتری، از فقها و واعظان مشهور و صاحب کتاب «مختصر الإصلاح» بود.<ref> ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۴</ref><ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۲۸</ref> نسب پدری او به عالم شیعه علی بن حسین نجار می‌رسد. مادرش زنی پرهیزگار بود که درباره او نقل شده: «من هرگز او را بدون وضو شیر ندادم و در آغوش نگرفتم. آرزو داشتم که او مانند جعفر صادق(ع) شود، اما او جعفر شوشتری شد!» در کودکی، پدرش به کاظمین مهاجرت کرد و او تحصیلات ابتدایی را در آنجا آغاز نمود.
جعفر بن حسین بن حسن بن علی شوشتری نجفی در سال ۱۲۳۰ هجری قمری (حدود ۱۸۱۴ میلادی) در شهر شوشتر به دنیا آمد. پدرش، مولی حسین شوشتری، از فقها و واعظان مشهور و صاحب کتاب «مختصر الإصلاح» بود.<ref> ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۴</ref><ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۲۸</ref> نسب پدری او به عالم شیعه علی بن حسین نجار می‌رسد. مادرش زنی پرهیزگار بود که درباره او نقل شده: «من هرگز او را بدون وضو شیر ندادم و در آغوش نگرفتم. آرزو داشتم که او مانند [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|جعفر صادق(ع)]] شود، اما او جعفر شوشتری شد!» در کودکی، پدرش به کاظمین مهاجرت کرد و او تحصیلات ابتدایی را در آنجا آغاز نمود.


==تحصیلات==
==تحصیلات==
شیخ جعفر تحصیلات حوزوی خود را در کاظمین نزد اساتیدی چون شیخ اسماعیل تستری کاظمی (در اصول فقه) و شیخ عبدالنبی کاظمی (در علوم عربی) آغاز کرد. سپس برای تکمیل تحصیلات به کربلا رفت و از محضر شیخ محمدحسین اصفهانی (صاحب فصول) و شریف‌العلمای مازندرانی بهره برد. پس از آن به نجف اشرف مهاجرت کرد و در درس فقهای بزرگی چون شیخ محمدحسن نجفی (صاحب جواهر) و به‌ویژه شیخ مرتضی انصاری شرکت جست و مدت طولانی از شاگردان خاص و برجسته او بود.<ref> ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۹</ref><ref> ر.ک: قاسمی، رحیم، چ۱، ص۲۸۳</ref> او با شیخ محمدحسن آل یاسین کاظمی هم‌درس و رقیب علمی بود. سرانجام به درجه اجتهاد نائل آمد.<ref> ر.ک: امین، محسن، ج۴، ص۹۵</ref><ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۳۰-۱۳۱</ref><ref> ر.ک: موسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس، ص۲۸۱</ref><ref> ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۵</ref>
شیخ جعفر تحصیلات حوزوی خود را در کاظمین نزد اساتیدی چون شیخ اسماعیل تستری کاظمی (در اصول فقه) و شیخ عبدالنبی کاظمی (در علوم عربی) آغاز کرد. سپس برای تکمیل تحصیلات به کربلا رفت و از محضر [[حائری اصفهانی، محمدحسین|شیخ محمدحسین اصفهانی]] ([[حائری اصفهانی، محمدحسین|صاحب فصول]]) و [[شریف‌العلماء مازندرانی، محمدشریف بن حسنعلی|شریف‌العلمای مازندرانی]] بهره برد. پس از آن به نجف اشرف مهاجرت کرد و در درس فقهای بزرگی چون [[صاحب جواهر، محمدحسن|شیخ محمدحسن نجفی]] ([[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]]) و به‌ویژه [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ مرتضی انصاری]] شرکت جست و مدت طولانی از شاگردان خاص و برجسته او بود.<ref> ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۹</ref><ref> ر.ک: قاسمی، رحیم، چ۱، ص۲۸۳</ref> او با [[آل یاسین، محمدحسن بن یاسین|شیخ محمدحسن آل یاسین کاظمی]] هم‌درس و رقیب علمی بود. سرانجام به درجه اجتهاد نائل آمد.<ref> ر.ک: امین، محسن، ج۴، ص۹۵</ref><ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۳۰-۱۳۱</ref><ref> ر.ک: موسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس، ص۲۸۱</ref><ref> ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۵</ref>


==فعالیت‌ها==
==فعالیت‌ها==
شیخ جعفر شوشتری پس از اتمام تحصیلات، به زادگاهش شوشتر بازگشت و به تدریس، تألیف، وعظ و ارشاد مردم پرداخت. حسینیه‌ای در شوشتر بنا نهاد که پناهگاه مظلومان بود. در سال ۱۳۰۲ قمری، سفر تاریخی‌ای به ایران انجام داد و با استقبال بی‌سابقه مردم و حکومت روبرو شد. در تهران، ابتدا در مسجد مروی و سپس به درخواست ناصرالدین شاه، به عنوان اولین امام جماعت و واعظ مسجد سپهسالار (شهید مطهری کنونی) منصوب گردید. نماز جماعت او گاه تا چهل هزار نفر شرکت‌کننده داشت. او در ملاقات با ناصرالدین شاه، درخواست‌های مهمی مانند توقف شبیه‌خوانی عروسی قاسم (به دلیل جعلی بودن)، رعایت احترام روز جمعه و تخفیف مالیات برای روستاییان را مطرح کرد که مورد پذیرش شاه قرار گرفت. شیخ به دلیل روحیه بیگانه‌ستیزی، در منابر خود درباره مفاسد اخلاقی ناشی از تقلید از غرب هشدار می‌داد. پس از بی‌احترامی والی شوشتر به حسینیه‌اش، به نشانه اعتراض به نجف مهاجرت کرد و با وساطت شاه نیز به شوشتر بازنگشت.
شیخ جعفر شوشتری پس از اتمام تحصیلات، به زادگاهش شوشتر بازگشت و به تدریس، تألیف، وعظ و ارشاد مردم پرداخت. حسینیه‌ای در شوشتر بنا نهاد که پناهگاه مظلومان بود. در سال ۱۳۰۲ قمری، سفر تاریخی‌ای به ایران انجام داد و با استقبال بی‌سابقه مردم و حکومت روبرو شد. در تهران، ابتدا در مسجد مروی و سپس به درخواست [[ناصرالدین ‌شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، به عنوان اولین امام جماعت و واعظ مسجد سپهسالار (شهید مطهری کنونی) منصوب گردید. نماز جماعت او گاه تا چهل هزار نفر شرکت‌کننده داشت. او در ملاقات با [[ناصرالدین ‌شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، درخواست‌های مهمی مانند توقف شبیه‌خوانی عروسی قاسم (به دلیل جعلی بودن)، رعایت احترام روز جمعه و تخفیف مالیات برای روستاییان را مطرح کرد که مورد پذیرش شاه قرار گرفت. شیخ به دلیل روحیه بیگانه‌ستیزی، در منابر خود درباره مفاسد اخلاقی ناشی از تقلید از غرب هشدار می‌داد. پس از بی‌احترامی والی شوشتر به حسینیه‌اش، به نشانه اعتراض به نجف مهاجرت کرد و با وساطت شاه نیز به شوشتر بازنگشت.


==ویژگی‌های اخلاقی و شخصیتی==
==ویژگی‌های اخلاقی و شخصیتی==
'''زهد و تقوا:''' خانه شخصی نداشت و در مسجد زندگی می‌کرد. معاشش از درآمد محدود ملک موروثی تأمین می‌شد و در خوراک و پوشاک بسیار ساده‌زیست بود.
'''زهد و تقوا:''' خانه شخصی نداشت و در مسجد زندگی می‌کرد. معاشش از درآمد محدود ملک موروثی تأمین می‌شد و در خوراک و پوشاک بسیار ساده‌زیست بود.
'''نفوذ کلام و قدرت وعظ:''' به عنوان واعظی بی‌نظیر شهرت داشت. منبرهای او چنان تأثیرگذار بود که علما و مردم مانند مجلس روضه می‌گریستند. جمله کوتاه او در سفارت روسیه («مردم! آگاه باشید که خدا در همه جا حاضر است...») نماینده روسیه را به وحشت انداخت.
'''نفوذ کلام و قدرت وعظ:''' به عنوان واعظی بی‌نظیر شهرت داشت. منبرهای او چنان تأثیرگذار بود که علما و مردم مانند مجلس روضه می‌گریستند. جمله کوتاه او در سفارت روسیه («مردم! آگاه باشید که خدا در همه جا حاضر است...») نماینده روسیه را به وحشت انداخت.
'''اخلاص:''' منبر رفتن را برای رضای خدا و با وجود دشواری‌هایش پذیرفته بود.
'''اخلاص:''' منبر رفتن را برای رضای خدا و با وجود دشواری‌هایش پذیرفته بود.
'''خدمت به مردم:''' همواره پناه مردم و در رفع مشکلاتشان کوشا بود. در تعمیر سد شوشتر پس از سیل نیز نقش داشت.
'''خدمت به مردم:''' همواره پناه مردم و در رفع مشکلاتشان کوشا بود. در تعمیر سد شوشتر پس از سیل نیز نقش داشت.
'''عشق به امام حسین(ع):''' ارادتی ویژه به سیدالشهدا(ع) داشت و کتاب «خصایص الحسینیه» را پس از رویایی صادقه با آن حضرت نگاشت. در این رویا، امام حسین(ع) به او غذا دادند و پس از آن بیانش شیوا و حافظه‌اش قوی شد.
 
'''عشق به امام حسین(ع):''' ارادتی ویژه به [[امام حسین علیه‌السلام|سیدالشهدا(ع)]] داشت و کتاب «[[الخصائص الحسينية|خصایص الحسینیه]]» را پس از رویایی صادقه با آن حضرت نگاشت. در این رویا، [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] به او غذا دادند و پس از آن بیانش شیوا و حافظه‌اش قوی شد.
 
'''کرامات:''' علاوه بر رویای مذکور، در شب وفات او «تناثر نجوم» (شهاب‌باران شدیدی) در آسمان روی داد که به عنوان کرامتی برای او ثبت شده است.<ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۴۴-۱۵۲</ref>
'''کرامات:''' علاوه بر رویای مذکور، در شب وفات او «تناثر نجوم» (شهاب‌باران شدیدی) در آسمان روی داد که به عنوان کرامتی برای او ثبت شده است.<ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۴۴-۱۵۲</ref>


==وفات==
==وفات==
شیخ جعفر شوشتری پس از زیارت امام رضا(ع) در مشهد و بازگشت به سوی نجف، در منطقه «کرند» نزدیک کرمانشاه بیمار شد و سرانجام در عصر روز ۲۸ صفر سال ۱۳۰۳ هجری قمری (حدود ۱۸۸۶ میلادی) درگذشت.<ref> ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۷</ref> پیکر او به نجف اشرف منتقل و با تشییعی باشکوه در رواق غربی حرم امام علی(ع) (اولین حجره سمت راست راهرو پشت حرم، نزدیک تکیه بکتاشیه) به خاک سپرده شد.<ref> ر.ک: امین، محسن، ج۴، ص۹۵</ref><ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۶۱-۱۶۳</ref><ref> ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۶</ref>
شیخ جعفر شوشتری پس از زیارت [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] در مشهد و بازگشت به سوی نجف، در منطقه «کرند» نزدیک کرمانشاه بیمار شد و سرانجام در عصر روز ۲۸ صفر سال ۱۳۰۳ هجری قمری (حدود ۱۸۸۶ میلادی) درگذشت.<ref> ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۷</ref> پیکر او به نجف اشرف منتقل و با تشییعی باشکوه در رواق غربی حرم [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] (اولین حجره سمت راست راهرو پشت حرم، نزدیک تکیه بکتاشیه) به خاک سپرده شد.<ref> ر.ک: امین، محسن، ج۴، ص۹۵</ref><ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۶۱-۱۶۳</ref><ref> ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۶</ref>


==آثار==
==آثار==
'''کتاب‌ها:'''
'''کتاب‌ها:'''
خصایص الحسینیه (در فضائل و مصائب امام حسین(ع))
 
[[الخصائص الحسينية|خصایص الحسینیه]] (در فضائل و مصائب امام حسین(ع))
 
منهج الرشاد (رساله عملیه فارسی)<ref> ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۸</ref>
منهج الرشاد (رساله عملیه فارسی)<ref> ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۸</ref>
فوائد المشاهد و نتایج المقاصد (مجموعه مواعظ در ۸۰ مجلس)<ref> ر.ک: امین، محسن، ج۴، ص۹۵</ref><ref>
 
فوائد المشاهد و نتایج المقاصد (مجموعه مواعظ در ۸۰ مجلس)
 
مجالس المواعظ (در ۱۴ مجلس)<ref> ر.ک: قاسمی، رحیم، چ۱، ص۲۸۶</ref>
مجالس المواعظ (در ۱۴ مجلس)<ref> ر.ک: قاسمی، رحیم، چ۱، ص۲۸۶</ref>
اصول الدین (الحدائق فی اصول الدین)
اصول الدین (الحدائق فی اصول الدین)
دمع العین
دمع العین
لوائح اللواحین
لوائح اللواحین
فیوضات مسعودیه
فیوضات مسعودیه
الدر النضید فی خصایص الحسین الشهید
الدر النضید فی خصایص الحسین الشهید
شکوک الصلاة (الشکیات)
شکوک الصلاة (الشکیات)
مجالس البکاء (در ۱۵ مجلس)<ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۵۲-۱۵۷</ref>
مجالس البکاء (در ۱۵ مجلس)<ref> ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۵۲-۱۵۷</ref>


خط ۹۱: خط ۱۰۷:
==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
[[الخصائص الحسينية]]
[[اشک روان بر امير کاروان]]
[[مقتل شوشتری]]
[[فقه فتوايی آخوند خراسانی: مشتمل بر پانزده کتاب، رساله و حاشیه فقهی]]
[[رساله شريفه مجمع الرسائل]]
[[میزان الفقاهة]]
[[فوائد المشاهد و نتائج المقاصد]]
[[مواعظ: مجالس المواعظ و البکاء فی ایام عاشوراء]]
[[امام حسين عليه السلام اين گونه بود: ترجمه الخصائص الحسینیه]]
[[سیمای صالحان شامل سه رساله]]
[[مجالس المواعظ، یا، سخنرانیهای حاج شیخ جعفر شوشتری اعلی الله مقامه]]
[[زندگی نامه امام حسین علیه السلام]]
[[الأیام الحسینیة]]
[[المواعظ فی مجالس الوعظ و البکاء في أیام عاشوراء]]
[[فوائد المشاهد: یضم بین دفتیه «60» مجلسا للوعظ و الإرشاد]]
[[منهج الرشاد]]
[[مواعظ شوشتری]]
[[فوائد المشاهد]]
[[ويژگيهاي امام حسين عليه‌السلام: ترجمه "الخصائص الحسینیة"]]
[[منهج الرشاد]]


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1404]]
[[رده:مؤلفین-دی]]
[[رده:مؤلفین-دی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۹

جعفر شوشتری (۱۲۳۰-۱۳۰۳ق)، مشهور به آیت‌الله شیخ جعفر شوشتری، از فقها و مجتهدان نامدار و از واعظان تأثیرگذار شیعه در قرن سیزدهم هجری قمری بود. او از شاگردان برجسته شیخ مرتضی انصاری و صاحب جواهر و به‌عنوان خطیبی توانا با بیانی رسا شهرت داشت. تألیف کتاب‌های «خصایص الحسینیه» در مناقب و مصائب امام حسین(ع) و «منهج الرشاد» به عنوان رساله عملیه، از مهم‌ترین فعالیت‌های علمی اوست. ایشان در عین فقاهت، به دلیل منبرهای پرشور و اخلاق والا، نفوذ کلام بی‌نظیری در میان مردم و حتی حکومت قاجار داشت.

جعفر شوشتری
NUR08374.jpg
نام کاملجعفر بن حسین بن حسن بن علی شوشتری نجفی
نام‌های دیگرشیخ جعفر شوشتری
لقبآیت‌الله، علامه، واعظ
نام پدرمولی حسین شوشتری
ولادت۱۲۳۰ قمری
محل تولدشوشتر، ایران
محل زندگیشوشتر، نجف، کربلا، کاظمین، تهران
رحلت۲۸ صفر ۱۳۰۳ قمری
مدفنرواق حرم امام علی(ع)، نجف اشرف
طول عمر۷۳ سال
فرزندانشیخ محمدعلی، شیخ اسماعیل، شیخ ابراهیم
دیناسلام
مذهبشیعه دوازده امامی
پیشهفقیه، اصولی، مدرس، واعظ
منصبامام جماعت مسجد سپهسالار (شهید مطهری کنونی)
اطلاعات علمی
درجه علمیاجتهاد
دانشگاهحوزه علمیه نجف
علایق پژوهشیفقه، اصول، حدیث، وعظ و ارشاد، تاریخ عاشورا
اساتید
معاصرینناصرالدین شاه قاجار، میرزای شیرازی، آخوند خراسانی
شاگردانمیرزا محمد همدانی، آخوند ملا احمد نراقی، شیخ علی بن رضا کاشف‌الغطاء، ملا محمد طالقانی
برخی آثار

ولادت

جعفر بن حسین بن حسن بن علی شوشتری نجفی در سال ۱۲۳۰ هجری قمری (حدود ۱۸۱۴ میلادی) در شهر شوشتر به دنیا آمد. پدرش، مولی حسین شوشتری، از فقها و واعظان مشهور و صاحب کتاب «مختصر الإصلاح» بود.[۱][۲] نسب پدری او به عالم شیعه علی بن حسین نجار می‌رسد. مادرش زنی پرهیزگار بود که درباره او نقل شده: «من هرگز او را بدون وضو شیر ندادم و در آغوش نگرفتم. آرزو داشتم که او مانند جعفر صادق(ع) شود، اما او جعفر شوشتری شد!» در کودکی، پدرش به کاظمین مهاجرت کرد و او تحصیلات ابتدایی را در آنجا آغاز نمود.

تحصیلات

شیخ جعفر تحصیلات حوزوی خود را در کاظمین نزد اساتیدی چون شیخ اسماعیل تستری کاظمی (در اصول فقه) و شیخ عبدالنبی کاظمی (در علوم عربی) آغاز کرد. سپس برای تکمیل تحصیلات به کربلا رفت و از محضر شیخ محمدحسین اصفهانی (صاحب فصول) و شریف‌العلمای مازندرانی بهره برد. پس از آن به نجف اشرف مهاجرت کرد و در درس فقهای بزرگی چون شیخ محمدحسن نجفی (صاحب جواهر) و به‌ویژه شیخ مرتضی انصاری شرکت جست و مدت طولانی از شاگردان خاص و برجسته او بود.[۳][۴] او با شیخ محمدحسن آل یاسین کاظمی هم‌درس و رقیب علمی بود. سرانجام به درجه اجتهاد نائل آمد.[۵][۶][۷][۸]

فعالیت‌ها

شیخ جعفر شوشتری پس از اتمام تحصیلات، به زادگاهش شوشتر بازگشت و به تدریس، تألیف، وعظ و ارشاد مردم پرداخت. حسینیه‌ای در شوشتر بنا نهاد که پناهگاه مظلومان بود. در سال ۱۳۰۲ قمری، سفر تاریخی‌ای به ایران انجام داد و با استقبال بی‌سابقه مردم و حکومت روبرو شد. در تهران، ابتدا در مسجد مروی و سپس به درخواست ناصرالدین شاه، به عنوان اولین امام جماعت و واعظ مسجد سپهسالار (شهید مطهری کنونی) منصوب گردید. نماز جماعت او گاه تا چهل هزار نفر شرکت‌کننده داشت. او در ملاقات با ناصرالدین شاه، درخواست‌های مهمی مانند توقف شبیه‌خوانی عروسی قاسم (به دلیل جعلی بودن)، رعایت احترام روز جمعه و تخفیف مالیات برای روستاییان را مطرح کرد که مورد پذیرش شاه قرار گرفت. شیخ به دلیل روحیه بیگانه‌ستیزی، در منابر خود درباره مفاسد اخلاقی ناشی از تقلید از غرب هشدار می‌داد. پس از بی‌احترامی والی شوشتر به حسینیه‌اش، به نشانه اعتراض به نجف مهاجرت کرد و با وساطت شاه نیز به شوشتر بازنگشت.

ویژگی‌های اخلاقی و شخصیتی

زهد و تقوا: خانه شخصی نداشت و در مسجد زندگی می‌کرد. معاشش از درآمد محدود ملک موروثی تأمین می‌شد و در خوراک و پوشاک بسیار ساده‌زیست بود.

نفوذ کلام و قدرت وعظ: به عنوان واعظی بی‌نظیر شهرت داشت. منبرهای او چنان تأثیرگذار بود که علما و مردم مانند مجلس روضه می‌گریستند. جمله کوتاه او در سفارت روسیه («مردم! آگاه باشید که خدا در همه جا حاضر است...») نماینده روسیه را به وحشت انداخت.

اخلاص: منبر رفتن را برای رضای خدا و با وجود دشواری‌هایش پذیرفته بود.

خدمت به مردم: همواره پناه مردم و در رفع مشکلاتشان کوشا بود. در تعمیر سد شوشتر پس از سیل نیز نقش داشت.

عشق به امام حسین(ع): ارادتی ویژه به سیدالشهدا(ع) داشت و کتاب «خصایص الحسینیه» را پس از رویایی صادقه با آن حضرت نگاشت. در این رویا، امام حسین(ع) به او غذا دادند و پس از آن بیانش شیوا و حافظه‌اش قوی شد.

کرامات: علاوه بر رویای مذکور، در شب وفات او «تناثر نجوم» (شهاب‌باران شدیدی) در آسمان روی داد که به عنوان کرامتی برای او ثبت شده است.[۹]

وفات

شیخ جعفر شوشتری پس از زیارت امام رضا(ع) در مشهد و بازگشت به سوی نجف، در منطقه «کرند» نزدیک کرمانشاه بیمار شد و سرانجام در عصر روز ۲۸ صفر سال ۱۳۰۳ هجری قمری (حدود ۱۸۸۶ میلادی) درگذشت.[۱۰] پیکر او به نجف اشرف منتقل و با تشییعی باشکوه در رواق غربی حرم امام علی(ع) (اولین حجره سمت راست راهرو پشت حرم، نزدیک تکیه بکتاشیه) به خاک سپرده شد.[۱۱][۱۲][۱۳]

آثار

کتاب‌ها:

خصایص الحسینیه (در فضائل و مصائب امام حسین(ع))

منهج الرشاد (رساله عملیه فارسی)[۱۴]

فوائد المشاهد و نتایج المقاصد (مجموعه مواعظ در ۸۰ مجلس)

مجالس المواعظ (در ۱۴ مجلس)[۱۵]

اصول الدین (الحدائق فی اصول الدین)

دمع العین

لوائح اللواحین

فیوضات مسعودیه

الدر النضید فی خصایص الحسین الشهید

شکوک الصلاة (الشکیات)

مجالس البکاء (در ۱۵ مجلس)[۱۶]

پانويس

  1. ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۴
  2. ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۲۸
  3. ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۹
  4. ر.ک: قاسمی، رحیم، چ۱، ص۲۸۳
  5. ر.ک: امین، محسن، ج۴، ص۹۵
  6. ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۳۰-۱۳۱
  7. ر.ک: موسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس، ص۲۸۱
  8. ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۵
  9. ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۴۴-۱۵۲
  10. ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۷
  11. ر.ک: امین، محسن، ج۴، ص۹۵
  12. ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۶۱-۱۶۳
  13. ر.ک: امامی خوئی، محمدامین، ج۱، ص۴۱۶
  14. ر.ک: واعظ خیابانی، علی، ص۳۸
  15. ر.ک: قاسمی، رحیم، چ۱، ص۲۸۶
  16. ر.ک: انصاری قمی، ناصر الدین، ج۱، ص۱۵۲-۱۵۷

منابع مقاله

  • امین، محسن، أعیان الشیعة، بیروت - لبنان، دار التعارف للمطبوعات، 1362 هجری شمسی|1403 هجری قمری
  • امامی خوئی، محمدامین، مرآة الشرق: موسوعة تراجم أعلام الشیعة الامامیة فی القرني الثالث عشر و الرابع عشر، قم: مکتبة آیة الله العظمی المرعشي النجفي (ره)، 1385 هجری شمسی|1427 هجری قمری|2006 میلادی
  • انصاری قمی، ناصر الدین، اختران فقاهت (بررسی زندگی علمی و سیاسی گروهی از علمای سده اخیر)، قم - ایران، دليل ما، 1387 هجری شمسی
  • واعظ خیابانی، علی، علمای معاصر، به کوشش و تکمیل عقیقی بخشایشی، قم: دفتر نشر نوید اسلام، ۱۳۸۲
  • موسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس، افلاکیان خاک‌نشین، تهران - ایران، شمس الشموس، 1386 هجری شمسی
  • قاسمی، رحیم، فیض نجف، قم - ایران، مجمع ذخائر اسلامی، 1393 هجری شمسی|2015 میلادی

وابسته‌ها