مدرس رضوی، محمدتقی: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'ميرزا عبدالجواد اديب نيشابورى' به 'میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = سید محمدتقی مدرس رضوی | |||
| تصویر = NUR08455.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = مدرس رضوی، محمدتقی | |||
| | | نام کامل = سید محمدتقی بن میرزا محمدباقر مدرس رضوی خراسانی | ||
| | | نامهای دیگر = مدرس رضوی | ||
| | | لقب = | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = میرزا محمدباقر | |||
| ولادت = ۲۸ اسفند ۱۲۷۴ شمسی (۱۳۱۴ قمری) | |||
| | | محل تولد = مشهد | ||
|نام | | کشور تولد = ایران | ||
| | | محل زندگی = مشهد، تهران | ||
| | | رحلت = ۲۸ آبان ۱۳۶۵ شمسی | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = | ||
| | | طول عمر = ۹۱ سال | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = شیعه | ||
| | | پیشه = محقق، نویسنده، مصحح، استاد دانشگاه | ||
|اساتید | | درجه علمی = | ||
| دانشگاه = دانشگاه تهران | |||
| حوزه = حوزه علمیه مشهد و تهران | |||
[[ | | علایق پژوهشی = تصحیح متون کهن، تاریخ، ادبیات فارسی، فلسفه، نجوم | ||
| | | منصب = استاد ممتاز دانشگاه تهران، مدیر داخلی دانشکده معقول و منقول، رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، مدرس آستان قدس رضوی | ||
| | | پس از = | ||
| | | پیش از = | ||
[[تاریخ بخارا]] | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[ادیب نیشابوری، عبدالجواد|میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری]] | آقابزرگ حکیم | [[تنکابنی، میرزا محمدطاهر|میرزا محمدطاهر تنکابنی]] | سید محمد تنکابنی | میرزا محمدباقر مدرس رضوی (پدر)}} | ||
| مشایخ = | |||
[[تنسوخنامه ایلخانی]] | | معاصرین = [[دهخدا، علیاکبر|علیاکبر دهخدا]] | ||
| شاگردان = | |||
[[ | | اجازه اجتهاد از = | ||
| | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[اساس الاقتباس]] (تصحیح) | [[تاریخ بخارا]] (تصحیح) | [[حدیقة الحقیقة و شریعة الطریقة]] (تصحیح) | [[دیوان انوری]] (تصحیح) | [[دیوان سنایی غزنوی]] (تصحیح) | [[دیوان سید حسن غزنوی]] (تصحیح) | [[تنسوخنامه ایلخانی]] (تصحیح) | [[احوال و آثار خواجه نصیرالدین طوسی]] | المعجم في معاییر اشعار العجم | ترجمه میزان الحکمة | رساله آثار علوی | مجمل التواریخ | تاریخ مشهد رضوی(ع) | تاریخ رجال خراسان | شجره طیبه | کارنامه بلخ | بیست باب اسطرلاب خواجه نصیر}} | ||
| | | سبک نوشتاری = | ||
| | | وبگاه = | ||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE08455AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|مدرس (ابهام زدایی)}} | {{کاربردهای دیگر|مدرس (ابهام زدایی)}} | ||
'''محمدتقى مدرس رضوى''' ( | '''سید محمدتقى مدرس رضوى''' (۱۲۷۴-۱۳۶۵ش)، محقق، نویسنده، مصحح برجسته متون کهن و استاد ممتاز دانشگاه تهران بود. وی در ۲۸ اسفند ۱۲۷۴ش (۱۳۱۴ق) در مشهد مقدس در خانوادهای علمی دیده به جهان گشود. پدرش میرزا محمدباقر از علماى بزرگ خراسان و مدرس آستان قدس رضوی بود. تا پنج سالگی نزد پدر درس خواند، سپس به مکتبخانه رفت و قرآن و کتابهای مقدماتی را فراگرفت. پس از تحصیل در مدرسه رحیمیه مشهد، در حالی که کلاس چهارم تا ششم را میخواند، در کلاسهای پایینتر تدریس میکرد. پس از پایان دوره هفتم، وارد حوزه علمیه شد و کتابهای مغنی، مطول، شرح منظومه و بیست مقاله را نزد میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری آموخت. با تشویق پدر به آموختن ریاضیات (جبر، هندسه) پرداخت و تحریر اقلیدس، مجسطی، شرح لمعه و قوانین را نزد پدر خواند. سپس از محضر آقابزرگ حکیم استفاده کرد و شرح هدایت و شرح اشارات را نزد او آموخت و مدتی از درس خارج فقه و اصول آیتالله قمی و آیتالله میرزا محمد آقازاده بهره برد. در ۱۲۹۸ش به تهران آمد و از محضر سید محمد تنکابنی و میرزا محمدطاهر تنکابنی استفاده کرد. وی زبان فرانسه را نیز آموخت و برای تکمیل تحصیلات در مدرسه «البانس فرانسه» تهران ثبتنام کرد. پس از درگذشت پدر در ۱۳۴۲ق، مسئولیت معاش خانواده بر عهده وی نهاده شد و بهجای پدر در آستان قدس رضوی به تدریس طلاب علوم دینی پرداخت. همچنین امور آموزشی مدرسه عالی سپهسالار (شهید مطهری) را به او محول کردند و بعدها به عنوان معلم و ناظم آن مدرسه منصوب شد. وی در دارالفنون، مدرسه علمیه معرفت و شرافت نیز تدریس میکرد. در سال ۱۳۱۷ش به سمت مدیر داخلی و استادی دانشکده علوم معقول و منقول منصوب گردید و حدود دو سال با علامه دهخدا برای تنظیم لغتنامه همکاری داشت. در سال ۱۳۲۶ش مدیریت دانشکده ادبیات دانشگاه تهران را پذیرفت و تا بازنشستگی در ۱۳۴۴ش در این سمت فعالیت داشت. پس از دو سال، مجدداً به دانشکده الهیات دعوت شد اما به علت بیماری نتوانست بیش از دو سال تدریس کند. از آثار ارزشمند او میتوان به تصحیح کتابهای «اساس الاقتباس» خواجه نصیر طوسی، «تاریخ بخارا»، «حدیقة الحقیقة» سنایی، «دیوان انوری»، «دیوان سنایی غزنوی»، «دیوان سید حسن غزنوی»، «تنسوخنامه ایلخانی»، «احوال و آثار خواجه نصیرالدین طوسی»، «المعجم فی معاییر اشعار العجم»، ترجمه «میزان الحکمة»، «رساله آثار علوی»، «مجمل التواریخ»، «تاریخ مشهد رضوی»، «تاریخ رجال خراسان»، «شجره طیبه»، «کارنامه بلخ» و «بیست باب اسطرلاب خواجه نصیر» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۸ آبان ۱۳۶۵ش در ۹۱ سالگی درگذشت. | ||
== ولادت == | == ولادت == | ||
سید محمدتقی بن میرزا محمدباقر مدرس رضوی خراسانی در سال ۲۸ اسفند ۱۲۷۴ش برابر با 1314ق در مشهد مقدس چشم به جهان گشود. پدرش میرزا محمدباقر یکى از علماى بزرگ خراسان و مدرس آستان قدسى رضوى و صاحب تألیفات زیادى بود. | |||
== تحصیلات == | == تحصیلات == | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۲۲: | ||
[[العلامه الخواجه نصيرالدين طوسي حياته و آثاره|العلامه الخواجه نصیرالدین طوسی حیاته و آثاره]] | [[العلامه الخواجه نصيرالدين طوسي حياته و آثاره|العلامه الخواجه نصیرالدین طوسی حیاته و آثاره]] | ||
[[دیوان | [[دیوان سید حسن غزنوی ملقب به اشرف]] | ||
[[شجره طيبه در انساب سلسله سادات علويه رضويه|شجره طیبه در انساب سلسله سادات علویه رضویه]] | [[شجره طيبه در انساب سلسله سادات علويه رضويه|شجره طیبه در انساب سلسله سادات علویه رضویه]] | ||
| خط ۱۲۹: | خط ۱۳۰: | ||
[[رده:مرداد(1400)]] | [[رده:مرداد(1400)]] | ||
[[رده:نویسندگان]] | [[رده:نویسندگان]] | ||
[[رده:مصححان]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۰
سید محمدتقى مدرس رضوى (۱۲۷۴-۱۳۶۵ش)، محقق، نویسنده، مصحح برجسته متون کهن و استاد ممتاز دانشگاه تهران بود. وی در ۲۸ اسفند ۱۲۷۴ش (۱۳۱۴ق) در مشهد مقدس در خانوادهای علمی دیده به جهان گشود. پدرش میرزا محمدباقر از علماى بزرگ خراسان و مدرس آستان قدس رضوی بود. تا پنج سالگی نزد پدر درس خواند، سپس به مکتبخانه رفت و قرآن و کتابهای مقدماتی را فراگرفت. پس از تحصیل در مدرسه رحیمیه مشهد، در حالی که کلاس چهارم تا ششم را میخواند، در کلاسهای پایینتر تدریس میکرد. پس از پایان دوره هفتم، وارد حوزه علمیه شد و کتابهای مغنی، مطول، شرح منظومه و بیست مقاله را نزد میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری آموخت. با تشویق پدر به آموختن ریاضیات (جبر، هندسه) پرداخت و تحریر اقلیدس، مجسطی، شرح لمعه و قوانین را نزد پدر خواند. سپس از محضر آقابزرگ حکیم استفاده کرد و شرح هدایت و شرح اشارات را نزد او آموخت و مدتی از درس خارج فقه و اصول آیتالله قمی و آیتالله میرزا محمد آقازاده بهره برد. در ۱۲۹۸ش به تهران آمد و از محضر سید محمد تنکابنی و میرزا محمدطاهر تنکابنی استفاده کرد. وی زبان فرانسه را نیز آموخت و برای تکمیل تحصیلات در مدرسه «البانس فرانسه» تهران ثبتنام کرد. پس از درگذشت پدر در ۱۳۴۲ق، مسئولیت معاش خانواده بر عهده وی نهاده شد و بهجای پدر در آستان قدس رضوی به تدریس طلاب علوم دینی پرداخت. همچنین امور آموزشی مدرسه عالی سپهسالار (شهید مطهری) را به او محول کردند و بعدها به عنوان معلم و ناظم آن مدرسه منصوب شد. وی در دارالفنون، مدرسه علمیه معرفت و شرافت نیز تدریس میکرد. در سال ۱۳۱۷ش به سمت مدیر داخلی و استادی دانشکده علوم معقول و منقول منصوب گردید و حدود دو سال با علامه دهخدا برای تنظیم لغتنامه همکاری داشت. در سال ۱۳۲۶ش مدیریت دانشکده ادبیات دانشگاه تهران را پذیرفت و تا بازنشستگی در ۱۳۴۴ش در این سمت فعالیت داشت. پس از دو سال، مجدداً به دانشکده الهیات دعوت شد اما به علت بیماری نتوانست بیش از دو سال تدریس کند. از آثار ارزشمند او میتوان به تصحیح کتابهای «اساس الاقتباس» خواجه نصیر طوسی، «تاریخ بخارا»، «حدیقة الحقیقة» سنایی، «دیوان انوری»، «دیوان سنایی غزنوی»، «دیوان سید حسن غزنوی»، «تنسوخنامه ایلخانی»، «احوال و آثار خواجه نصیرالدین طوسی»، «المعجم فی معاییر اشعار العجم»، ترجمه «میزان الحکمة»، «رساله آثار علوی»، «مجمل التواریخ»، «تاریخ مشهد رضوی»، «تاریخ رجال خراسان»، «شجره طیبه»، «کارنامه بلخ» و «بیست باب اسطرلاب خواجه نصیر» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۸ آبان ۱۳۶۵ش در ۹۱ سالگی درگذشت.
| سید محمدتقی مدرس رضوی | |
|---|---|
 مدرس رضوی، محمدتقی | |
| نام کامل | سید محمدتقی بن میرزا محمدباقر مدرس رضوی خراسانی |
| نامهای دیگر | مدرس رضوی |
| نام پدر | میرزا محمدباقر |
| ولادت | ۲۸ اسفند ۱۲۷۴ شمسی (۱۳۱۴ قمری) |
| محل تولد | مشهد، ایران |
| محل زندگی | مشهد، تهران |
| رحلت | ۲۸ آبان ۱۳۶۵ شمسی |
| طول عمر | ۹۱ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | محقق، نویسنده، مصحح، استاد دانشگاه |
| منصب | استاد ممتاز دانشگاه تهران، مدیر داخلی دانشکده معقول و منقول، رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، مدرس آستان قدس رضوی |
| اطلاعات علمی | |
| دانشگاه | دانشگاه تهران |
| حوزه | حوزه علمیه مشهد و تهران |
| علایق پژوهشی | تصحیح متون کهن، تاریخ، ادبیات فارسی، فلسفه، نجوم |
| اساتید |
|
| معاصرین | علیاکبر دهخدا |
| برخی آثار |
|
ولادت
سید محمدتقی بن میرزا محمدباقر مدرس رضوی خراسانی در سال ۲۸ اسفند ۱۲۷۴ش برابر با 1314ق در مشهد مقدس چشم به جهان گشود. پدرش میرزا محمدباقر یکى از علماى بزرگ خراسان و مدرس آستان قدسى رضوى و صاحب تألیفات زیادى بود.
تحصیلات
محمدتقى تا سن پنج سالگى نزد پدرش درس مىخواند، سپس به مکتبخانه رفت و قرآن، کتاب «صد کلمه» از امام على(ع) و ترجمه آن، صرف، نحو، و جامع المقدمات را که جزء کتب درسى آن زمان بود، فراگرفت و آنگاه پدرش او را در مدرسه «رحیمیه» ثبت نام کرد و پس از امتحان، او را به کلاس چهارم پذیرفتند.
محمدتقى در حالى که کلاس چهارم، پنجم و ششم را مىخواند، در کلاسهاى پایینتر تدریس هم مىنمود و در غیاب معلمان، کلاسهاى درس فارسى و صرف و نحو را به خوبى و شایستگى اداره مىکرد.
وى با خواندن کلاس هفتم، وارد حوزه علمیه شد و کتابهاى مغنى، مطول، شرح منظومه و بیست مقاله را نزد میرزا عبدالجواد ادیب نیشابورى آموخت.
او با تشویق پدرش، به آموختن ریاضیات شامل، جبر، هندسه و مقابله پرداخت.
او «تحریر اقلیدس» و «مجسطى» و كتب ریاضى قدیم و «شرح لمعه» در فقه و «قوانین» در اصول را نزد پدر خواند. سپس از محضر آقا بزرگ حكیم استفاده نمود و «شرح هدایة» و «شرح اشارات» را نزد او خواند.
آنگاه مدتى از درس خارج فقه و اصول آیتاللَّه قمى و آیتاللَّه آقا میرزا محمد آقازاده استفاده كرد. در 1298 ش به تهران آمد و از محضر آقا سید محمد تنكابنى و آقا میرزا محمدطاهر تنكابنى بهره برد.
او همچنین زبان فرانسه نیز آموخت و براى تکمیل تحصیلات خود عازم تهران شد. وى بعد از طى مراحلى در مدرسه «البانس فرانسه» در تهران ثبت نام کرد و زبان فرانسه و مکالمه آن را تکمیل نمود و به مشهد عزیمت کرد. با درگذشت پدرش در سال 1342ق، مسئولیت امرار معاش خانواده به عهده وى محول شد و مدتى بعد او را به جاى پدرش در آستان قدس رضوى منصوب نمودند و او تدریس طلاب علوم دینى آستان را بر عهده گرفت و امور آموزشى مدرسه عالى سپهسالار «مدرسه عالى شهید مطهر فعلى» را به او محول نمودند.
وى بعدها به عنوان معلم و ناظم مدرسه عالى سپهسالار منصوب شد، علاوه بر این در دارالفنون، مدرسه علمیه معرفت و شرافت نیز تدریس مىکرد.
در سال 1317 به سمت مدیر داخلى و استادى دانشکده علوم معقول و منقول منصوب گردید و حدود دو سال با علامه دهخدا براى تنظیم لغتنامه همکارى داشت.
در سال 1326 مدیریت دانشکده ادبیات دانشگاه تهران را پذیرفت و در این سمت فعالیت داشت، تا اینکه در سال 1344ش بازنشسته شد. پس از دو سال، مجددا او را به دانشکده الهیات دعوت کردند، اما به علت بیمارى نتوانست بیش از دو سال در این دانشکده تدریس نماید، بدین جهت تدریس را رها کرد.
وفات
وی در ۲۸ آبان ۱۳۶۵ش در سن ۹۱ سالگی درگذشت.
آثار
- المعجم فى معاییر اشعار العجم
- تاریخ بخارا
- تصحیح اساس الاقتباس خواجه نصیر طوسى
- حدیقه الحقیقه از سنائى
- تعلیقات حدیقه الحقیقه
- احوال و آثار خواجه نصیر طوسى
- تصحیح دیوان انورى
- تصحیح دیوان سید حسن غزنوى
- تصحیح دیوان سنائى غزنوى
- ترجمه میزان الحکمه از عبدالرحمن خازنى
- مثنوىهاى حکیم سنائى
- رساله آثار علیوى
- مجمل التواریخ
- تنسوخنامه ایلخانى
- تاریخ مشهد رضوى(ع)
- تاریخ رجال خراسان
- شجره طیبه
- کارنامه بلخ
- بیست باب اسطرلاب خواجه نصیر
منابع مقاله
داستانهاى کودکى بزرگان جلد 4.