ربعی، علی بن محمد: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = علی بن محمد ربعی (لخمی) | |||
| تصویر = NUR13299.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = علی بن محمد بن محمد بن علی ربعی | ||
| | | نامهای دیگر = ابن ربعی، لخمی (به سبب شهرت جد مادری) | ||
| | | لقب = | ||
| تخلص = | |||
| | | نسب = از قبیله لخم (از قبایل یمنی مهاجرت کرده به شام) | ||
| | | نام پدر = محمد | ||
| | | ولادت = نامشخص | ||
| | | محل تولد = قیروان (احتمالاً) | ||
| | | کشور تولد = تونس (آفریقیه) | ||
| | | محل زندگی = قیروان، صفاقس | ||
| | | رحلت = ۴۷۸ هجری قمری | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = صفاقس (مقبره وی زیارتگاه است) | ||
| | | طول عمر = | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = مالکی | ||
| پیشه = فقیه، محدث، مفتى | |||
| درجه علمی = رئیس مالکیان افریقیه، مفتی صفاقس | |||
| دانشگاه = | |||
| | | علایق پژوهشی = فقه مالکی، حدیث، ادبیات | ||
| | | منصب = استاد مدرسه معز بن بادیس در قیروان، مفتی صفاقس | ||
| | | پس از = | ||
فضائل الشام و دمشق | | پیش از = | ||
| | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | علی بن محمد قابسی (متوفی ۴۰۳) | عبدالرحمان بن محرز (متوفی ۴۵۰) | ابوالفضل بن بنت خلدون | ابوالطیب عبدالمنعم قیروانی (متوفی ۴۳۵) | عبدالخالق بن عبدالوارث سیوری (متوفی ۴۶۰)}} | ||
| | | مشایخ = | ||
| | | معاصرین = {{فهرست جعبه عمودی | معز بن بادیس (والی قیروان)}} | ||
|} | | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | محمد بن علی مازری | ابوالفضل یوسف بن محمد بن النحوی | ابوعلی کلاعی | عبدالحمید صفاقسی | عبدالجلیل بن مفوز}} | ||
| اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی }} | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[فضائل الشام]]| [[فضائل الشام و دمشق]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE13299AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|ربعی (ابهامزدایی)}} | |||
'''علی بن محمد ربعى''' (متوفی ۴۷۸ق)، معروف به لخمى، فقیه و محدّث مالکى سده پنجم. | '''علی بن محمد ربعى''' (متوفی ۴۷۸ق)، معروف به لخمى، فقیه و محدّث مالکى سده پنجم. | ||
| خط ۷۳: | خط ۷۹: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۳۱
| علی بن محمد ربعی (لخمی) | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | علی بن محمد بن محمد بن علی ربعی |
| نامهای دیگر | ابن ربعی، لخمی (به سبب شهرت جد مادری) |
| نسب | از قبیله لخم (از قبایل یمنی مهاجرت کرده به شام) |
| نام پدر | محمد |
| ولادت | نامشخص |
| محل تولد | قیروان (احتمالاً)، تونس (آفریقیه) |
| محل زندگی | قیروان، صفاقس |
| رحلت | ۴۷۸ هجری قمری |
| مدفن | صفاقس (مقبره وی زیارتگاه است) |
| دین | اسلام |
| مذهب | مالکی |
| پیشه | فقیه، محدث، مفتى |
| منصب | استاد مدرسه معز بن بادیس در قیروان، مفتی صفاقس |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | رئیس مالکیان افریقیه، مفتی صفاقس |
| علایق پژوهشی | فقه مالکی، حدیث، ادبیات |
| اساتید |
|
| معاصرین |
|
| شاگردان |
|
| برخی آثار | |
علی بن محمد ربعى (متوفی ۴۷۸ق)، معروف به لخمى، فقیه و محدّث مالکى سده پنجم.
تولد و اصل و نسب
تاریخ ولادت او معلوم نیست. اصل او را از قَیروان دانستهاند. اشتهارش به لخمى به سبب شهرت جدّ مادرىاش به این نام بود. به گزارش منابع، لخمیان از قبایل یمنى بودند که به شام مهاجرت کرده بودند.
تحصیلات و اساتید
ربعى تحصیلات دینى را در قیروان با فراگیرى قرآن و حدیث آغاز کرد و سپس فقه مالکى را نزد استادانى چون علی بن محمد قابسى (متوفى ۴۰۳)، عبدالرحمان بن مُحرِز (متوفى ۴۵۰)، ابوالفضل بن بنت خلدون، ابوالطیب عبدالمنعم قیروانى (متوفى ۴۳۵) و عبدالخالق بن عبدالوارث سیورى (متوفى ۴۶۰)، آموخت.
تدریس و شاگردان
پس از آنکه مُعز بن بادیس، والى وقت قیروان، به ترویج مذهب مالکى روى آورد و مدرسهاى در آن شهر بنا کرد، ربعى در شمار استادان آنجا درآمد. او در ۴۴۹ در پى نابسامانىِ اوضاع اجتماعى و سیاسى قیروان به صَفَاقُس رفت و در مسجدى که بعدها به نام وى شهرت یافت، به تدریس پرداخت.
از شاگردان او محمد بن على مازرى، ابوالفضل یوسف بن محمد بن النحوى، ابوعلى کلاعى، عبدالحمید صفاقسى و عبدالجلیل بن مفوز بودهاند.
مقام افتا
بعدها، ربعى به ریاست مالکیان افریقیه رسید و مفتى آنجا شد. وى را فقیهى فاضل و محدّثى ثقه و صاحبنظر در ادبیات وصف کردهاند. ربعى با اینکه پیرو مذهب مالکى بود، گاهى بر پایه استنباط خویش از کتاب و سنّت با الهام از آراى دیگر مذاهب چون حنفى و شافعى فتواى جدیدى صادر مىکرد که با مبانى مالکیان همخوانى نداشت؛ ازاینرو، شمارى از مالکیان، از جمله استادش سیورى، با وى به مخالفت برخاستند.
وفات
ربعى در ۴۷۸ در صفاقس درگذشت. مقبره وى زیارتگاه است.
آثار
- تنها اثر ربعى، التبصرة، حاشیهاى مفصّل بر المُدوَّنَة الكبرى، اثر سَحنون بن سعید درباره فقهِ مالک بن انس، است. توفیق صایغ بر این باور است که این کتاب فقط در ترتیب مباحث، فصلبندى و تدوین از «المُدوَّنة» بهره برده و در واقع اثرى مستقل است با کاستیها و افزودههایى نسبت به «المُدوَّنة». اهمیت این اثر ازآنروست که حاوى برخى آراى فقهاى متقدم مالکى، مانند: محمد بن سَحنون (متوفى ۲۵۶) و عبدالملک بن ماجِشون (متوفى ۲۱۲) است که آثار آنان در دسترس نیست. به گفته توفیق صایغ، نسخههاى خطى «التبصرة» در کتابخانههایى چون کتابخانه دولتى برلین، جامعة القرویین فاس، اسکوریال اسپانیا و کتابخانه ملک عبدالعزیز در مدینه موجود است.
- زرکلى کتاب «فضائل الشام» ابوالحسن علی بن محمد بن صافى بن شجاع ربعى (متوفى ۴۴۴) را بهاشتباه، به ربعى لخمى نسبت داده است[۱].
پانویس
- ↑ ر.ک: همتی مقدم، حمیده، ج19، به نقل از پایگاه دانشنامه جهان اسلام