ویکی‌نور

درخشان، مهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)')
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR03367.jpg|بندانگشتی|درخشان، مهدی]]
| عنوان = مهدی درخشان
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = 03367.jpg
|-
| اندازه تصویر = 
! نام!! data-type="authorName" |درخشان، مهدی
| توضیح تصویر =
|-
| نام کامل = مهدی درخشان
|نام‎های دیگر
| نام‌های دیگر =  
| data-type="authorOtherNames" |  
| لقب =  
|-
| تخلص =
|نام پدر
| نسب =
| data-type="authorfatherName" |
| نام پدر =علی
|-
| ولادت = ۱۲۹۷
|متولد
| محل تولد = همدان، ایران
| data-type="authorbirthDate" |1297 ش
| کشور تولد = ایران
|-
| محل زندگی = همدان، تهران، آنکارا
|محل تولد
| رحلت = ۲۶ اردیبهشت ۱۳۷۲
| data-type="authorBirthPlace" |
| شهادت =
|-
| مدفن =
|رحلت
| طول عمر = ۷۵ سال
| data-type="authorDeathDate" |1372 ش
| نام همسر = زهرا سیاح‌پور
|-
| فرزندان = محمد حمید، محمد وحید، فاطمه فریبا، زهرا مهرناز، محمد کامران
|اساتید
| خویشاوندان =
| data-type="authorTeachers" |
| دین = اسلام
|-
| مذهب =
|برخی آثار
| پیشه = محقق، نویسنده، استاد زبان و ادبیات فارسی، شاعر
| data-type="authorWritings" |[[اشعار حکیم کسایی مروزی و تحقیقی در زندگانی و آثار او]]
| درجه علمی = دکتری
| دانشگاه = دانشگاه تهران، دانشگاه آنکارا
| علایق پژوهشی =
| منصب =
| پس از =  
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی }} 
| مشایخ  =  
| معاصرین =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی }} 
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده | تصحیح دیوان کسایی مروزی | ینبوع الاسرار فی نصایح الابرار | المستخلص یا جواهر قرآن | تفسیر جزء سی‌ام قرآن مجید (عم جزء) | تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی | بزرگان و سخن‌سرایان همدان | مرآة الحیاة | مقامات رضا(ع) | دربارۀ زبان فارسی}} 
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف =AUTHORCODE03367AUTHORCODE 
}}


[[ينبوع الأسرار في نصایح الأبرار]]
'''مهدی درخشان''' (۱۲۹۷ - ۱۳۷۲ش)، پژوهشگر برجسته، نویسنده، استاد زبان و ادبیات فارسی و شاعر معاصر بود. او از چهره‌های ماندگار علمی و ادبی ایران به شمار می‌رود که با تألیف ده‌ها جلد کتاب و مقاله ارزشمند در زمینه‌های سبک‌شناسی نثر فارسی، تصحیح متون کهن، شعر فارسی و معارف اسلامی، نقش مؤثری در غنای پژوهش‌های ادبی ایران ایفا کرد. وی سال‌ها در دانشگاه تهران و دانشگاه آنکارا به تدریس اشتغال داشت و شاگردان بسیاری را تربیت نمود.<ref name="bonyad">[https://bonyadut.com/%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86/ بنیاد حامیان دانشگاه تهران: مرحوم مهدی درخشان]</ref><ref name="t27">[http://t27.ir/calender/2125/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D9%83%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-1372%D8%B4 پایگاه t27.ir: درگذشت دكتر "مهدي درخشان" استاد ادبيات فارسي (1372ش)]</ref>
|- class="articleCode"
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE03367AUTHORCODE
|}
</div>


'''مهدى درخشان''' (1297-1372ش) محقق، نویسنده، استاد زبان و ادبیات فارسی، شاعر
==ولادت==
مهدی درخشان فرزند علی در مهرماه سال ۱۲۹۷ هجری شمسی در شهر همدان دیده به جهان گشود.<ref name="bonyad" /><ref name="iranketab">[https://www.iranketab.ir/book/159626-about-the-persian-language ایران کتاب: درباره زبان فارسی]</ref>


== ولادت ==
==تحصیلات ==
اصلاً همدانى بود. در سال 1297 دیده به جهان گشود.
درخشان پس از اتمام تحصیلات متوسطه، وارد دانشگاه تهران شد. او موفق به اخذ مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران به ترتیب در سال‌های ۱۳۲۸ و ۱۳۳۲ گردید. وی در سال ۱۳۳۴ مدرک دکترای خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران دریافت کرد.<ref name="iranketab" />


== تحصیلات ==
==فعالیت‌ها==
بعد از اتمام تحصیلات متوسطه، و اخذ مدارك كارشناسى و كارشناسى ارشد زبان و ادبیات فارسى از دانشگاه تهران در سالهاى 1328 و 1332، موفق به اخذ مدرك دكترا در رشته‌‏ى زبان و ادبیات فارسى از دانشكده ادبیات و علوم انسانى دانشگاه تهران در سال 1334 گردید. وى پس از گذراندن رتبه‏‌هاى استادیارى و دانشیارى دانشگاه تهران، در سال 1349 به مرتبه‏‌ى استادى دانشگاه تهران ارتقاء یافت. او مدتى نيز در دانشگاه آنكارا به تدريس پرداخت
===تدریس در دانشگاه‌های تهران و آنکارا===
مهدی درخشان پس از فراغت از تحصیل، مراتب علمی استادیاری و دانشیاری را در دانشگاه تهران پشت سر گذاشت و سرانجام در سال ۱۳۴۹ به مرتبه استادی دانشگاه تهران نائل آمد.<ref name="iranketab" /> او مدتی نیز در دانشگاه آنکارا (ترکیه) به تدریس زبان و ادبیات فارسی اشتغال داشت.<ref name="bonyad" /><ref name="t27" /> درخشان در تمام دوران خدمت خود با جدیت و تلاش تمام به تحقیق و تدریس پرداخت و شاگردان فراوانی را تربیت نمود.<ref name="iranketab" />


دكتر درخشان در تمام دوران خدمت خود به تحقیق و تدریس در دانشگاههاى تهران و آنكارا با جدیت و تلاش تمام به تحقیق و تدریس پرداخت و شاگردان فراوانى را تربیت نمود. از وى 11 جلد كتاب در زمینه‌‏هاى زبان فارسى، بزرگان و سخن‏‌سرایان و معارف اسلامى به یادگار مانده است. همچنین از ایشان حدود 30 مقاله به زبانهاى فارسى و انگلیسى در مجلات معتبر داخلى و خارجى در زمینه‏‌هاى زبان و ادبیات فارسى به چاپ رسیده است. 
وی علاوه بر تدریس در دانشگاه، در مقطعی به عنوان مدیر دبیرستان نیز فعالیت داشت.  


== وفات ==
===تحقیق و تألیف===
 اين نويسنده و شاعر معاصر سرانجام در بيست و ششم ارديبهشت 1372 در 75 سالگي بدرود حيات گفت و رخ در نقاب خاك كشيد.
این استاد دانشگاه تا پایان عمر به تحقیق و مطالعه در زمینه زبان و ادبیات فارسی و معارف اسلامی مشغول بود.<ref name="t27" /> حاصل این پژوهش‌ها، ۱۱ جلد کتاب و حدود ۳۰ مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی است که در مجلات معتبر داخلی و خارجی به چاپ رسیده است.<ref name="iranketab" /><ref name="ensani">[https://www.ensani.ir/fa/article/author/44149/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86 پرتال جامع علوم انسانی: مهدی درخشان]</ref> از جمله آثار ارزشمند او می‌توان به «سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده»، «تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی»، «تصحیح دیوان اشعار کسایی مروزی» و «تفسیر جزء سی‌ام قرآن مجید» اشاره کرد.<ref name="t27" />


== آثار ==
=== ویژگی‌های علمی===
آثار درخشان نشان‌دهنده دقت نظر او در تصحیح متون کهن، آشنایی عمیق با قرآن و حدیث، و تسلط بر سیر تحول نثر فارسی است. کتاب «سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده» از منابع مهم برای آشنایی با تاریخ تحول نثر فارسی به شمار می‌رود. او همچنین مقالات متعددی در نشریاتی مانند «دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران»، «گوهر» و «ادبستان فرهنگ و هنر» به چاپ رسانده است.<ref name="ensani" />
 
==همسر و خانواده ==
مهدی درخشان با «زهرا سیاح‌پور» ازدواج کرد. همسر وی که از دبیران مجرب و نمونه بود و در دورانی که تحصیل برای دختران کمتر رایج بود، موفق به اخذ مدرک فوق‌دیپلم از دانشسرا شده بود، نقش مهمی در پیشرفت علمی و تألیفات همسر خود ایفا کرد.
 
درخشان در مقدمه کتاب ارزشمند خود «بزرگان و سخن‌سرایان همدان» از همسر فداکار و مهربان خود، زهرا سیاح‌پور، تقدیر و تشکر کرده و صراحتاً اذعان داشته است که موفقیت خود را مدیون همراهی و تلاش اوست. حاصل این ازدواج پنج فرزند به نام‌های «محمد حمید»، «محمد وحید»، «فاطمه فریبا»، «زهرا مهرناز» و «محمد کامران» است.
 
==وفات==
مهدی درخشان سرانجام در ۲۶ اردیبهشت ماه سال ۱۳۷۲ هجری شمسی در سن ۷۵ سالگی دار فانی را وداع گفت.<ref name="bonyad" /><ref name="t27" /><ref name="ensani" />
 
==آثار==
از مهدی درخشان ۱۱ جلد کتاب و حدود ۳۰ مقاله علمی به یادگار مانده است.<ref name="ensani" /> مهمترین کتاب‌های او عبارتند از:


{{ستون-شروع|2}}
{{ستون-شروع|2}}
# بزرگان و سخن‌سرايان همدان؛
# '''بزرگان و سخن‌سرایان همدان''' (در دو جلد)<ref name="ensani" /> – وی در مقدمه این کتاب از همسر خود تقدیر کرده است.
# سبک نثر فارسى از قرن چهار تا چهارده؛
# '''سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده'''<ref name="t27" />
# تصحيح ديوان ناصرى بخارى؛
# '''تصحیح دیوان ناصری بخاری'''
# ينبوع الاسرار فى نصايح الابرار؛
# '''ینبوع الاسرار فی نصایح الابرار''' (تصحیح)<ref name="ensani" />
# المستخلص يا جواهر قرآن؛
# '''المستخلص یا جواهر قرآن''' (تصحیح)<ref name="ensani" />
# تفسير جزء سى‌ام قرآن مجيد يا عمّ جزو؛
# '''تفسیر جزء سی‌ام قرآن مجید (عم جزء)'''<ref name="t27" />
# تصحیح دیوان اشعار كسایی مروزی؛
# '''تصحیح دیوان اشعار کسایی مروزی'''<ref name="ensani" />
# مرآت الحياة؛
# '''مرآة الحیاة''' (کتاب ناشناخته‌ای که با عنوان «کنز الحقائق» نیز معرفی شده است)<ref name="ensani" />
# مقامات رضا(ع)؛
# '''مقامات رضا(ع)'''<ref name="ensani" />
# تأثير قرآن و حديث در ادبيات فارسى.
# '''تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی'''<ref name="t27" />
# '''دربارۀ زبان فارسی: املا، انشا، ترجمه و... برای دانشجویان و دانش‌پژوهان'''<ref name="ensani" /><ref name="iranketab" />
{{پایان}}
{{پایان}}
==پانویس==
<references />
==منابع مقاله==
*[https://bonyadut.com/%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86/ بنیاد حامیان دانشگاه تهران: مرحوم مهدی درخشان]
*[http://t27.ir/calender/2125/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D9%83%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-1372%D8%B4 پایگاه t27.ir: درگذشت دكتر "مهدي درخشان" استاد ادبيات فارسي (1372ش)]
*[https://www.iranketab.ir/book/159626-about-the-persian-language پایگاه اینترنتی ایران کتاب: معرفی کتاب «درباره زبان فارسی»]
*[https://www.ensani.ir/fa/article/author/44149/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86 پرتال جامع علوم انسانی: مهدی درخشان]


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
[[اشعار حکیم کسایی مروزی و تحقیقی در زندگانی و آثار او]]  
{{وابسته‌ها}}
 
* [[اشعار حکیم کسایی مروزی و تحقیقی در زندگانی و آثار او]]
[[ينبوع الأسرار في نصایح الأبرار]]  
* [[ینبوع الأسرار فی نصایح الأبرار]]
* [[تفسیر (عم جزء)]]


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:شهریور (99)]]
[[رده:شاعران]]
[[رده:ادیبان]]
[[رده:استادان دانشگاه]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۳

مهدی درخشان (۱۲۹۷ - ۱۳۷۲ش)، پژوهشگر برجسته، نویسنده، استاد زبان و ادبیات فارسی و شاعر معاصر بود. او از چهره‌های ماندگار علمی و ادبی ایران به شمار می‌رود که با تألیف ده‌ها جلد کتاب و مقاله ارزشمند در زمینه‌های سبک‌شناسی نثر فارسی، تصحیح متون کهن، شعر فارسی و معارف اسلامی، نقش مؤثری در غنای پژوهش‌های ادبی ایران ایفا کرد. وی سال‌ها در دانشگاه تهران و دانشگاه آنکارا به تدریس اشتغال داشت و شاگردان بسیاری را تربیت نمود.[۱][۲]

مهدی درخشان
03367.jpg
نام کاملمهدی درخشان
نام پدرعلی
ولادت۱۲۹۷
محل تولدهمدان، ایران، ایران
محل زندگیهمدان، تهران، آنکارا
رحلت۲۶ اردیبهشت ۱۳۷۲
طول عمر۷۵ سال
همسرزهرا سیاح‌پور
فرزندانمحمد حمید، محمد وحید، فاطمه فریبا، زهرا مهرناز، محمد کامران
دیناسلام
پیشهمحقق، نویسنده، استاد زبان و ادبیات فارسی، شاعر
اطلاعات علمی
درجه علمیدکتری
دانشگاهدانشگاه تهران، دانشگاه آنکارا
برخی آثار
  • سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده
  • تصحیح دیوان کسایی مروزی
  • ینبوع الاسرار فی نصایح الابرار
  • المستخلص یا جواهر قرآن
  • تفسیر جزء سی‌ام قرآن مجید (عم جزء)
  • تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی
  • بزرگان و سخن‌سرایان همدان
  • مرآة الحیاة
  • مقامات رضا(ع)
  • دربارۀ زبان فارسی

ولادت

مهدی درخشان فرزند علی در مهرماه سال ۱۲۹۷ هجری شمسی در شهر همدان دیده به جهان گشود.[۱][۳]

تحصیلات

درخشان پس از اتمام تحصیلات متوسطه، وارد دانشگاه تهران شد. او موفق به اخذ مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران به ترتیب در سال‌های ۱۳۲۸ و ۱۳۳۲ گردید. وی در سال ۱۳۳۴ مدرک دکترای خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران دریافت کرد.[۳]

فعالیت‌ها

تدریس در دانشگاه‌های تهران و آنکارا

مهدی درخشان پس از فراغت از تحصیل، مراتب علمی استادیاری و دانشیاری را در دانشگاه تهران پشت سر گذاشت و سرانجام در سال ۱۳۴۹ به مرتبه استادی دانشگاه تهران نائل آمد.[۳] او مدتی نیز در دانشگاه آنکارا (ترکیه) به تدریس زبان و ادبیات فارسی اشتغال داشت.[۱][۲] درخشان در تمام دوران خدمت خود با جدیت و تلاش تمام به تحقیق و تدریس پرداخت و شاگردان فراوانی را تربیت نمود.[۳]

وی علاوه بر تدریس در دانشگاه، در مقطعی به عنوان مدیر دبیرستان نیز فعالیت داشت.

تحقیق و تألیف

این استاد دانشگاه تا پایان عمر به تحقیق و مطالعه در زمینه زبان و ادبیات فارسی و معارف اسلامی مشغول بود.[۲] حاصل این پژوهش‌ها، ۱۱ جلد کتاب و حدود ۳۰ مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی است که در مجلات معتبر داخلی و خارجی به چاپ رسیده است.[۳][۴] از جمله آثار ارزشمند او می‌توان به «سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده»، «تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی»، «تصحیح دیوان اشعار کسایی مروزی» و «تفسیر جزء سی‌ام قرآن مجید» اشاره کرد.[۲]

ویژگی‌های علمی

آثار درخشان نشان‌دهنده دقت نظر او در تصحیح متون کهن، آشنایی عمیق با قرآن و حدیث، و تسلط بر سیر تحول نثر فارسی است. کتاب «سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده» از منابع مهم برای آشنایی با تاریخ تحول نثر فارسی به شمار می‌رود. او همچنین مقالات متعددی در نشریاتی مانند «دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران»، «گوهر» و «ادبستان فرهنگ و هنر» به چاپ رسانده است.[۴]

همسر و خانواده

مهدی درخشان با «زهرا سیاح‌پور» ازدواج کرد. همسر وی که از دبیران مجرب و نمونه بود و در دورانی که تحصیل برای دختران کمتر رایج بود، موفق به اخذ مدرک فوق‌دیپلم از دانشسرا شده بود، نقش مهمی در پیشرفت علمی و تألیفات همسر خود ایفا کرد.

درخشان در مقدمه کتاب ارزشمند خود «بزرگان و سخن‌سرایان همدان» از همسر فداکار و مهربان خود، زهرا سیاح‌پور، تقدیر و تشکر کرده و صراحتاً اذعان داشته است که موفقیت خود را مدیون همراهی و تلاش اوست. حاصل این ازدواج پنج فرزند به نام‌های «محمد حمید»، «محمد وحید»، «فاطمه فریبا»، «زهرا مهرناز» و «محمد کامران» است.

وفات

مهدی درخشان سرانجام در ۲۶ اردیبهشت ماه سال ۱۳۷۲ هجری شمسی در سن ۷۵ سالگی دار فانی را وداع گفت.[۱][۲][۴]

آثار

از مهدی درخشان ۱۱ جلد کتاب و حدود ۳۰ مقاله علمی به یادگار مانده است.[۴] مهمترین کتاب‌های او عبارتند از:

  1. بزرگان و سخن‌سرایان همدان (در دو جلد)[۴] – وی در مقدمه این کتاب از همسر خود تقدیر کرده است.
  2. سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده[۲]
  3. تصحیح دیوان ناصری بخاری
  4. ینبوع الاسرار فی نصایح الابرار (تصحیح)[۴]
  5. المستخلص یا جواهر قرآن (تصحیح)[۴]
  6. تفسیر جزء سی‌ام قرآن مجید (عم جزء)[۲]
  7. تصحیح دیوان اشعار کسایی مروزی[۴]
  8. مرآة الحیاة (کتاب ناشناخته‌ای که با عنوان «کنز الحقائق» نیز معرفی شده است)[۴]
  9. مقامات رضا(ع)[۴]
  10. تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی[۲]
  11. دربارۀ زبان فارسی: املا، انشا، ترجمه و... برای دانشجویان و دانش‌پژوهان[۴][۳]

پانویس

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ بنیاد حامیان دانشگاه تهران: مرحوم مهدی درخشان
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ پایگاه t27.ir: درگذشت دكتر "مهدي درخشان" استاد ادبيات فارسي (1372ش)
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ایران کتاب: درباره زبان فارسی
  4. ↑ ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ پرتال جامع علوم انسانی: مهدی درخشان

منابع مقاله

وابسته‌ها

برگرفته از «https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=درخشان،_مهدی&oldid=826617»