خرقانی، حسن

حسن خرقانی
پرونده:NUR454.jpg
نام کامل	حسن خرقانی
ولادت	۱۳۵۰ هجری شمسی
محل تولد	ایران
محل زندگی	مشهد
رحلت	در قید حیات
دین	اسلام
پیشه	استاد دانشگاه، پژوهشگر، نویسنده
منصب	عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی
اطلاعات علمی
درجه علمی	دکتری تخصصی
دانشگاه	دانشگاه علوم اسلامی رضوی
علایق پژوهشی	علوم قرآن و حدیث، زیبایی‌شناسی قرآن، بلاغت، تفسیر
اساتید	محمدهادی معرفت محمدعلی مهدوی راد کاظم مدیر شانه‌چی سید محمدباقر حجتی مرتضی ایروانی محمد واعظ‌زاده خراسانی محمد مهدی آصفی
برخی آثار	قرآن و زیبایی‌شناسی زیبایی‌شناسی قرآن از نگاه بدیع علوم بلاغی و زیبایی‌شناختی قرآن ۱ و ۲ هماهنگی و تناسب در ساختار قرآن کریم جریان‌شناسی تفاسیر فقهی

حسن خرقانی (متولد ۱۳۵۰ش)، پژوهشگر و نویسنده ایرانی در حوزه علوم قرآن و حدیث، دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی است. وی با تألیف کتاب‌های متعدد و مقاله‌های پژوهشی در موضوعات علوم قرآنی، زیبایی‌شناسی قرآن، بلاغت و تفسیر، از چهره‌های شاخص علوم اسلامی در ایران به شمار می‌رود. از آثار مهم او می‌توان به «قرآن و زیبایی‌شناسی»، «زیبایی‌شناسی قرآن از نگاه بدیع»، «علوم بلاغی و زیبایی‌شناختی قرآن ۱ و ۲»، «هماهنگی و تناسب در ساختار قرآن کریم» و «جریان‌شناسی تفاسیر فقهی» اشاره کرد.

ولادت

حسن خرقانی در سال ۱۳۵۰ هجری شمسی در ایران به دنیا آمد.

تحصیلات

خرقانی تحصیلات حوزوی خود را تا سطح چهار (دکتری تخصصی) فقه و اصول در حوزه علمیه مشهد به مدت هشت سال به پایان رساند.

وی در مقطع کارشناسی، دو مدرک هم‌زمان در رشته‌های علوم قرآنی و حدیث و نیز فقه و مبانی حقوق اسلامی از دانشگاه علوم اسلامی رضوی دریافت کرد. سپس در مقطع کارشناسی ارشد، رشته علوم قرآنی و حدیث را در همین دانشگاه به پایان رساند.

خرقانی مدرک دکتری تخصصی خود را در رشته علوم قرآنی و حدیث از دانشگاه علوم اسلامی رضوی دریافت کرد.

وی در دوران تحصیل از محضر استادان برجسته‌ای بهره برده است. اساتید دروس حوزوی وی عبارتند از: حجت الاسلام و المسلمین سید محمد موسوی نژاد، حجت الاسلام و المسلمین محمد حسن ربانی، حجت الاسلام و المسلمین محمد مروارید، آیت الله رضازاده، آیت الله میرزا علی فلسفی، آیت الله مرتضوی، آیت الله اشرفی شاهرودی و آیت الله مهدی مروارید. همچنین در علوم قرآن و حدیث از محضر علامه محمد هادی معرفت، استاد محمد علی مهدوی راد، استاد کاظم مدیر شانه‌چی، دکتر سید محمد باقر حجتی، آیت الله محمد واعظ زاده خراسانی، دکتر مرتضی ایروانی و آیت الله محمد مهدی آصفی بهره برده است.

فعالیت‌ها

حسن خرقانی دانشیار و عضو هیئت علمی گروه علوم قرآنی و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی است و سابقه مدیریت این گروه را نیز در کارنامه دارد.

وی معاون پژوهشی دانشگاه علوم اسلامی رضوی بوده و سردبیر مجله علمی پژوهشی «آموزه‌های قرآنی» است. همچنین عضو هیئت تحریریه مجلات علمی پژوهشی «آموزه‌های قرآنی»، «آموزه‌های حدیثی»، «مشکوة»، «آفاق الادب الاسلامی» و «آرایه‌های ادبی قرآن» است.

وی با مرکز پژوهش دانشگاه علوم اسلامی رضوی به عنوان پژوهشگر همکاری داشته و عضو سابق شورای علمی گروه تفسیر و علوم قرآنی مرکز پژوهش‌های علوم اسلامی و انسانی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و عضو شورای علمی گروه پژوهشی قرآن بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی بوده است.

خرقانی در مراکز علمی مختلفی از جمله دانشگاه علوم اسلامی رضوی، جامعه المصطفی العالمیه، دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و مدرسه علمیه اسلام شناسی حضرت زهرا(س) به تدریس پرداخته است.

وی جوایز و مقام‌های علمی متعددی کسب کرده است، از جمله: انتخاب کتاب «هماهنگی و تناسب در ساختار قرآن کریم» به عنوان اثر برگزیده چهارمین دوره کتاب سال حوزه و رتبه اول کتاب نخستین فراخوان پژوهشی حوزه علمیه خراسان؛ انتخاب کتاب «زیبایی‌شناسی قرآن از نگاه بدیع» به عنوان رتبه نخست بیست و پنجمین دوره کتاب فصل؛ انتخاب کتاب «قرآن و زیبایی‌شناسی» به عنوان رتبه نخست دهمین دوره کتاب سال خراسان؛ کسب رتبه دوم در حوزه علوم انسانی در بین پژوهشگران دانشگاهی و مراکز پژوهشی استان خراسان؛ انتخاب رساله دکتری با عنوان «زیباشناسی قرآن» به عنوان رتبه نخست در بخش پایان‌نامه‌ها در پنجمین فراخوان آثار پژوهشی حوزه علمیه خراسان؛ و کسب عنوان پژوهشگر برتر قرآنی استان خراسان رضوی.

خرقانی در گفت‌وگو با خبرگزاری ایکنا به اهمیت مطالعات زبان‌شناختی در فهم انسجام سوره‌های قرآن اشاره کرده و به نقد دیدگاه مستشرقانی مانند ریچارد بل درباره پراکنده‌گویی در قرآن پرداخته است.

خرقانی سردبیر و عضو هیئت تحریریه مجله علمی پژوهشی «آموزه‌های قرآنی» است که توسط دانشگاه علوم اسلامی رضوی منتشر می‌شود.

آثار

کتاب‌ها

• هماهنگی و تناسب در ساختار قرآن کریم، نشر قلمرو، تهران، ۱۳۸۰ش
• قرآن و زیبایی‌شناسی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ۱۳۹۱ش (چاپ دوم ۱۳۹۴)
• زیبایی‌شناسی قرآن از نگاه بدیع، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ۱۳۹۲ش
• جریان‌شناسی تفاسیر فقهی (مشترک)، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ۱۳۹۰ش
• علوم بلاغی و زیبایی‌شناختی قرآن ۱، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ۱۳۹۸ش
• علوم بلاغی و زیبایی‌شناختی قرآن ۲، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ۱۳۹۸ش
• نقد شبهات پیرامون قرآن کریم (ترجمه فصل پنجم از کتاب آیت الله معرفت)، مؤسسه فرهنگی تمهید، قم، ۱۳۸۵ش
• ترجمه التمهید فی علوم القرآن، ج۳، آیت الله محمد هادی معرفت، مؤسسه فرهنگی تمهید، قم، ۱۳۹۲ش
• تأویل قرآن در رویکردها و اندیشه‌ها (ترجمه التاویل فی مختلف المذاهب والآراء، استاد آیت الله معرفت)، مؤسسه فرهنگی تمهید، قم، ۱۳۹۴ش

مقاله‌های علمی

خرقانی بیش از صد مقاله علمی در موضوعات علوم قرآن و حدیث، زیبایی‌شناسی قرآن، بلاغت و تفسیر نگاشته است. برخی از مهمترین مقاله‌های وی عبارتند از:

• مفاهیم زیبایی‌شناختی در قرآن - فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، شماره ۸۰، تابستان ۸۷
• فراهنجاری‌های ادبی در فواصل آیات و تفسیرهای زیبا شناسانه و معنا شناسانه آن - دو فصلنامه علمی پژوهشی علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد، شماره ۳، پاییز و زمستان ۹۰
• جستاری در باب ایهام و آرایه‌های ایهام‌آمیز در قرآن - آموزه‌های قرآنی، شماره ۱۲، زمستان ۸۹
• بازکاوی تفسیر فقهی احکام القرآن جصاص - آموزه‌های قرآنی، شماره ۱۳، بهار و تابستان ۹۰
• دیدگاه‌ علامه طباطبایی در حوزه زیبایی‌شناسی و اخلاق - پژوهش‌های قرآنی، شماره ۶۸، زمستان ۹۰
• جستاری در تکرار بندهای قرآنی - قرآن شناخت، شماره ۹، بهار و تابستان ۹۱
• شواهد قرآنی روایات باب کبر اصول کافی - آموزه‌های قرآنی، شماره ۱۷، بهار و تابستان ۹۲
• نقش قرینه مقابله در تفسیر قرآن - آموزه‌های قرآنی، شماره ۱۹، بهار و تابستان ۹۳
• سنجش باب شکر کافی با قرآن - آموزه‌های قرآنی، شماره ۲۲، پاییز و زمستان ۹۴
• عوامل پدیدآورنده ضرب آهنگ در قرآن - پژوهش‌های قرآنی، شماره ۸۴، پاییز و زمستان ۹۶
• واکاوی مفاد «باید عمومی» و پیامدهای آن در نظریه اعتباریات علامه طباطبایی - پژوهشنامه کلام، شماره ۷، پاییز و زمستان ۱۳۹۶
• الگوپذیری خطبه قاصعه نهج البلاغه از قرآن کریم با رویکرد بینامتنیت - مطالعات ادبی متون اسلامی، شماره ۹، بهار ۹۷
• سبک شناسی لایه ای آیات جهاد براساس تحلیل فنوسمانتیک - تحقیقات علوم قرآن و حدیث، ۱۴۰۱
• تحلیل کاربرد ادبی و معناشناسی شناختی واژه «حرث» - مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۲
• بررسی جنبه های نمایشی داستان گاو بنی اسراییل در منابع تفسیری - مطالعات تفسیر تطبیقی، ۱۴۰۲
• مهربانی خداوند در قرآن کریم با رویکرد پاسخ به شبهات آتئیستها - شبهه پژوهی مطالعات قرآنی، ۱۴۰۲
• کاربردشناسی بلاغت در استنباط احکام از نگاه تفاسیر فقهی - مشکوه، ۱۴۰۲
• تحلیل روش های جنگ شناختی و راهکارهای مقابله با آن در بستر سوره احزاب - آموزه های قرآنی، ۱۴۰۴

منابع مقاله

• دانشگاه علوم اسلامی رضوی: حسن خرقانی
• سیویلیکا: حسن خرقانی
• کتابجا: علوم بلاغی و زیبایی‌شناختی قرآن ۱
• خبرگزاری ایکنا: مطالعات زبان‌شناختی قرآن، انسجام سوره‌ها را آشكار می‌كند
• فصلنامه آموزه‌های قرآنی، شماره ۳۶، دوره ۱۹

وابسته‌ها

جریان‌شناسی تفاسیر فقهی؛ تاریخ، تطور و نمونه‌ها