افقی، رسول

رسول افقی
نام کامل	رسول افقی
محل تولد	هشترود، ایران
محل زندگی	قم
دین	اسلام
مذهب	شیعه
پیشه	محقق، نویسنده، مدرس
منصب	همکار پژوهشی در پژوهشکده دارالحدیث
اطلاعات علمی
علایق پژوهشی	حدیث، دعا، اخلاق، تفسیر
اساتید	صفائی بوشهری (مغنی) علیزاده (سیوطی) محامی (شرح لمعه) طالقانی شب‌زنده‌دار صالحی (اصول فقه) سید احمد خاتمی استادی (رسائل) علی کریمی جهرمی (مکاسب و خارج فقه) ابوطالب تجلیل تبریزی (خارج فقه) سبحانی (خارج اصول)
برخی آثار	کنز الدعاء شناخت‌نامه نبوت (نبوت عامه) فرهنگ‌نامه توبه نهج الذكر انسان‌شناسی از منظر قرآن و حدیث انفاق از نگاه قرآن و حدیث

رسول افقی، پژوهشگر و نویسنده معاصر در حوزه علوم حدیث و معارف اسلامی است. او فعالیت خود را از پژوهشکده دارالحدیث آغاز کرد و با همکاری آیت‌الله محمد محمدی ری‌شهری، در تألیف و تدوین مجموعه‌های ارزشمند حدیثی مانند نهج الدعا، نهج الذکر، حکمت‌نامه فاطمی، کنز الدعاء و دانش‌نامه قرآن و حدیث نقش مهمی ایفا کرده است. او همچنین در تدوین کتاب انفاق از نگاه قرآن و حدیث با آیت‌الله ری‌شهری همکاری داشته است. افقی در کنار فعالیت‌های پژوهشی، به تدریس متون ادبیات حوزه (سیوطی، ابن عقیل و صرف) و نیز تدریس در مرکز جهانی علوم اسلامی اشتغال داشته است.

تحصیلات

رسول افقی تحصیلات ابتدایی را در سال ۱۳۵۲ هجری شمسی در یکی از روستاهای شهرستان هشترود آغاز کرد و در سال ۱۳۶۴ تحصیلات دبیرستان را به پایان رساند. در همان سال وارد حوزه علمیه قم شد و در مدرسه رسول اکرم (ص) به تحصیل علوم دینی پرداخت.

اساتید او در سه سال اول حوزه عبارت بودند از: استاد صفائی بوشهری برای درس مغنی، استاد علیزاده برای سیوطی و دیگر اساتید. پس از سال سوم حوزه، ازدواج کرد و تحصیلات را بیرون از مدرسه ادامه داد و از محضر اساتید بزرگواری بهره برد، از جمله: شرح لمعه نزد استاد محامی، استاد طالقانی و شب‌زنده‌دار؛ اصول فقه نزد استاد صالحی و سید احمد خاتمی؛ رسائل نزد استاد استادی؛ مکاسب و خارج فقه نزد استاد علی کریمی جهرمی و استاد ابوطالب تجلیل تبریزی؛ و خارج اصول نزد استاد آیت‌الله سبحانی.

فعالیت‌ها

پژوهش و تألیف

رسول افقی هم‌اکنون در پژوهشکده دارالحدیث فعالیت می‌کند و در تألیف نزدیک به ده عنوان کتاب با آیت‌الله محمد محمدی ری‌شهری همکاری داشته است. از جمله مهم‌ترین این همکاری‌ها می‌توان به کتاب‌های زیر اشاره کرد:

نهج الدعا

این کتاب گامی است در جهت آگاهی‌بخشی نسبت به ارزش، اهمیت و عظمت دعا، و نیز شناخت آداب، شرایط، آفات و موانع اجابت دعا. کتاب در پنج فصل تدوین شده است: اهمیت دعا، آداب دعا کردن، اجابت دعا، دعا کردن برای دیگران و نفرین کردن به دیگران. در تدوین این مجموعه، همه احادیث مربوط به هر موضوع از منابع گوناگون شیعه و اهل سنت گردآوری شده و کامل‌ترین، موثق‌ترین و کهن‌ترین آنها انتخاب شده است.

نهج الذکر

این کتاب در چهار جلد تدوین شده و به تبیین مسائل کلی مربوط به یاد خدا و ده عنوان از بارزترین مصادیق ذکر در قرآن و احادیث اهل بیت(ع) پرداخته است. این اذکار عبارت‌اند از: بَسمَله، تسبیح، تحمید، تهلیل، تكبير، حَوقَله، استثناء، استعاذه، استغفار و صلوات. این اثر برگزیده هفتمین دوره جایزه کتاب فصل جمهوری اسلامی در پاییز ۱۳۸۷ شد.

حکمت نامه فاطمی

این کتاب شامل یک درآمد (گزارشی کوتاه از زندگی فاطمه زهرا(س) از تولد تا شهادت) و پنج بخش است: فضائل، حکمت‌های خانوادگی، حکمت‌های اخلاقی و عملی، حکمت‌های عبادی و حکمت‌های سیاسی. بخش حکمت‌های سیاسی مهم‌ترین بخش این کتاب است که نشان می‌دهد فاطمه زهرا(س) برای دفاع از ولایت علوی و رهبری سیاسی-الهی امیر مؤمنان(ع) همه توان خود را به کار گرفت.

کنز الدعاء

این کتاب در واقع مکمّل نهج الدعا است و برگزیده‌ای از دعاهای قرآنی، دعاهای پیامبر(ص) و دعاهای رسیده از ناحیه امامان(ع) را با نظمی جدید در چهل فصل گردآوری کرده است. از جمله فصل‌های آن می‌توان به دعاهای رفع غم‌ها و سختی‌ها، دعاهای استخاره، دعاهای ایام هفته، دعاهای ماه‌های مختلف، دعاهای عصر غیبت و دعاهای سریع‌الاجابه اشاره کرد.

دانش‌نامه قرآن و حدیث

این دانش‌نامه که در واقع تکمیل و گسترش کتاب میزان الحکمة است، مفاهیم دینی، اعتقادی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را پوشش می‌دهد. تاکنون شانزده جلد از آن منتشر شده و پیش‌بینی می‌شود حجم آن به بیش از هفتاد جلد برسد. این اثر به شیوه الفبایی-موضوعی به گزارش احادیث مرتبط با موضوعات پرداخته و با استناد به آیات و روایات معصومان(ع) به توضیح و تبیین موضوعات دینی می‌پردازد.

انفاق از نگاه قرآن و حدیث

این کتاب از آخرین پژوهش‌های آیت‌الله ری‌شهری است که با همکاری رسول افقی تدوین شده و در چهارده فصل به بررسی موضوع انفاق از منظر قرآن و سنت پرداخته است. نزدیک به هزار و پنجاه آیه و روایت در این کتاب گردآوری شده و مباحثی چون ویژگی‌های انفاق، آثار و نتایج آن، سیره معصومان(ع) در انفاق، برترین نمونه‌های انفاق، پرهیز از بخل و انفاق‌های غیرمالی را در بر دارد.

تدریس

افقی در کنار تحصیل، تدریس متون ادبیات حوزه را شروع کرد و کتاب‌های سیوطی، ابن عقیل، صرف ساده و آموزش صرف را تدریس کرده است. همچنین به مدت پنج سال در مرکز جهانی علوم اسلامی به تدریس اشتغال داشته است.

منابع مقاله

• پایگاه اندیشوران حوزه: رسول افقی
• پایگاه نورلایب: نهج الدعا
• کتابخانه دیجیتال قائمیه: نهج الذکر
• پایگاه رسمی محمد محمدی ری‌شهری: حکمت نامه فاطمی
• پایگاه رسمی محمد محمدی ری‌شهری: کنز الدعاء
• پایگاه رسمی محمد محمدی ری‌شهری: دانش نامه قرآن و حدیث
• پژوهشگاه قرآن و حدیث: کتاب انفاق از نگاه قرآن و حدیث

وابسته‌ها

• مراقبات ماه رمضان
• ماه خدا پژوهشی جامع درباره ماه مبارک رمضان از نگاه قرآن و حدیث
• دانشنامه احاديث پزشکی
• انفاق از نگاه قرآن و حدیث
• انسان‌شناسی از منظر قرآن و حدیث
• نهج الذكر
• فرهنگ‌نامه توبه
• شناخت‌نامه نبوت (نبوت عامه)
• کنز الدعاء
• نهج الدعاء (با ترجمه فارسی)
• مراقبات ماه رمضان: عربی - فارسی
• منتخب نهج‌الذکر: عربی - فارسی
• انسان‌شناسی از منظر قرآن و حدیث (فارسی - عربی)
• شهر الله في الکتاب و السنة
• موسوعة الأحادیث الطبیة
• منتخب نهج الذکر