۱۶۱٬۸۹۱
ویرایش
آل عصفور، حسین بن محمد: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'علیه السلام' به 'علیهالسلام'
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'علیه السلام' به 'علیهالسلام') |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۵۲: | خط ۵۲: | ||
==خاندان علمی آل عصفور== | ==خاندان علمی آل عصفور== | ||
خاندان آل عصفور از خاندانهای بزرگ علمی منتشر در بلاد بحرین و برخی شهرهای ایران است که بسیاری از علما و فضلاء را پرورش داده است. این خاندان به شیخ عصفور بن احمد بن حسین بحرانی منتسب است.<ref name="مفصل197-198">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=197 | خاندان آل عصفور از خاندانهای بزرگ علمی منتشر در بلاد بحرین و برخی شهرهای ایران است که بسیاری از علما و فضلاء را پرورش داده است. این خاندان به شیخ عصفور بن احمد بن حسین بحرانی منتسب است.<ref name="مفصل197-198">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=197 حسینی اشکوری، احمد، ص197-198]</ref> | ||
اعضای برجسته خاندان:<ref name="مفصل198">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=198 | اعضای برجسته خاندان:<ref name="مفصل198">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=198 حسینی اشکوری، احمد، ص198-199]</ref> | ||
*پدرش: شیخ محمد بن احمد آل عصفور بحرانی (فقیه، شاعر و محدث بزرگ) – از مبرزین به علم و عمل، ادیب و شاعر، دارای تألیف «مرآة الأخبار فی أحکام الأسفار».<ref name="مفصل198" /> | *پدرش: شیخ محمد بن احمد آل عصفور بحرانی (فقیه، شاعر و محدث بزرگ) – از مبرزین به علم و عمل، ادیب و شاعر، دارای تألیف «مرآة الأخبار فی أحکام الأسفار».<ref name="مفصل198" /> | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۶: | ||
*فرزندش: شیخ حسن بن حسین آل عصفور (متوفای ۱۲۶۱ق) – از فضلاء و عالمان.<ref name="مفصل198" /> | *فرزندش: شیخ حسن بن حسین آل عصفور (متوفای ۱۲۶۱ق) – از فضلاء و عالمان.<ref name="مفصل198" /> | ||
از سوی مادر، نوه شیخ سلیمان بن عبدالله ماحوزی بحرانی (از کبار علمای بحرین) است.<ref name="اثرآفرینان67"> | از سوی مادر، نوه شیخ سلیمان بن عبدالله ماحوزی بحرانی (از کبار علمای بحرین) است.<ref name="اثرآفرینان67">نصیری، محمدرضا، اثرآفرینان، ج1، ص67</ref> | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
==تحصیلات و اساتید== | ==تحصیلات و اساتید== | ||
علامه بحرانی مقدمات علوم دینی را نخست نزد پدرش شیخ محمد بن احمد آل عصفور فراگرفت.<ref name="مفصل198-199">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=198 | علامه بحرانی مقدمات علوم دینی را نخست نزد پدرش شیخ محمد بن احمد آل عصفور فراگرفت.<ref name="مفصل198-199">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=198 حسینی اشکوری، احمد، ص199]</ref> سپس به همراه ابنعموی خود شیخ خلف بن عبدعلی به عتبات عالیات در عراق مهاجرت کرد و در درس عموی بزرگوارش [[بحرانی، یوسف بن احمد|شیخ یوسف بحرانی]] (صاحب [[الحدائق الناضرة في أحكام العترة الطاهرة|حدائق]]) ملازم شد.<ref name="مفصل199">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=199 حسینی اشکوری، احمد، ص199]</ref> همچنین از عموی دیگرش شیخ عبدالعلی بن احمد آل عصفور و از پدرش اجازه روایت دریافت کرد.<ref name="فرهنگ102" /> | ||
[[بحرانی، یوسف بن احمد|شیخ یوسف بحرانی]] در مقدمه «[[لولوة البحرين في الإجازات و تراجم رجال الحديث|لؤلؤة البحرین]]» خطاب به دو برادرزادهٔ خود خود (شیخ حسین و پسر عمویش خلف بن عبدعلی) میفرماید: «الولدین الأعزین الفاضلین الکاملین، نوری العین والناظر و بهجتی القلب والخاطر.<ref name="مفصل199-200">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=199 | [[بحرانی، یوسف بن احمد|شیخ یوسف بحرانی]] در مقدمه «[[لولوة البحرين في الإجازات و تراجم رجال الحديث|لؤلؤة البحرین]]» خطاب به دو برادرزادهٔ خود خود (شیخ حسین و پسر عمویش خلف بن عبدعلی) میفرماید: «الولدین الأعزین الفاضلین الکاملین، نوری العین والناظر و بهجتی القلب والخاطر.<ref name="مفصل199-200">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=199 حسینی اشکوری، احمد، ص199-200]</ref>» دو فرزند (برادرزاده) عزیز، برتر و کامل، نور چشم و دیده و شادی قلب و خاطر من هستند. | ||
==جایگاه علمی و مرجعیت== | ==جایگاه علمی و مرجعیت== | ||
علامه بحرانی از بزرگترین فقهای اخباری زمان خود بود و بر اساس دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، «او را بزرگترین فقیه اخباری زمان خود دانستهاند و اینکه برخی او را مجدِّد دین در آغاز سدهٔ ۱۳ قمری دانستهاند گویای موقعیت علمی و فقهی و نقش وی در ترویج دیانت است.»<ref name="cgie">[https://www.cgie.org.ir/fa/article/222386 یوسفی اشکوری، حسن، ج2،ص72]</ref> او بر بیشتر دانشهای متداول روزگار خود احاطه کافی داشت و طالبان علوم دینی از همه جا، بهویژه از قطیف و احساء، به حوزة درس او میآمدند.<ref name="اثرآفرینان67" /><ref name="دورالعلماء200">[https://noorlib.ir/book/view/59797?pageNumber=200 تحیری، احمدرضا، دور العلماء الشیعة بالبحرین في العلوم الإسلامیة، ص200]</ref> | علامه بحرانی از بزرگترین فقهای اخباری زمان خود بود و بر اساس دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، «او را بزرگترین فقیه اخباری زمان خود دانستهاند و اینکه برخی او را مجدِّد دین در آغاز سدهٔ ۱۳ قمری دانستهاند گویای موقعیت علمی و فقهی و نقش وی در ترویج دیانت است.»<ref name="cgie">[https://www.cgie.org.ir/fa/article/222386 یوسفی اشکوری، حسن، ج2،ص72]</ref> او بر بیشتر دانشهای متداول روزگار خود احاطه کافی داشت و طالبان علوم دینی از همه جا، بهویژه از قطیف و احساء، به حوزة درس او میآمدند.<ref name="اثرآفرینان67" /><ref name="دورالعلماء200">[https://noorlib.ir/book/view/59797?pageNumber=200 تحیری، احمدرضا، دور العلماء الشیعة بالبحرین في العلوم الإسلامیة، ص200]</ref> | ||
شیخ مرزوق شویکی در «الدرر البهیة» درباره او میگوید: «این شیخ أجلّ از آن است که ذکر شود و فضل و شرفش أجلّ از آن است که شهرت یابد. رئاست امامیه در زمان و روزگارش به او منتهی شده است، به گونهای که گوشها نشنیده و دیدهها نظیر او را در عصرش ندیدهاند. او محقق، مدقق، مصنف، شاعری ماهر، ورع، زاهد، ادیب، ملاذ انام و حرز ایتام بود... برخی او را از مجددین مذهب در رأس هزار و دویست شمردهاند.»<ref name="مفصل200">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=200 | شیخ مرزوق شویکی در «الدرر البهیة» درباره او میگوید: «این شیخ أجلّ از آن است که ذکر شود و فضل و شرفش أجلّ از آن است که شهرت یابد. رئاست امامیه در زمان و روزگارش به او منتهی شده است، به گونهای که گوشها نشنیده و دیدهها نظیر او را در عصرش ندیدهاند. او محقق، مدقق، مصنف، شاعری ماهر، ورع، زاهد، ادیب، ملاذ انام و حرز ایتام بود... برخی او را از مجددین مذهب در رأس هزار و دویست شمردهاند.»<ref name="مفصل200">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=200 حسینی اشکوری، احمد، ص200]</ref> | ||
شیخ علی بلادی بحرانی در «أنوار البدرین» مینویسد: «او از علمای ربانی و فضلای متتبع و حفاظ ماهر بود... در قوت حافظه ضرب المثل بود، ملازم تدریس و تصنیف و مطالعه و تألیف بود. پس او از اکابر علمای عصر خود و اساطین فضلای روزگار خود است از نظر علم و عمل و تقوا و نبلا.»<ref name="انوارالبدرین210">[https://noorlib.ir/book/view/11637?pageNumber=210 بحرانی، علی بن حسن، أنوار البدرین فی تراجم علماء القطیف و الأحساء و البحرین، ص210]</ref> | شیخ علی بلادی بحرانی در «أنوار البدرین» مینویسد: «او از علمای ربانی و فضلای متتبع و حفاظ ماهر بود... در قوت حافظه ضرب المثل بود، ملازم تدریس و تصنیف و مطالعه و تألیف بود. پس او از اکابر علمای عصر خود و اساطین فضلای روزگار خود است از نظر علم و عمل و تقوا و نبلا.»<ref name="انوارالبدرین210">[https://noorlib.ir/book/view/11637?pageNumber=210 بحرانی، علی بن حسن، أنوار البدرین فی تراجم علماء القطیف و الأحساء و البحرین، ص210]</ref> | ||
| خط ۸۵: | خط ۸۵: | ||
ویژگیهای علمی برجسته او عبارت بود از: | ویژگیهای علمی برجسته او عبارت بود از: | ||
*قوت حافظه شگفتانگیز: نقل شده که کتابی نفیس و نایاب را در چند روز مطالعه کرد و سپس از حفظ نوشت و با اصل مطابقت داد.<ref name="انوارالبدرین207-208">[https://noorlib.ir/book/view/11637?pageNumber=207 | *قوت حافظه شگفتانگیز: نقل شده که کتابی نفیس و نایاب را در چند روز مطالعه کرد و سپس از حفظ نوشت و با اصل مطابقت داد.<ref name="انوارالبدرین207-208">[https://noorlib.ir/book/view/11637?pageNumber=207 بحرانی، علی بن حسن، ص207-208]</ref> همچنین کتاب «النفحة القدسیة» را در سه روز از حفظ بر شاگردان املا کرد.<ref name="ادب الطف119-120">[https://noorlib.ir/book/view/10765/%D8%A3%D8%AF%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A3%D9%88-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D9%8A-%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D8%B9%D8%B4%D8%B1?volumeNumber=6&pageNumber=119 شبر، جواد، أدب الطف، ج6، ص119-120]</ref> برخی گفتهاند که او دوازده هزار حدیث معنعن مسند را حفظ بود.<ref name="مفصل199" /> | ||
*غزیرالعلم (پردانش): بر بیشتر علوم متداول عصر خود احاطه داشت.<ref name="دورالعلماء200" /><ref name="cgie" /> | *غزیرالعلم (پردانش): بر بیشتر علوم متداول عصر خود احاطه داشت.<ref name="دورالعلماء200" /><ref name="cgie" /> | ||
*زعیم فرقه اخباریه: آقا بزرگ طهرانی در «الکرام البررة» مینویسد: «کان زعیم الفرقة الأخباریة فی عصره، و شیخها المقدم و علامتها الجلیل.»<ref name="مفصل200-201">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=200 | *زعیم فرقه اخباریه: آقا بزرگ طهرانی در «الکرام البررة» مینویسد: «کان زعیم الفرقة الأخباریة فی عصره، و شیخها المقدم و علامتها الجلیل.»<ref name="مفصل200-201">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=200 حسینی اشکوری، احمد، ص200-201]</ref> | ||
==شاگردان و راویان== | ==شاگردان و راویان== | ||
تعداد شاگردان و راویان از علامه بحرانی بسیار زیاد بوده است. از جمله مشهورترین آنان که در منابع ذکر شده عبارتند از:<ref name="فرهنگ102" /><ref name="شیعیان بحرین160-163">[https://noorlib.ir/book/view/57311?pageNumber=160 انصاری بویری احمدی، علی، شیعیان بحرین (اکثریت مظلوم)، ص160-163]</ref><ref name="انوارالبدرین211">[https://noorlib.ir/book/view/11637?pageNumber=211 | تعداد شاگردان و راویان از علامه بحرانی بسیار زیاد بوده است. از جمله مشهورترین آنان که در منابع ذکر شده عبارتند از:<ref name="فرهنگ102" /><ref name="شیعیان بحرین160-163">[https://noorlib.ir/book/view/57311?pageNumber=160 انصاری بویری احمدی، علی، شیعیان بحرین (اکثریت مظلوم)، ص160-163]</ref><ref name="انوارالبدرین211">[https://noorlib.ir/book/view/11637?pageNumber=211 بحرانی، علی بن حسن، ص211]</ref> | ||
*شیخ احمد بن زینالدین احسائی (صاحب مکتب شیخیه) – که در سال ۱۲۱۴ق از او اجازه بزرگ گرفت.<ref name="مفصل203">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=203 | *شیخ احمد بن زینالدین احسائی (صاحب مکتب شیخیه) – که در سال ۱۲۱۴ق از او اجازه بزرگ گرفت.<ref name="مفصل203">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=203 حسینی اشکوری، احمد، ج1، ص203]</ref> | ||
*شیخ فرزدق بن محمد اصبعی بحرانی – که دو اجازه (یکی بزرگ و یکی کوچک) از او داشت.<ref name="مفصل204">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=204 | *شیخ فرزدق بن محمد اصبعی بحرانی – که دو اجازه (یکی بزرگ و یکی کوچک) از او داشت.<ref name="مفصل204">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=204 حسینی اشکوری، احمد، ص204]</ref> | ||
*میرزا زینالعابدین خوانساری اصفهانی.<ref name="فرهنگ102" /> | *میرزا زینالعابدین خوانساری اصفهانی.<ref name="فرهنگ102" /> | ||
*شیخ مرزوق بن محمد شویکی خطی – که در ۲۸ ربیعالاول ۱۲۱۴ق از او اجازه گرفت.<ref name="مفصل204" /> | *شیخ مرزوق بن محمد شویکی خطی – که در ۲۸ ربیعالاول ۱۲۱۴ق از او اجازه گرفت.<ref name="مفصل204" /> | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۱۰۰: | ||
*شیخ عبدالله بن عباس ستری بحرانی (متوفای ۱۲۶۷ق).<ref name="شیعیان بحرین160-163" /> | *شیخ عبدالله بن عباس ستری بحرانی (متوفای ۱۲۶۷ق).<ref name="شیعیان بحرین160-163" /> | ||
*سید عبدالقاهر بن حسن توبلی بحرانی – که در سال ۱۱۹۶ق از او اجازه گرفت.<ref name="مفصل203" /> | *سید عبدالقاهر بن حسن توبلی بحرانی – که در سال ۱۱۹۶ق از او اجازه گرفت.<ref name="مفصل203" /> | ||
*شیخ علی بن عبدالله جدحفصی.<ref name="مفصل203-204">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=203 | *شیخ علی بن عبدالله جدحفصی.<ref name="مفصل203-204">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=203 حسینی اشکوری، احمد، ص203-204]</ref> | ||
*شیخ محمد بن اسماعیل جدحفصی – که در سالهای ۱۱۹۰ و ۱۲۱۰ق از او اجازه گرفت.<ref name="مفصل204" /> | *شیخ محمد بن اسماعیل جدحفصی – که در سالهای ۱۱۹۰ و ۱۲۱۰ق از او اجازه گرفت.<ref name="مفصل204" /> | ||
*سید میرزا محمدباقر خوانساری (صاحب «روضات الجنات»).<ref name="مفصل204" /> | *سید میرزا محمدباقر خوانساری (صاحب «روضات الجنات»).<ref name="مفصل204" /> | ||
| خط ۱۱۰: | خط ۱۱۰: | ||
==ویژگیهای اخلاقی و معنوی== | ==ویژگیهای اخلاقی و معنوی== | ||
علامه بحرانی در پارسایی شهره بود و به ویژه در ابراز اخلاص به امام حسین (ع) و شهیدان کربلا کوشش بسیار داشت. او بیشتر اوقات در خانه خود مجلس سوگواری برپا میکرد و اشعار بسیاری در رثای آن حضرت میسرود.<ref name="انوارالبدرین210" /><ref name="ادب الطف120">[https://noorlib.ir/book/view/ | علامه بحرانی در پارسایی شهره بود و به ویژه در ابراز اخلاص به امام حسین(ع) و شهیدان کربلا کوشش بسیار داشت. او بیشتر اوقات در خانه خود مجلس سوگواری برپا میکرد و اشعار بسیاری در رثای آن حضرت میسرود.<ref name="انوارالبدرین210" /><ref name="ادب الطف120">[https://noorlib.ir/book/view/10765/%D8%A3%D8%AF%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A3%D9%88-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D9%8A-%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D8%B9%D8%B4%D8%B1?volumeNumber=6&pageNumber=120 شبر، جواد،، ج6، ص120]</ref> | ||
شیخ مرزوق شویکی او را چنین وصف کرده است: «رحیم، رئوف، بسیار غضبکننده بر کسی که به او بدی کرده بود، صابر بر بزرگترین حالات، جواد و کریم...»<ref name="مفصل200" /> | شیخ مرزوق شویکی او را چنین وصف کرده است: «رحیم، رئوف، بسیار غضبکننده بر کسی که به او بدی کرده بود، صابر بر بزرگترین حالات، جواد و کریم...»<ref name="مفصل200" /> | ||
==شهادت== | ==شهادت== | ||
علامه بحرانی در شب یکشنبه، بیست و یکم ماه شوال سال ۱۲۱۶ هجری قمری در روستای شاخوره بحرین به شهادت رسید.<ref name="فرهنگ102" /><ref name="ادب الطف121">[https://noorlib.ir/book/view/ | علامه بحرانی در شب یکشنبه، بیست و یکم ماه شوال سال ۱۲۱۶ هجری قمری در روستای شاخوره بحرین به شهادت رسید.<ref name="فرهنگ102" /><ref name="ادب الطف121">[https://noorlib.ir/book/view/10765/%D8%A3%D8%AF%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A3%D9%88-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D9%8A-%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D8%B9%D8%B4%D8%B1?volumeNumber=6&pageNumber=121 شبر، جواد، ج6، ص121]</ref> | ||
درباره چگونگی شهادت نقل شده است: «در برخی وقایع آن سال در بحرین، ملعونی از اعدای دین با حربهای به پشت پای او ضربه زد و او شهید شد.»<ref name="انوارالبدرین211" /><ref name="آشنایی61">[https://noorlib.ir/book/view/19086?pageNumber=61 موحد ابطحی، حجت، آشنائی با حوزههای علمیه شیعه در طول تاریخ، ص61]</ref> برخی منابع نیز آن را در درگیری با خوارج دانستهاند.<ref name="مفصل208">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=208 | درباره چگونگی شهادت نقل شده است: «در برخی وقایع آن سال در بحرین، ملعونی از اعدای دین با حربهای به پشت پای او ضربه زد و او شهید شد.»<ref name="انوارالبدرین211" /><ref name="آشنایی61">[https://noorlib.ir/book/view/19086?pageNumber=61 موحد ابطحی، حجت، آشنائی با حوزههای علمیه شیعه در طول تاریخ، ص61]</ref> برخی منابع نیز آن را در درگیری با خوارج دانستهاند.<ref name="مفصل208">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=208 حسینی اشکوری، احمد، ج1، ص208]</ref> | ||
قبر ایشان در روستای شاخوره، مزار معروفی است که مؤمنان برای زیارت میروند.<ref name="شیعیان بحرین163">[https://noorlib.ir/book/view/57311?pageNumber=163 انصاری بویری احمدی، علی، شیعیان بحرین (اکثریت مظلوم)، ص163]</ref> | قبر ایشان در روستای شاخوره، مزار معروفی است که مؤمنان برای زیارت میروند.<ref name="شیعیان بحرین163">[https://noorlib.ir/book/view/57311?pageNumber=163 انصاری بویری احمدی، علی، شیعیان بحرین (اکثریت مظلوم)، ص163]</ref> | ||
شاعران بسیاری در رثای او شعر سرودهاند، از جمله: | شاعران بسیاری در رثای او شعر سرودهاند، از جمله: | ||
*حاج هاشم بن حردان کعبی دورقی – که دو قصیده طولانی در پایان «کشکول» شیخ یوسف بحرانی چاپ شده است.<ref name="ادب الطف120-121">[https://noorlib.ir/book/view/ | *حاج هاشم بن حردان کعبی دورقی – که دو قصیده طولانی در پایان «کشکول» شیخ یوسف بحرانی چاپ شده است.<ref name="ادب الطف120-121">[https://noorlib.ir/book/view/10765/%D8%A3%D8%AF%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A3%D9%88-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D9%8A-%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D8%B9%D8%B4%D8%B1?volumeNumber=6&pageNumber=120 شبر، جواد، أدب الطف، ج6، ص120-121]</ref> | ||
*شیخ جعفر ابوالبحر خطی – که تاریخ شهادت را به صورت «قد کانت الجنة مثواه» آورد.<ref name="ادب الطف121" /> | *شیخ جعفر ابوالبحر خطی – که تاریخ شهادت را به صورت «قد کانت الجنة مثواه» آورد.<ref name="ادب الطف121" /> | ||
*شیخ ابراهیم بن ناصر.<ref name="مفصل208" /> | *شیخ ابراهیم بن ناصر.<ref name="مفصل208" /> | ||
==آثار و تألیفات== | ==آثار و تألیفات== | ||
تألیفات علامه بحرانی را بیش از پنجاه کتاب و رساله دانستهاند.<ref name="اثرآفرینان67" /> علامه امینی در «شهداء الفضیلة» ۳۶ اثر از او نام برده است.<ref name="طبقات مفسران707"> | تألیفات علامه بحرانی را بیش از پنجاه کتاب و رساله دانستهاند.<ref name="اثرآفرینان67" /> علامه امینی در «شهداء الفضیلة» ۳۶ اثر از او نام برده است.<ref name="طبقات مفسران707">عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، طبقات مفسران شیعه، ج1، ص707</ref> در ادامه بر اساس منابع مختلف (به ویژه المفصل، أنوار البدرین و دائرهالمعارف اسلامی ایران) فهرست کاملی از آثار ارائه میشود: | ||
===الف) فقه و اصول=== | ===الف) فقه و اصول=== | ||
*الأنوار اللوامع فی شرح مفاتیح الشرائع (۱۴ مجلد) – شرح کتاب مفاتیح الشرائع فیض کاشانی. در أنوار البدرین از آن به عنوان «مصابیح اللوامع» نیز یاد شده است.<ref name="انوارالبدرین210-211">[https://noorlib.ir/book/view/11637?pageNumber=210 بحرانی، علی بن حسن، ص210-211]</ref> | *الأنوار اللوامع فی شرح مفاتیح الشرائع (۱۴ مجلد) – شرح کتاب مفاتیح الشرائع فیض کاشانی. در أنوار البدرین از آن به عنوان «مصابیح اللوامع» نیز یاد شده است.<ref name="انوارالبدرین210-211">[https://noorlib.ir/book/view/11637?pageNumber=210 بحرانی، علی بن حسن، ص210-211]</ref> | ||
*الرواشح السبحانیة فی شرح الکفایة الخراسانیة (۵ مجلد) – شرح کتاب الکفایة محمدباقر سبزواری. تا احکام مکان مصلی را در آن رسانده است.<ref name="دائره المعارف اسلامی181">[https://noorlib.ir/book/view/19708?pageNumber=181 صاحب جواهر، عبدالعزیز، دائرهالمعارف الاسلامیه ایران، ص181]</ref> | *الرواشح السبحانیة فی شرح الکفایة الخراسانیة (۵ مجلد) – شرح کتاب الکفایة محمدباقر سبزواری. تا احکام مکان مصلی را در آن رسانده است.<ref name="دائره المعارف اسلامی181">[https://noorlib.ir/book/view/19708?pageNumber=181 صاحب جواهر، عبدالعزیز، دائرهالمعارف الاسلامیه ایران، ص181]</ref> | ||
*السوانح النظریة فی شرح البدایة الحریة (۲ مجلد) – شرح کتاب بدایة الهدایة شیخ حر عاملی. تألیف آن در سال ۱۲۱۲ق به پایان رسیده است.<ref name="مفصل205">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=205 | *السوانح النظریة فی شرح البدایة الحریة (۲ مجلد) – شرح کتاب بدایة الهدایة شیخ حر عاملی. تألیف آن در سال ۱۲۱۲ق به پایان رسیده است.<ref name="مفصل205">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=205 حسینی اشکوری، احمد، ج1، ص205]</ref> | ||
*سداد العباد و رشاد العباد (۲ مجلد) – متن جامع در فروع فقهی. یک مجلد در عبادات و مجلد دیگر در متاجر و مکاسب.<ref name="دائره المعارف اسلامی181" /> در بمبئی (۱۳۳۹ق) و بیروت (۱۴۲۹ق) چاپ شده است.<ref name="مفصل205" /> | *سداد العباد و رشاد العباد (۲ مجلد) – متن جامع در فروع فقهی. یک مجلد در عبادات و مجلد دیگر در متاجر و مکاسب.<ref name="دائره المعارف اسلامی181" /> در بمبئی (۱۳۳۹ق) و بیروت (۱۴۲۹ق) چاپ شده است.<ref name="مفصل205" /> | ||
*النفحة القدسیة فی الصلاة الیومیة – رساله عملی در نماز. املاء شده از حفظ در سه روز (سال ۱۲۰۷ق) بر شاگردان. در نجف اشرف چاپ شده است.<ref name="انوارالبدرین210" /> | *النفحة القدسیة فی الصلاة الیومیة – رساله عملی در نماز. املاء شده از حفظ در سه روز (سال ۱۲۰۷ق) بر شاگردان. در نجف اشرف چاپ شده است.<ref name="انوارالبدرین210" /> | ||
*الفرحة الأنسية فی شرح النفحة القدسیة (۲ جلد) – شرحی بر النفحة القدسیه. در بیروت به اهتمام شیخ علی آل عصفور چاپ شده است.<ref name="مفصل206">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=206 | *الفرحة الأنسية فی شرح النفحة القدسیة (۲ جلد) – شرحی بر النفحة القدسیه. در بیروت به اهتمام شیخ علی آل عصفور چاپ شده است.<ref name="مفصل206">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=206 حسینی اشکوری، احمد، ج1، ص206]</ref> | ||
*الجنة الواقية فی أحكام التقية.<ref name="دائره المعارف اسلامی182">[https://noorlib.ir/book/view/19708?pageNumber=182 | *الجنة الواقية فی أحكام التقية.<ref name="دائره المعارف اسلامی182">[https://noorlib.ir/book/view/19708?pageNumber=182 صاحب جواهر، عبدالعزیز، ص182]</ref> | ||
*الإشراف فی المنع عن بیع الأوقاف – مطبوع.<ref name="مفصل204" /> | *الإشراف فی المنع عن بیع الأوقاف – مطبوع.<ref name="مفصل204" /> | ||
*رسالة فی الحبوة.<ref name="مفصل205" /> | *رسالة فی الحبوة.<ref name="مفصل205" /> | ||
*رسالة فی استقلال الأب علی ابنته البکر البالغة الرشیدة (یا «استقلال الأب بولایة الباکرة البالغة»).<ref name="مفصل207">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=207 | *رسالة فی استقلال الأب علی ابنته البکر البالغة الرشیدة (یا «استقلال الأب بولایة الباکرة البالغة»).<ref name="مفصل207">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=207 حسینی اشکوری، احمد، ج1، ص207]</ref> | ||
*مناسک الحج (سه کتاب: کبیر، وسیط، صغیر) – نام مناسک وسطی «ابتهاج الحجاج» است که در نجف (۱۳۷۴ق) چاپ شده. مناسک کبیر در بمبئی چاپ شده است.<ref name="مفصل204-207">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=204 | *مناسک الحج (سه کتاب: کبیر، وسیط، صغیر) – نام مناسک وسطی «ابتهاج الحجاج» است که در نجف (۱۳۷۴ق) چاپ شده. مناسک کبیر در بمبئی چاپ شده است.<ref name="مفصل204-207">[https://noorlib.ir/book/view/40799?pageNumber=204 حسینی اشکوری، احمد، ج1، ص204-207]</ref> | ||
*رسائل أهل الرسالة و دلائل أهل الدلالة – در عبادات (صلاة، صوم، زکات، خمس).<ref name="دائره المعارف اسلامی182" /> | *رسائل أهل الرسالة و دلائل أهل الدلالة – در عبادات (صلاة، صوم، زکات، خمس).<ref name="دائره المعارف اسلامی182" /> | ||
*هداية القلوب و الحواس فی أحكام الزكاة و الأخماس.<ref name="مفصل207" /> | *هداية القلوب و الحواس فی أحكام الزكاة و الأخماس.<ref name="مفصل207" /> | ||
| خط ۱۵۵: | خط ۱۵۵: | ||
===ج) تفسیر و علوم قرآن=== | ===ج) تفسیر و علوم قرآن=== | ||
*مفاتيح الغيب و التبيان فی تفسير القرآن – تفسیری بر غریب القرآن و به گفته برخی تفسیر کامل قرآن کریم. علامه امینی در شهداء الفضیله آن را از آثار مهم او برشمرده است.<ref name="طبقات مفسران707-708"> | *مفاتيح الغيب و التبيان فی تفسير القرآن – تفسیری بر غریب القرآن و به گفته برخی تفسیر کامل قرآن کریم. علامه امینی در شهداء الفضیله آن را از آثار مهم او برشمرده است.<ref name="طبقات مفسران707-708">عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، طبقات مفسران شیعه، ج1، ص707-708</ref><ref name="دائره المعارف اسلامی182" /> | ||
===د) کلام و عقائد=== | ===د) کلام و عقائد=== | ||
| خط ۱۶۳: | خط ۱۶۳: | ||
*شارحة الصدور (الصدور) و دافعة المحذور – أرجوزة در اصول دین (منظومه در اصول پنجگانه). نظم شده در سال ۱۲۰۹ق. فرزندش شیخ حسن آن را شرح کرده است.<ref name="مفصل205" /> | *شارحة الصدور (الصدور) و دافعة المحذور – أرجوزة در اصول دین (منظومه در اصول پنجگانه). نظم شده در سال ۱۲۰۹ق. فرزندش شیخ حسن آن را شرح کرده است.<ref name="مفصل205" /> | ||
*البراهین النظریة فی أجوبة المسائل البصریة.<ref name="مفصل204" /> | *البراهین النظریة فی أجوبة المسائل البصریة.<ref name="مفصل204" /> | ||
*المحاسن النفسانیة فی أجوبة المسائل الخراسانیة – پاسخ به بیست مسئله از شیخ قاسم واعظ خراسانی. تاریخ اجازه این کتاب سال ۱۲۱۴ق است. در این کتاب روش اخباریون ترجیح داده شده، اما در پایان بر لزوم تحرز از جرح و تندید بر مجتهدین تأکید کرده است.<ref name="الذریعه20-127">[https://noorlib.ir/book/view/3264?volumeNumber=20&pageNumber=127 آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج20، ص127]</ref> | *المحاسن النفسانیة فی أجوبة المسائل الخراسانیة – پاسخ به بیست مسئله از شیخ قاسم واعظ خراسانی. تاریخ اجازه این کتاب سال ۱۲۱۴ق است. در این کتاب روش اخباریون ترجیح داده شده، اما در پایان بر لزوم تحرز از جرح و تندید بر مجتهدین تأکید کرده است.<ref name="الذریعه20-127">[https://noorlib.ir/book/view/3264?volumeNumber=20§ionNumber=2&pageNumber=127 آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج20، ص127]</ref> | ||
*النفحات الدهلكية – پاسخ به ۳۲ مسئله.<ref name="مفصل207" /> | *النفحات الدهلكية – پاسخ به ۳۲ مسئله.<ref name="مفصل207" /> | ||
*جوابات المسائل – تدوین شده در سال ۱۲۰۵ق.<ref name="مفصل205" /> | *جوابات المسائل – تدوین شده در سال ۱۲۰۵ق.<ref name="مفصل205" /> | ||
| خط ۱۷۴: | خط ۱۷۴: | ||
*أنوار المصابيح (۲ جلد) – اصل همان مصابیح اللوامع است.<ref name="مفصل204" /> | *أنوار المصابيح (۲ جلد) – اصل همان مصابیح اللوامع است.<ref name="مفصل204" /> | ||
*الرواشح الربانية فی شرح الكفاية الخراسانية (نام دیگر الرواشح السبحانیة).<ref name="مفصل205" /> | *الرواشح الربانية فی شرح الكفاية الخراسانية (نام دیگر الرواشح السبحانیة).<ref name="مفصل205" /> | ||
*باهرة العقول فی نسب الرسول (ص) إلی آدم – در سیره نبوی.<ref name="مفصل204" /> | *باهرة العقول فی نسب الرسول(ص) إلی آدم – در سیره نبوی.<ref name="مفصل204" /> | ||
*النوادر (نوادر العصفوری).<ref name="مفصل207" /> | *النوادر (نوادر العصفوری).<ref name="مفصل207" /> | ||
*الحمائل (یا الخمائل) – در احادیث متفرقه.<ref name="مفصل205" /> | *الحمائل (یا الخمائل) – در احادیث متفرقه.<ref name="مفصل205" /> | ||
===و) مقاتل، مراثی و تاریخ ائمه (ع)=== | ===و) مقاتل، مراثی و تاریخ ائمه(ع)=== | ||
*دیوان شعر – نزدیک به ۷۰۰۰ تا ۹۰۰۰ بیت در رثای امام حسین (ع).<ref name="ادب الطف120" /><ref name="مفصل205" /> | *دیوان شعر – نزدیک به ۷۰۰۰ تا ۹۰۰۰ بیت در رثای امام حسین(ع).<ref name="ادب الطف120" /><ref name="مفصل205" /> | ||
*كتاب فی تعزیة الحسین (ع) – در سی مجلس برای ایام محرم.<ref name="دائره المعارف اسلامی182" /> | *كتاب فی تعزیة الحسین(ع) – در سی مجلس برای ایام محرم.<ref name="دائره المعارف اسلامی182" /> | ||
*مریق الدموع فی لیالی الأسبوع – در عزای امام حسین (ع) برای شبهای هفته. چاپ شده (۱۳۳۹ و ۱۳۴۱ق).<ref name="مفصل207" /> | *مریق الدموع فی لیالی الأسبوع – در عزای امام حسین(ع) برای شبهای هفته. چاپ شده (۱۳۳۹ و ۱۳۴۱ق).<ref name="مفصل207" /> | ||
*الفوادح الحسینیة و القوادح البینیة (۲ جلد) – در سوگواری، مرتب بر مآتم برای خواندن در ایام و لیالی عاشورا، بر غرار «المنتخب» طریحی. تألیف سال ۱۲۰۹ق.<ref name="مفصل206" /> | *الفوادح الحسینیة و القوادح البینیة (۲ جلد) – در سوگواری، مرتب بر مآتم برای خواندن در ایام و لیالی عاشورا، بر غرار «المنتخب» طریحی. تألیف سال ۱۲۰۹ق.<ref name="مفصل206" /> | ||
*مجالس العاشور – در مقتل.<ref name="مفصل207" /> | *مجالس العاشور – در مقتل.<ref name="مفصل207" /> | ||
*المرائي – سی مجلس.<ref name="مفصل207" /> | *المرائي – سی مجلس.<ref name="مفصل207" /> | ||
*مقتل الحسین (ع) – بزرگ، در سی مجلس برای روزهای محرم.<ref name="مفصل207" /> | *مقتل الحسین(ع) – بزرگ، در سی مجلس برای روزهای محرم.<ref name="مفصل207" /> | ||
*مقتل أولاد مسلم بن عقیل.<ref name="مفصل207" /> | *مقتل أولاد مسلم بن عقیل.<ref name="مفصل207" /> | ||
*الدرة الغراء فی وفاة الزهراء (ع).<ref name="مفصل205" /> | *الدرة الغراء فی وفاة الزهراء(ع).<ref name="مفصل205" /> | ||
*سحائب المصائب فی وفاة الإمام علی بن أبیطالب (ع).<ref name="مفصل206" /> | *سحائب المصائب فی وفاة الإمام علی بن أبیطالب(ع).<ref name="مفصل206" /> | ||
*مهيج الكد فی وفاة النبي محمد (ص).<ref name="مفصل207" /> | *مهيج الكد فی وفاة النبي محمد(ص).<ref name="مفصل207" /> | ||
*قبسات الحزن فی مقتل الشهید الحسن (ع).<ref name="مفصل206" /> | *قبسات الحزن فی مقتل الشهید الحسن(ع).<ref name="مفصل206" /> | ||
*قدح الزناد لنار مصیبة زین العباد (ع).<ref name="مفصل206" /> | *قدح الزناد لنار مصیبة زین العباد(ع).<ref name="مفصل206" /> | ||
*المصاب الفاقر فی وفاة محمد بن علی الباقر (ع).<ref name="مفصل207" /> | *المصاب الفاقر فی وفاة محمد بن علی الباقر(ع).<ref name="مفصل207" /> | ||
*مفيض الدمع الدافق فی وفاة جعفر بن محمد الصادق (ع).<ref name="مفصل207" /> | *مفيض الدمع الدافق فی وفاة جعفر بن محمد الصادق(ع).<ref name="مفصل207" /> | ||
*لهیب الأحزان الضارم فی وفاة موسی بن جعفر الکاظم (ع).<ref name="مفصل206" /> | *لهیب الأحزان الضارم فی وفاة موسی بن جعفر الکاظم(ع).<ref name="مفصل206" /> | ||
*مثیر الحزن الکامن فی مقتل الإمام الضامن (مقتل امام رضا علیهالسلام).<ref name="مفصل207" /> | *مثیر الحزن الکامن فی مقتل الإمام الضامن (مقتل امام رضا علیهالسلام).<ref name="مفصل207" /> | ||
*ضرام الحزن الوقاد فی وفاة سیدنا محمد بن علی الجواد (ع).<ref name="مفصل206" /> | *ضرام الحزن الوقاد فی وفاة سیدنا محمد بن علی الجواد(ع).<ref name="مفصل206" /> | ||
*ضياء النادی و رواء الصادی فی وفاة علی بن محمد النقی الهادی (ع).<ref name="مفصل206" /> | *ضياء النادی و رواء الصادی فی وفاة علی بن محمد النقی الهادی(ع).<ref name="مفصل206" /> | ||
*الشجون الوقادة فی وفاة إمامنا العسکری من أمتنا السادة.<ref name="مفصل206" /> | *الشجون الوقادة فی وفاة إمامنا العسکری من أمتنا السادة.<ref name="مفصل206" /> | ||
*ضرام الكمد و الحزن فی وفاة نبينا محمد و ما تعقبها من الفتن و المحن.<ref name="مفصل206" /> | *ضرام الكمد و الحزن فی وفاة نبينا محمد و ما تعقبها من الفتن و المحن.<ref name="مفصل206" /> | ||
| خط ۲۰۸: | خط ۲۰۸: | ||
*أجوبة المسائل الشیرازیة.<ref name="فرهنگ102" /> | *أجوبة المسائل الشیرازیة.<ref name="فرهنگ102" /> | ||
*أجوبة المسائل القطیفیة (در مرات متعدد).<ref name="مفصل204" /> | *أجوبة المسائل القطیفیة (در مرات متعدد).<ref name="مفصل204" /> | ||
*الأنوار الوضیة فی شرح العقائد الرضویة (یا «الأنوار الوضیة فی شرح الأحکام الرضویة») – شرح رساله «شرائع الدین» منسوب به امام رضا (ع) که برای مأمون نوشته شده است. مشتمل بر ۴۰۰ حدیث.<ref name="شیعیان بحرین162">[https://noorlib.ir/book/view/57311?pageNumber=162 انصاری بویری احمدی، علی، شیعیان بحرین (اکثریت مظلوم)، ص162]</ref> | *الأنوار الوضیة فی شرح العقائد الرضویة (یا «الأنوار الوضیة فی شرح الأحکام الرضویة») – شرح رساله «شرائع الدین» منسوب به امام رضا(ع) که برای مأمون نوشته شده است. مشتمل بر ۴۰۰ حدیث.<ref name="شیعیان بحرین162">[https://noorlib.ir/book/view/57311?pageNumber=162 انصاری بویری احمدی، علی، شیعیان بحرین (اکثریت مظلوم)، ص162]</ref> | ||
*الإجازة الکبیرة (لؤلؤة البحرین) – اجازهای که عمویش شیخ یوسف برای او و ابن عمویش خلف بن عبدعلی نوشته است.<ref name="مفصل199" /> | *الإجازة الکبیرة (لؤلؤة البحرین) – اجازهای که عمویش شیخ یوسف برای او و ابن عمویش خلف بن عبدعلی نوشته است.<ref name="مفصل199" /> | ||
*الرسالة العصفورية فی الأجوبة اليوسفية (النفحات العصفوریة).<ref name="مفصل207" /> | *الرسالة العصفورية فی الأجوبة اليوسفية (النفحات العصفوریة).<ref name="مفصل207" /> | ||
| خط ۲۲۷: | خط ۲۲۷: | ||
6. شیخ احمد بن حسین – از او فرزندی به نام محمد باقی ماند.<ref name="دائره المعارف اسلامی182" /> | 6. شیخ احمد بن حسین – از او فرزندی به نام محمد باقی ماند.<ref name="دائره المعارف اسلامی182" /> | ||
7. (فرزند هفتم نامش در | 7. (فرزند هفتم نامش در منابع ذکر نشده است). | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۲۳۸: | خط ۲۳۸: | ||
*تحیری، احمدرضا، دور العلماء الشیعة بالبحرین في العلوم الإسلامیة، قم: مؤسسه کتابشناسی شیعه، ۲۰۱۸م. | *تحیری، احمدرضا، دور العلماء الشیعة بالبحرین في العلوم الإسلامیة، قم: مؤسسه کتابشناسی شیعه، ۲۰۱۸م. | ||
*حسینی اشکوری، احمد، المفصل فی تراجم الأعلام، قم: مجمع ذخائر اسلامی، ۱۴۳۶ق. | *حسینی اشکوری، احمد، المفصل فی تراجم الأعلام، قم: مجمع ذخائر اسلامی، ۱۴۳۶ق. | ||
*شبر، جواد، أدب الطف أو شعراء الحسین (ع) من القرن الأول الهجري حتی القرن الرابع عشر، بیروت: دار المرتضی، ۱۴۰۹ق. | *شبر، جواد، أدب الطف أو شعراء الحسین(ع) من القرن الأول الهجري حتی القرن الرابع عشر، بیروت: دار المرتضی، ۱۴۰۹ق. | ||
*صاحب جواهر، عبدالعزیز، دائرهالمعارف الاسلامیه ایران و همگی معارف شیعه امامیه اثنی عشریه، تهران: [بینا]، تاریخ نامشخص. | *صاحب جواهر، عبدالعزیز، دائرهالمعارف الاسلامیه ایران و همگی معارف شیعه امامیه اثنی عشریه، تهران: [بینا]، تاریخ نامشخص. | ||
*عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، طبقات مفسران شیعه، قم: نشر نوید اسلام، ۱۳۸۲ش. | *عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، طبقات مفسران شیعه، قم: نشر نوید اسلام، ۱۳۸۲ش. | ||
| خط ۲۶۴: | خط ۲۶۴: | ||
* [[هداية القلوب و الحواس في أحكام الزكاة و الأخماس]] | * [[هداية القلوب و الحواس في أحكام الزكاة و الأخماس]] | ||
* [[جلاء الضماير و إزالة الحيرة عن الحاير]] | * [[جلاء الضماير و إزالة الحيرة عن الحاير]] | ||
* [[ضرام الكمد و الحزن في وفاة سيدنا محمد | * [[ضرام الكمد و الحزن في وفاة سيدنا محمد علیهالسلام علیه و علی آله الصلاة و السلام و ما تعقبها من المحن و الفتن]] | ||
* [[ذريعة الهداة في بيان معاني ألفاظ الصلاة]] | * [[ذريعة الهداة في بيان معاني ألفاظ الصلاة]] | ||
* [[النفحة القدسية و بهامشها تعلیقات من شرحه الفرحة الإنسیة]] | * [[النفحة القدسية و بهامشها تعلیقات من شرحه الفرحة الإنسیة]] | ||