میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (جایگزینی متن - 'شبر، عبدالله' به 'شبر، سید عبدالله')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۲۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR01655.jpg|بندانگشتی|میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن]]
| عنوان = ابوالقاسم بن محمدحسن میرزای قمی
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR01655.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type="authorName" |میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن
| توضیح تصویر = مقبره میرزای قمی در قبرستان شیخان قم
|-
| نام کامل = میرزا ابوالقاسم بن محمدحسن بن نظرعلی گیلانی شفتی رشتی قمی
|نام‌های دیگر
| نام‌های دیگر = محقق قمی، میرزای قمی، ابوالقاسم بن حسن، فاضل قمی، گیلانی، ابوالقاسم، ابوالقاسم بن محمدحسن گیلانی
| data-type="authorOtherNames" | م‍ح‍ق‍ق‌ ق‍م‍ی‌
| لقب = صاحب قوانین
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر = محمدحسن
| ولادت = ۱۱۵۰ تا ۱۱۵۳ قمری
| محل تولد = روستای «دره باغ»، منطقه جابلاق (جاپلق)، اطراف ازنا (لرستان)
| کشور تولد = ایران
| محل زندگی = جاپلق، خوانسار، کربلا، قم، اصفهان، شیراز
| رحلت = ۱۲۳۱ قمری
| شهادت =
| مدفن = قبرستان شیخان قم (کنار زکریا بن آدم)
| طول عمر = حدود ۸۰ سال
| نام همسر = خواهر سید حسین خوانساری (محقق خوانساری)
| فرزندان = دامادهایش: میرزا ابوالطالب و میرزا علی رضا حسینی
| خویشاوندان = همسرش از خاندان خوانساری. نواده‌اش: [[نراقی، ابوالقاسم بن محمد|ابوالقاسم بن محمد نراقی کاشانی]].
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه دوازده امامی
| پیشه = فقیه، اصولی، مرجع تقلید
| درجه علمی = مجتهد محقق مدقق، علامه
| دانشگاه =
| علایق پژوهشی = فقه، اصول فقه، کلام
| منصب = مرجع تقلید، امام جمعه و جماعت قم، مجدد حوزه علمیه قم پس از صفویه
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]] | [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|سید حسین خوانساری]] (محقق خوانساری) | شیخ محمد مهدی فتونى عاملى | آقا محمدباقر هزارجریبى نجفى | پدرش ملا محسن}}
| مشایخ =
| معاصرین = [[طباطبایی کربلایی، علی بن محمدعلی|سید علی طباطبایی]] (صاحب ریاض)، [[نوری، علی بن جمشید]] (ملا علی نوری)، فتحعلی شاه قاجار
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | شیخ اسدالله تستری (صاحب مقابیس) | سید محسن اعرجی (صاحب المحصول) | [[کرباسی، محمدابراهیم بن محمدحسن]] (صاحب اشارات) | سید عبدالله شبّر | [[حسینی عاملی، محمدجواد بن محمد]] (صاحب مفتاح الکرامة) | [[نراقی، احمد بن محمدمهدی]] (صاحب مستند) | شیخ محمدحسین قمی (صاحب توضیح القوانین)}}
| اجازه اجتهاد از = [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]]
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[قوانین الأصول (طبع قدیم)]] | [[غنایم الایام فی مسایل الحلال و الحرام]] | [[مناهج الاحکام (کتاب الصلاة)]] | [[جامع الشتات فی اجوبه السؤالات]] | [[رسائل الميرزا القمي]] | مرشد العوام (فارسی) | رساله در اصول دین (فارسی) | دیوان شعر فارسی}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE01655AUTHORCODE
}}
{{کاربردهای دیگر|ابوالقاسم قمى (ابهام‌زدایی)}}


م‍ی‍رزای‌ ق‍م‍ی‌، اب‍وال‍ق‍اس‍م‌ ب‍ن‌ ح‍س‍ن‌
{{کاربردهای دیگر|قمی (ابهام‌زدایی)}}


ف‍اض‍ل‌ ق‍م‍ی‌
{{کاربردهای دیگر|رشتی (ابهام‌زدایی)}}


گ‍ی‍لان‍ی‌، اب‍وال‍ق‍اس‍م‌
'''میرزا ابوالقاسم بن محمدحسن گیلانی شفتی رشتی قمی'''  (۱۱۵۰-۱۲۳۱ق)، معروف به میرزای قمی و صاحب قوانین، از مراجع تقلید و فقهای برجسته شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری بود. وی در روستای «دره باغ» از منطقه جابلاق (جاپلق) در اطراف ازنا (لرستان) متولد شد و به خاطر سکونت در قم به میرزای قمی و محقق قمی شهرت یافت. او مقدمات را نزد پدر فراگرفت و برای تکمیل تحصیلات به خوانسار رفت و نزد [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|سید حسین خوانساری]] (محقق خوانساری) فقه و اصول آموخت و با خواهر او ازدواج کرد. در سال ۱۱۷۴ق به عراق مهاجرت کرد و در کربلا از محضر [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]] بهره برد و از او اجازه نقل روایت دریافت کرد. پس از بازگشت به ایران، مدتی در روستای قلعه بابو به تدریس پرداخت و سپس به اصفهان رفت و در مدرسه کاسه‌گران تدریس کرد. پس از مدتی اقامت در شیراز، بار دیگر به اصفهان و سپس به قم بازگشت و تا پایان عمر در آنجا ماند و به تدریس و تألیف مشغول شد. او نقش مهمی در احیای حوزه علمیه قم پس از دوره صفویه داشت و امامت جمعه و جماعت قم را بر عهده گرفت و مرجعیت شیعیان به وی رسید. میرزای قمی از نظر اخلاقی فردی متواضع بود و نامه‌ای پندآموز به فتحعلی شاه قاجار نوشت. مهم‌ترین اثر او «قوانین الأصول» در علم اصول فقه است که شهرت فراوان یافت. از دیگر آثار او می‌توان به «غنایم الأیام فی مسائل الحلال و الحرام»، «مناهج الأحکام» در کتاب الصلاة، «جامع الشتات فی أجوبة السؤالات»، «رسائل المیرزا القمی»، «مرشد العوام» (به فارسیرساله‌ای در اصول دین (فارسی) و دیوان شعر فارسی (حدود ۵۰۰۰ بیت) اشاره کرد. وی شاگردان برجسته‌ای چون [[نراقی، احمد بن محمدمهدی|ملا احمد نراقی]] (صاحب مستند) و [[حسینی عاملی، سید محمدجواد بن محمد|سید جواد عاملی]] (صاحب مفتاح الکرامة) را تربیت کرد. میرزای قمی سرانجام در سال ۱۲۳۱ق در قم درگذشت و در قبرستان شیخان در کنار زکریا بن آدم به خاک سپرده شد.
 
ابوالقاسم بن محمدحسن گیلانی
|-
|نام پدر
| data-type="authorfatherName" |محمدحسن
|-
|متولد
| data-type="authorbirthDate" |1150 تا 1153ق
|-
|محل تولد
| data-type="authorBirthPlace" |روستاى «دره باغ» از منطقۀ جابلاق (جاپلق) در اطراف شهرستان ازنا (استان لرستان)
|-
|رحلت
| data-type="authorDeathDate" |1231ق - قبرستان شیخان قم
|-
|اساتید
| data-type="authorTeachers" |[[وحید بهبهانی، محمدباقر|وحيد بهبهانى حائرى]]، شيخ محمد مهدى فتونى عاملى، محمدباقرهزار جريبى نجفى
|-
|برخی آثار
| data-type="authorWritings" |[[قوانین الأصول (طبع قدیم)]]،  
|- class="articleCode"
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE01655AUTHORCODE
|}
</div>
 
{{کاربردهای دیگر|ابوالقاسم قمى (ابهام زدایی)}}
 
 
{{کاربردهای دیگر|رشتی (ابهام زدایی)}}
 
 
 
'''ميرزا ابوالقاسم بن محمدحسن بن نظر على جيلانى شفتى رشتى قمى''' (۱۱۵۰-۱۲۳۱ق)، معروف به ميرزاى قمى، فقیه، اصولی، از مراجع تقلید قرن دوازدهم و سیزدهم صاحب کتاب مشهور [[قوانين الأصول (طبع قديم)|قوانین]]،
 
[[نراقی، ابوالقاسم بن محمد|ابوالقاسم بن محمد نراقى كاشانى]] از نوادگان او است.


== ولادت ==
== ولادت ==
او بين سال‌هاى 1150 تا 1153 در روستاى «دره باغ» از منطقۀ جابلاق (جاپلق) در اطراف شهرستان ازنا (استان لرستان) به دنيا آمد.
او بين سال‌هاى 1150 تا 1153 در روستاى «دره باغ» از منطقۀ جابلاق (جاپلق) در اطراف شهرستان ازنا (استان لرستان) به دنيا آمد.


(در رجال شيخ و نظاير آن [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه]] نيز به [[ابوالقاسم قمى (ابهام زدایی)|ابوالقاسم القمى]] كنيه آورده شده كه نبايد با ميرزاى قمى اشتباه شود.)
(در رجال شيخ و نظاير آن [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه]] نيز به [[ابوالقاسم قمى (ابهام‌زدایی)|ابوالقاسم القمى]] كنيه آورده شده كه نبايد با ميرزاى قمى اشتباه شود.)


ميرزاى قمى در جابلاق (جاپلق) به دنيا آمده است، اما به خاطر سكونتش در قم، به ميرزاى قمى و محقق قمى معروف شده و به واسطۀ كتاب گرانمايه‌اش قوانين، به عنوان «صاحب قوانين» شهرت يافته است.
ميرزاى قمى در جابلاق (جاپلق) به دنيا آمده است، اما به خاطر سكونتش در قم، به ميرزاى قمى و محقق قمى معروف شده و به واسطۀ كتاب گرانمايه‌اش قوانين، به عنوان «صاحب قوانين» شهرت يافته است.
خط ۶۴: خط ۶۳:
او با خواهر سيد حسين خوانسارى ازدواج كرده و در سال 1174 قمرى به عراق مهاجرت كرد.
او با خواهر سيد حسين خوانسارى ازدواج كرده و در سال 1174 قمرى به عراق مهاجرت كرد.


ميرزا پس از ورود به كربلا نزد [[وحید بهبهانی، محمدباقر|آیت‌الله محمدباقربهبهانى]] ([[وحید بهبهانی، محمدباقر|وحيد بهبهانى]]) كه از مراجع عاليقدر جهان تشيع بود ادامۀ تحصيل داد تا اينكه پس از گرفتن اجازۀ نقل روايت از ايشان، به سوى وطنش روستاى «دره باغ» در حوالى شهرستان ازنا رفت.
ميرزا پس از ورود به كربلا نزد [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|آیت‌الله محمدباقربهبهانى]] ([[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى]]) كه از مراجع عاليقدر جهان تشيع بود ادامۀ تحصيل داد تا اينكه پس از گرفتن اجازۀ نقل روايت از ايشان، به سوى وطنش روستاى «دره باغ» در حوالى شهرستان ازنا رفت.


در اين روستاى كوچك، گذراندن زندگى براى ميرزا مشكل بود، بنابراین به خواهش يكى از متدينين سرشناس و ثروتمند منطقۀ جاپلق به نام محمد سلطان، كه به او علاقۀ وافرى داشت به روستاى «قلعه بابو» رفته و با حمايت‌هاى او در آن منطقه به تدريس و تبليغ مشغول شد.
در اين روستاى كوچك، گذراندن زندگى براى ميرزا مشكل بود، بنابراین به خواهش يكى از متدينين سرشناس و ثروتمند منطقۀ جاپلق به نام محمد سلطان، كه به او علاقۀ وافرى داشت به روستاى «قلعه بابو» رفته و با حمايت‌هاى او در آن منطقه به تدريس و تبليغ مشغول شد.
خط ۱۲۰: خط ۱۱۹:
#سيد حسين خوانسارى، كه در خوانسار از او كسب فيض كرده است.
#سيد حسين خوانسارى، كه در خوانسار از او كسب فيض كرده است.
#حاج محمدحسین الأصبهانى معروف به نيل فروش
#حاج محمدحسین الأصبهانى معروف به نيل فروش
#استاد اعظم، [[وحید بهبهانی، محمدباقر|وحيد بهبهانى حائرى]]
#استاد اعظم، [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى حائرى]]
#شيخ محمد مهدى فتونى عاملى
#شيخ محمد مهدى فتونى عاملى
#آقا محمدباقرهزار جريبى نجفى
#آقا محمدباقرهزار جريبى نجفى
خط ۱۴۱: خط ۱۴۰:
#شيخ محمدحسین قمى، صاحب توضيح القوانين
#شيخ محمدحسین قمى، صاحب توضيح القوانين
#ميرزا ابوطالب و ميرزا على رضا حسينى، دامادهاى ميرزاى قمى
#ميرزا ابوطالب و ميرزا على رضا حسينى، دامادهاى ميرزاى قمى
#آقا محمد جعفر، نوۀ [[وحید بهبهانی، محمدباقر|وحيد بهبهانى]]  
#آقا محمد جعفر، نوۀ [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى]]  
#ميرزا محمد اخبارى (مقتول معروف)
#ميرزا محمد اخبارى (مقتول معروف)
#شيخ محمد على بن آقا محمدباقرهزار جريبى مازندرانى نجفى
#شيخ محمد على بن آقا محمدباقرهزار جريبى مازندرانى نجفى
خط ۱۴۹: خط ۱۴۸:
==وفات==
==وفات==


عالم بزرگوار و محقق گرانقدر، ميرزا ابوالقاسم قمى، در حالى كه حدود 80 سال از عمر شريفش مى‌گذشت در سال 1231 يا 1233 هجرى قمرى درشهر مقدس قم وفات يافت.
عالم بزرگوار و محقق گرانقدر، ميرزا ابوالقاسم قمى، در حالى كه حدود 80 سال از عمر شريفش مى‌گذشت در سال 1231 يا 1233 هجرى قمرى درشهر مقدس قم وفات يافت.  پیکرش در قبرستان شیخان قم در کنار زکریا بن آدم دفن شد.


==آثار==
==آثار ==




از ميرزاى قمى كتب فراوانى به يادگار مانده كه به چند عنوان اشاره مى‌شود:
از ميرزاى قمى كتب فراوانى به يادگار مانده كه به چند عنوان اشاره مى‌شود:
{{ستون-شروع|2}}


#القوانين المحكمة في الأصول
#القوانين المحكمة في الأصول
خط ۱۸۷: خط ۱۸۷:
#المسائل الركنية
#المسائل الركنية
#مناسك الحج
#مناسك الحج
 
{{پایان}}
و كتب و رساله‌هاى فراوان ديگر.
و كتب و رساله‌هاى فراوان ديگر.


 
{{میرزای قمی}}
==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
[[غنایم الایام فی مسایل الحلال و الحرام]]  
[[غنایم الایام فی مسایل الحلال و الحرام]]  


خط ۲۰۸: خط ۲۰۹:


[[خلاصة القوانین]]  
[[خلاصة القوانین]]  
[[مهذب القوانین]]
[[سه رساله در نقد عرفان]]


[[الحاشیة علی قوانین الأصول (طارمی، جواد)]]  
[[الحاشیة علی قوانین الأصول (طارمی، جواد)]]  
خط ۲۱۵: خط ۲۲۰:
[[موضح القوانین]]  
[[موضح القوانین]]  


[[جامع الشتات فی اجوبه السؤالات]]  
[[جامع الشتات في أجوبة السؤالات]]  


[[مشارق الاصول المتعلقه بالقوانین و بعض الفصول]]  
[[مشارق الأصول المتعلقة بالقوانين وبعض الفصول]]  


[[قوانین الاصول (خطی)]]  
[[قوانین الاصول (خطی)]]  
خط ۲۲۳: خط ۲۲۸:


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مراجع تقلید]]