دادرسی مردمان: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    (صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR55672J1.jpg | عنوان = دادرسی مردمان | عنوان‌های دیگر = تاریخ. برگزیده ** تحلیل بیعت با امام علی (ع)، اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی، مشکلات پیشاوری با تکیه بر نهج البلاغه | پدیدآورندگان | پدیدآوران = دلشاد تهرانی، مصطفی...» ایجاد کرد)
     
    جز (جایگزینی متن - 'نهج‌ البلاغه' به 'نهج‌البلاغه')
    برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
     
    (۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
    خط ۲: خط ۲:
    | تصویر =NUR55672J1.jpg
    | تصویر =NUR55672J1.jpg
    | عنوان = دادرسی مردمان
    | عنوان = دادرسی مردمان
    | عنوان‌های دیگر = تاریخ. برگزیده ** تحلیل بیعت با امام علی (ع)، اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی، مشکلات پیشاوری با تکیه بر نهج البلاغه
    | عنوان‌های دیگر = تاریخ. برگزیده ** تحلیل بیعت با امام علی(ع)، اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی، مشکلات پیشاوری با تکیه بر نهج البلاغه
    | پدیدآورندگان
    | پدیدآورندگان
    | پدیدآوران =  
    | پدیدآوران =  
    خط ۹: خط ۹:
    | زبان = فارسی
    | زبان = فارسی
    | کد کنگره =  /د85 د2 37/35 BP  
    | کد کنگره =  /د85 د2 37/35 BP  
    | موضوع =سیاست و حکومت - علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - سرگذشتنامه  - حکومت  - علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. نهج البلاغه
    | موضوع =سیاست و حکومت - علی بن ابی طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - سرگذشتنامه  - حکومت  - علی بن ابی طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. نهج البلاغه
    |ناشر  
    |ناشر  
    | ناشر = دريا
    | ناشر = دريا
    خط ۲۴: خط ۲۴:
    | پیش از =  
    | پیش از =  
    }}
    }}
    '''دادرسی مردمان'''، اثر مصطفی دلشاد تهرانی (1334ش) است که با تکیه بر مطالب نهج ‌البلاغه و آموزه‌های امام علی(ع) در آن، به تحلیل موضوع بیعت با آن حضرت، اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی امام و مشکلات پیشاروی ایشان پرداخته است.
    '''دادرسی مردمان'''، اثر [[دلشاد تهرانی، مصطفی|مصطفی دلشاد تهرانی]] (متولد 1334ش) است که با تکیه بر مطالب نهج‌البلاغه و آموزه‌های [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] در آن، به تحلیل موضوع بیعت با آن حضرت، اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی امام و مشکلات پیشاروی ایشان پرداخته است.


    ==ساختار==
    ==ساختار==
    خط ۳۰: خط ۳۰:


    ===سبک نگارش===
    ===سبک نگارش===
    # در سراسر مباحث کتاب، مطالب نهج ‌البلاغه محور قرار داده شده و به روش تشکیل خانواده حدیث و خبر، با تنقیح مطالب حدیثی و تاریخی، مطالب نهج‌ البلاغه تکمیل و آموزه‌های آن، دسته‌بندی و تدوین شده است<ref>ر.ک: دیباچه، ص23</ref>.
    # در سراسر مباحث کتاب، مطالب [[نهج‌‌البلاغة (صبحی صالح)|نهج‌البلاغه]] محور قرار داده شده و به روش تشکیل خانواده حدیث و خبر، با تنقیح مطالب حدیثی و تاریخی، مطالب نهج‌البلاغه تکمیل و آموزه‌های آن، دسته‌بندی و تدوین شده است<ref>ر.ک: دیباچه، ص23</ref>.
    # در تمام مباحث، نهج ‌البلاغه و آموزه‌های امام علی(ع) در موضوعات مطرح‌شده، به‌صورت برجسته و متن اصلی کتاب آمده است تا متن نهج‌ البلاغه و خانواده حدیث و خبر آن، در منظر و مرآ قرار گیرد<ref>ر.ک: همان</ref>.
    # در تمام مباحث، نهج‌البلاغه و آموزه‌های [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] در موضوعات مطرح‌شده، به‌صورت برجسته و متن اصلی کتاب آمده است تا متن نهج‌البلاغه و خانواده حدیث و خبر آن، در منظر و مرآ قرار گیرد<ref>ر.ک: همان</ref>.
    # به‌منظور فهم بهتر نهج ‌البلاغه، تلاش شده است هماهنگی نظم تاریخی و پیوستگی میان سخنان امام(ع) سامان یابد و آموزه‌های نهج ‌البلاغه در مباحث مطرح‌شده در زنجیره تاریخی خود قرار گیرد<ref>ر.ک: همان، ص23-24</ref>.
    # به‌منظور فهم بهتر نهج‌البلاغه، تلاش شده است هماهنگی نظم تاریخی و پیوستگی میان سخنان امام(ع) سامان یابد و آموزه‌های نهج‌البلاغه در مباحث مطرح‌شده در زنجیره تاریخی خود قرار گیرد<ref>ر.ک: همان، ص23-24</ref>.


    ==ویژگی‌های کتاب==
    ==ویژگی‌های کتاب==
    برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب به شرح زیر است:
    برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب به شرح زیر است:
    # از قواعد مهم فهم نهج‌ البلاغه، توجه به منابع و اسناد، جغرافیای سخن، سبب صدور، تاریخ ایراد، مخاطب، موضوعات و اهداف آن است که در کتاب حاضر، سعی شده است این موارد لحاظ شود<ref>ر.ک: همان، ص24</ref>.
    # از قواعد مهم فهم نهج‌البلاغه، توجه به منابع و اسناد، جغرافیای سخن، سبب صدور، تاریخ ایراد، مخاطب، موضوعات و اهداف آن است که در کتاب حاضر، سعی شده است این موارد لحاظ شود<ref>ر.ک: همان، ص24</ref>.
    # شریف رضی در تألیف نهج‌ البلاغه، به تقطیع و تنظیم مطالب دست یازیده و آموزه‌های امام علی(ع) را فقط گزینش نکرده، بلکه در موارد متعدد، قسمت‌هایی از آموزه‌های امام را از دو یا چند خطبه و سخن برگزیده و به سلیقه خود، در کنار هم قرار داده است. بی‌توجهی به این امر، موجب بدفهمی آموزه‌های امام(ع) و تحلیل نادرست از آن‌ها می‌شود. اما در کتاب حاضر، در چارچوب مباحث کتاب، این موارد، تفکیک شده و هریک در جای خود آمده است<ref>ر.ک: همان</ref>.
    # شریف رضی در تألیف نهج‌البلاغه، به تقطیع و تنظیم مطالب دست یازیده و آموزه‌های [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] را فقط گزینش نکرده، بلکه در موارد متعدد، قسمت‌هایی از آموزه‌های امام را از دو یا چند خطبه و سخن برگزیده و به سلیقه خود، در کنار هم قرار داده است. بی‌توجهی به این امر، موجب بدفهمی آموزه‌های امام(ع) و تحلیل نادرست از آن‌ها می‌شود. اما در کتاب حاضر، در چارچوب مباحث کتاب، این موارد، تفکیک شده و هریک در جای خود آمده است<ref>ر.ک: همان</ref>.
    # به‌منظور فهم بهتر مطالب نهج ‌البلاغه، آموزه‌های امام علی(ع) بدون اعمال سلیقه، تکمیل و در چارچوب مباحث کتاب، عرضه شده است<ref>ر.ک: همان، ص24-25</ref>.
    # به‌منظور فهم بهتر مطالب [[نهج‌‌البلاغة (صبحی صالح)|نهج‌البلاغه]]، آموزه‌های [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] بدون اعمال سلیقه، تکمیل و در چارچوب مباحث کتاب، عرضه شده است<ref>ر.ک: همان، ص24-25</ref>.


    ==گزارش محتوا==
    ==گزارش محتوا==
    در نخستین عنوان، به موضوع بیعت با امام علی(ع) اشاره گردیده است. درباره این امر، به چند موضوع اشاره شده است:
    در نخستین عنوان، به موضوع بیعت با [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] اشاره گردیده است. درباره این امر، به چند موضوع اشاره شده است:
    # درخواست بیعت با امام(ع): که از طرف جناح سیاسی طرف‌دار امام علی(ع)، یعنی بسیاری از صحابه پیامبر(ص) از مهاجران و انصار، قراء کوفه و تمامی بدریون که زنده بودند، مطرح گردید<ref>ر.ک: متن کتاب، ص29</ref>.
    # درخواست بیعت با امام(ع): که از طرف جناح سیاسی طرف‌دار [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]]، یعنی بسیاری از صحابه پیامبر(ص) از مهاجران و انصار، قراء کوفه و تمامی بدریون که زنده بودند، مطرح گردید<ref>ر.ک: متن کتاب، ص29</ref>.
    # امتناع امام(ع) از پذیرش بیعت: این خودداری، به این دلیل بود که امام(ع) آمادگی اصلاحات بنیادی و اساسی و بازگشت به سیره نبوی را در مردم نمی‌دید؛ زیرا تحولات عصر خلفا سبب انحرافات عمیق سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی شده بود و جز با جراحی نمی‌شد آن جامعه بیمار را درمان کرد و مردم آمادگی جراحی نداشتند<ref>ر.ک: همان، ص30</ref>.
    # امتناع امام(ع) از پذیرش بیعت: این خودداری، به این دلیل بود که امام(ع) آمادگی اصلاحات بنیادی و اساسی و بازگشت به سیره نبوی را در مردم نمی‌دید؛ زیرا تحولات عصر خلفا سبب انحرافات عمیق سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی شده بود و جز با جراحی نمی‌شد آن جامعه بیمار را درمان کرد و مردم آمادگی جراحی نداشتند<ref>ر.ک: همان، ص30</ref>.
    # تحلیل خودداری امام(ع) از پذیرش بیعت: از مجموع مطالب مطرح‌شده در نهج ‌البلاغه، می‌توان دریافت که این خودداری، بر تحلیلی درست از شرایط استوار بوده و به دلایل زیر، از این امر، دوری شده است: پیچیدگی اوضاع رویارویی، نااستواری مردمان بر دفاع از حق و عدالت، سر برکشیدن فتنه‌ها و آشوب‌ها، ناشناسایی راه روشن و راست حق و عدالت و پرهیز از بیعت عاطفی و احساسی<ref>ر.ک: همان، ص31-36</ref>.
    # تحلیل خودداری امام(ع) از پذیرش بیعت: از مجموع مطالب مطرح‌شده در نهج‌البلاغه، می‌توان دریافت که این خودداری، بر تحلیلی درست از شرایط استوار بوده و به دلایل زیر، از این امر، دوری شده است: پیچیدگی اوضاع رویارویی، نااستواری مردمان بر دفاع از حق و عدالت، سر برکشیدن فتنه‌ها و آشوب‌ها، ناشناسایی راه روشن و راست حق و عدالت و پرهیز از بیعت عاطفی و احساسی<ref>ر.ک: همان، ص31-36</ref>.


    در عنوان دوم، به اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی امام(ع) اشاره و تأکید شده است که بر مبنای نهج‌ البلاغه، برخی از مهم‌ترین اصلاحات امام(ع) در حکومت عبارتند از: بازگرداندن اموال به‌غارت‌رفته از بیت‌المال، پاسداشت آزادی‌های عمومی، اصلاح نظام بیت‌المال، اصلاح فرهنگ اداری و مدیریتی و اصلاح نظام قضایی<ref>ر.ک: همان، ص61</ref>.
    در عنوان دوم، به اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی امام(ع) اشاره و تأکید شده است که بر مبنای نهج‌البلاغه، برخی از مهم‌ترین اصلاحات امام(ع) در حکومت عبارتند از: بازگرداندن اموال به‌غارت‌رفته از بیت‌المال، پاسداشت آزادی‌های عمومی، اصلاح نظام بیت‌المال، اصلاح فرهنگ اداری و مدیریتی و اصلاح نظام قضایی<ref>ر.ک: همان، ص61</ref>.


    در سومین عنوان، مشکلات، مخالفت‌ها و مقابله‌ها با اصلاحات امام(ع) تشریح شده است. برخی از مهم‌ترین این مشکلات، عبارتند از: تشتت اجتماعی و خواسته‌های متضاد، قبیله‌گرایی و حاکمیت فرهنگ قبیله‌ای، خودکامگی و تمامیت‌طلبی سرکردگان و تنگ‌نظری و کوته‌بینی جمعی از پیروان<ref>ر.ک: همان، ص242-243</ref>.
    در سومین عنوان، مشکلات، مخالفت‌ها و مقابله‌ها با اصلاحات امام(ع) تشریح شده است. برخی از مهم‌ترین این مشکلات، عبارتند از: تشتت اجتماعی و خواسته‌های متضاد، قبیله‌گرایی و حاکمیت فرهنگ قبیله‌ای، خودکامگی و تمامیت‌طلبی سرکردگان و تنگ‌نظری و کوته‌بینی جمعی از پیروان<ref>ر.ک: همان، ص242-243</ref>.


    در آخرین عنوان، به بررسی مخالفت‌ها و مقابله‌های مذکور با امام(ع) پرداخته شده؛ ولذا ابتدا، به بررسی چگونگی شکل‌گیری نخستین حلقه‌های مخالفت و مقابله با امام(ع) پرداخته شده<ref>ر.ک: همان، ص281</ref> و سپس ضمن اشاره به مخالفت قاسطین، ناکثین و مارقین با آن حضرت<ref>ر.ک: همان، ص298</ref>، تحلیل امام(ع) درباره ریشه مخالفت‌ها و مقابله‌ها، با استفاده از سخنان ایشان در نهج‌ البلاغه، بیان گردیده است<ref>ر.ک: همان، ص300</ref>.
    در آخرین عنوان، به بررسی مخالفت‌ها و مقابله‌های مذکور با امام(ع) پرداخته شده؛ ولذا ابتدا، به بررسی چگونگی شکل‌گیری نخستین حلقه‌های مخالفت و مقابله با امام(ع) پرداخته شده<ref>ر.ک: همان، ص281</ref> و سپس ضمن اشاره به مخالفت قاسطین، ناکثین و مارقین با آن حضرت<ref>ر.ک: همان، ص298</ref>، تحلیل امام(ع) درباره ریشه مخالفت‌ها و مقابله‌ها، با استفاده از سخنان ایشان در نهج‌البلاغه، بیان گردیده است<ref>ر.ک: همان، ص300</ref>.


    ==پانویس==
    ==پانویس==
    خط ۶۶: خط ۶۶:
    [[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]
    [[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]
    [[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]
    [[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]
    [[رده:علی بن ابی‌طالب(ع)]]
    [[رده:امام علی(ع)]]
     
    [[رده:مقالات بازبینی شده2 اسفند 1404]]
    [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
    [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1404 توسط عباس مکرمی]]
    [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1404 توسط عباس مکرمی]]
    [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1404 توسط محسن عزیزی]]
    [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1404 توسط محسن عزیزی]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۶

    دادرسی مردمان
    دادرسی مردمان
    پدیدآوراندلشاد تهرانی، مصطفی (نويسنده)
    عنوان‌های دیگرتاریخ. برگزیده ** تحلیل بیعت با امام علی(ع)، اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی، مشکلات پیشاوری با تکیه بر نهج البلاغه
    ناشردريا
    مکان نشرایران - تهران
    سال نشر1394ش
    چاپ1
    شابک978-964-7313-37-7
    موضوعسیاست و حکومت - علی بن ابی طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. - سرگذشتنامه - حکومت - علی بن ابی طالب(ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. نهج البلاغه
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    /د85 د2 37/35 BP
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    دادرسی مردمان، اثر مصطفی دلشاد تهرانی (متولد 1334ش) است که با تکیه بر مطالب نهج‌البلاغه و آموزه‌های امام علی(ع) در آن، به تحلیل موضوع بیعت با آن حضرت، اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی امام و مشکلات پیشاروی ایشان پرداخته است.

    ساختار

    کتاب با مقدمه مفصلی از مؤلف تحت عنوان «دیباچه» آغاز و مطالب در چهار عنوان اصلی «بیعت با امام علی(ع)»، «اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی امام علی(ع)»، «مشکلات پیشاروی...» و «مخالفت‌ها و مقابله‌ها» عرضه شده است.

    سبک نگارش

    1. در سراسر مباحث کتاب، مطالب نهج‌البلاغه محور قرار داده شده و به روش تشکیل خانواده حدیث و خبر، با تنقیح مطالب حدیثی و تاریخی، مطالب نهج‌البلاغه تکمیل و آموزه‌های آن، دسته‌بندی و تدوین شده است[۱].
    2. در تمام مباحث، نهج‌البلاغه و آموزه‌های امام علی(ع) در موضوعات مطرح‌شده، به‌صورت برجسته و متن اصلی کتاب آمده است تا متن نهج‌البلاغه و خانواده حدیث و خبر آن، در منظر و مرآ قرار گیرد[۲].
    3. به‌منظور فهم بهتر نهج‌البلاغه، تلاش شده است هماهنگی نظم تاریخی و پیوستگی میان سخنان امام(ع) سامان یابد و آموزه‌های نهج‌البلاغه در مباحث مطرح‌شده در زنجیره تاریخی خود قرار گیرد[۳].

    ویژگی‌های کتاب

    برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب به شرح زیر است:

    1. از قواعد مهم فهم نهج‌البلاغه، توجه به منابع و اسناد، جغرافیای سخن، سبب صدور، تاریخ ایراد، مخاطب، موضوعات و اهداف آن است که در کتاب حاضر، سعی شده است این موارد لحاظ شود[۴].
    2. شریف رضی در تألیف نهج‌البلاغه، به تقطیع و تنظیم مطالب دست یازیده و آموزه‌های امام علی(ع) را فقط گزینش نکرده، بلکه در موارد متعدد، قسمت‌هایی از آموزه‌های امام را از دو یا چند خطبه و سخن برگزیده و به سلیقه خود، در کنار هم قرار داده است. بی‌توجهی به این امر، موجب بدفهمی آموزه‌های امام(ع) و تحلیل نادرست از آن‌ها می‌شود. اما در کتاب حاضر، در چارچوب مباحث کتاب، این موارد، تفکیک شده و هریک در جای خود آمده است[۵].
    3. به‌منظور فهم بهتر مطالب نهج‌البلاغه، آموزه‌های امام علی(ع) بدون اعمال سلیقه، تکمیل و در چارچوب مباحث کتاب، عرضه شده است[۶].

    گزارش محتوا

    در نخستین عنوان، به موضوع بیعت با امام علی(ع) اشاره گردیده است. درباره این امر، به چند موضوع اشاره شده است:

    1. درخواست بیعت با امام(ع): که از طرف جناح سیاسی طرف‌دار امام علی(ع)، یعنی بسیاری از صحابه پیامبر(ص) از مهاجران و انصار، قراء کوفه و تمامی بدریون که زنده بودند، مطرح گردید[۷].
    2. امتناع امام(ع) از پذیرش بیعت: این خودداری، به این دلیل بود که امام(ع) آمادگی اصلاحات بنیادی و اساسی و بازگشت به سیره نبوی را در مردم نمی‌دید؛ زیرا تحولات عصر خلفا سبب انحرافات عمیق سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی شده بود و جز با جراحی نمی‌شد آن جامعه بیمار را درمان کرد و مردم آمادگی جراحی نداشتند[۸].
    3. تحلیل خودداری امام(ع) از پذیرش بیعت: از مجموع مطالب مطرح‌شده در نهج‌البلاغه، می‌توان دریافت که این خودداری، بر تحلیلی درست از شرایط استوار بوده و به دلایل زیر، از این امر، دوری شده است: پیچیدگی اوضاع رویارویی، نااستواری مردمان بر دفاع از حق و عدالت، سر برکشیدن فتنه‌ها و آشوب‌ها، ناشناسایی راه روشن و راست حق و عدالت و پرهیز از بیعت عاطفی و احساسی[۹].

    در عنوان دوم، به اصلاحات حکومتی و اقدامات تمدنی امام(ع) اشاره و تأکید شده است که بر مبنای نهج‌البلاغه، برخی از مهم‌ترین اصلاحات امام(ع) در حکومت عبارتند از: بازگرداندن اموال به‌غارت‌رفته از بیت‌المال، پاسداشت آزادی‌های عمومی، اصلاح نظام بیت‌المال، اصلاح فرهنگ اداری و مدیریتی و اصلاح نظام قضایی[۱۰].

    در سومین عنوان، مشکلات، مخالفت‌ها و مقابله‌ها با اصلاحات امام(ع) تشریح شده است. برخی از مهم‌ترین این مشکلات، عبارتند از: تشتت اجتماعی و خواسته‌های متضاد، قبیله‌گرایی و حاکمیت فرهنگ قبیله‌ای، خودکامگی و تمامیت‌طلبی سرکردگان و تنگ‌نظری و کوته‌بینی جمعی از پیروان[۱۱].

    در آخرین عنوان، به بررسی مخالفت‌ها و مقابله‌های مذکور با امام(ع) پرداخته شده؛ ولذا ابتدا، به بررسی چگونگی شکل‌گیری نخستین حلقه‌های مخالفت و مقابله با امام(ع) پرداخته شده[۱۲] و سپس ضمن اشاره به مخالفت قاسطین، ناکثین و مارقین با آن حضرت[۱۳]، تحلیل امام(ع) درباره ریشه مخالفت‌ها و مقابله‌ها، با استفاده از سخنان ایشان در نهج‌البلاغه، بیان گردیده است[۱۴].

    پانویس

    1. ر.ک: دیباچه، ص23
    2. ر.ک: همان
    3. ر.ک: همان، ص23-24
    4. ر.ک: همان، ص24
    5. ر.ک: همان
    6. ر.ک: همان، ص24-25
    7. ر.ک: متن کتاب، ص29
    8. ر.ک: همان، ص30
    9. ر.ک: همان، ص31-36
    10. ر.ک: همان، ص61
    11. ر.ک: همان، ص242-243
    12. ر.ک: همان، ص281
    13. ر.ک: همان، ص298
    14. ر.ک: همان، ص300

    منابع مقاله

    دیباچه و متن کتاب.

    وابسته‌ها