نظریههای فیلسوفان اسلامی درباره رنگ: تفاوت میان نسخهها
A-esmaeili (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR88277J1.jpg | عنوان = نظریه های فیلسوفان اسلامی درباره رنگ | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = استادی مقدم، کاظم (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع =فیلسوفان اسلامی – دیدگاه درباره رنگ -...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
|زبان | |زبان | ||
| زبان = فارسی | | زبان = فارسی | ||
| کد کنگره = | | کد کنگره =BBR ۵۵/ر۹الف۵ ۱۳۹۶ | ||
| موضوع =فیلسوفان اسلامی – دیدگاه درباره رنگ - رنگ (فلسفه) – نظر فیلسوفان اسلامی - رنگ (فلسفه) | | موضوع =فیلسوفان اسلامی – دیدگاه درباره رنگ - رنگ (فلسفه) – نظر فیلسوفان اسلامی - رنگ (فلسفه) | ||
|ناشر | |ناشر | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''نظریههای فیلسوفان اسلامی درباره رنگ'''، اثر کاظم استادی (معاصر)، کوششی است در تبیین نظریههای فیلسوفان اسلامی درباره ماهیت و چیستی رنگ. | '''نظریههای فیلسوفان اسلامی درباره رنگ'''، اثر [[استادی مقدم، کاظم|کاظم استادی]] (معاصر)، کوششی است در تبیین نظریههای فیلسوفان اسلامی درباره ماهیت و چیستی رنگ. | ||
==ساختار و محتوا== | ==ساختار و محتوا== | ||
مطالب کتاب پس از مقدمه کوتاه نویسنده، به شکل زیر سامان یافته است: | مطالب کتاب پس از مقدمه کوتاه نویسنده، به شکل زیر سامان یافته است: | ||
* پیشگفتار: این بخش، با عنوان «در علم بصریات و ماهیت رنگ»، مشتمل بر چهار مبحث است. نویسنده قبل از پرداختن به آنها، خاطرنشان کرده است که: «در این پیشگفتار برای آشنایی خوانندگان و آمادگی ذهنی بیشتر، ما ضمن نقل تاریخچه مختصر علم بصریات در فلسفه یونانی و اسلامی و نیز نقل اقوال گوناگون در کیفیت ابصار، برخی از دیدگاهها پیرامون رنگ را ذکر میکنیم؛ پس از آن توجه خوانندگان را به نقل و بررسی مسئله رنگ توسط ابن سینا و حواشی خواجه نصیرالدین طوسی و عبدالرزاق لاهیجی جلب میکنیم<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص23</ref>. در ادامه، وی مطالب مورد اشاره فوق را بهتفصیل بیان کرده است<ref>ر.ک: همان، ص23-48</ref> | * پیشگفتار: این بخش، با عنوان «در علم بصریات و ماهیت رنگ»، مشتمل بر چهار مبحث است. نویسنده قبل از پرداختن به آنها، خاطرنشان کرده است که: «در این پیشگفتار برای آشنایی خوانندگان و آمادگی ذهنی بیشتر، ما ضمن نقل تاریخچه مختصر علم بصریات در فلسفه یونانی و اسلامی و نیز نقل اقوال گوناگون در کیفیت ابصار، برخی از دیدگاهها پیرامون رنگ را ذکر میکنیم؛ پس از آن توجه خوانندگان را به نقل و بررسی مسئله رنگ توسط [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] و حواشی [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصیرالدین طوسی]] و [[لاهیجی، عبدالرزاق بن علی|عبدالرزاق لاهیجی]] جلب میکنیم<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص23</ref>. در ادامه، وی مطالب مورد اشاره فوق را بهتفصیل بیان کرده است<ref>ر.ک: همان، ص23-48</ref> | ||
* یونانیان و مسئله رنگ: در این بخش، نظر فلاسفه یونان، از جمله: فیثاغورث<ref>ر.ک: متن کتاب، ص52</ref>، سقراط<ref>ر.ک: همان، ص56</ref>، افلاطون<ref>ر.ک: همان، ص64</ref>، بطلمیوس<ref>ر.ک: همان، ص72</ref> و رواقیون<ref>ر.ک: همان، ص74</ref> درباره رنگ، بهصورت خلاصه، بیان شده است. | * یونانیان و مسئله رنگ: در این بخش، نظر فلاسفه یونان، از جمله: [[فیثاغورس|فیثاغورث]]<ref>ر.ک: متن کتاب، ص52</ref>، سقراط<ref>ر.ک: همان، ص56</ref>، [[افلاطون]]<ref>ر.ک: همان، ص64</ref>، بطلمیوس<ref>ر.ک: همان، ص72</ref> و رواقیون<ref>ر.ک: همان، ص74</ref> درباره رنگ، بهصورت خلاصه، بیان شده است. | ||
* آراء فیلسوفان مسلمان درباره رنگ: از جمله افرادی که در این بخش، نظریه آنها بررسی شده، عبارتند از: | * آراء فیلسوفان مسلمان درباره رنگ: از جمله افرادی که در این بخش، نظریه آنها بررسی شده، عبارتند از: | ||
# یعقوب کندی: نظریات فلاسفه یونانی در مسئله رؤیت، در رسائل وی انعکاس یافته است. او به «تئوری پرتو چشمی» عقیده داشت<ref>ر.ک: همان، ص84</ref>. | # یعقوب کندی: نظریات فلاسفه یونانی در مسئله رؤیت، در رسائل وی انعکاس یافته است. او به «تئوری پرتو چشمی» عقیده داشت<ref>ر.ک: همان، ص84</ref>. | ||
# زکریای رازی: وی بهطور جدی درباره مسئله ابصار به تحقیق پرداخته و آن را از دو جهت فیزیکی و طبی، مورد مطالعه قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص88</ref>. | # [[رازی، محمد بن زکریا|زکریای رازی]]: وی بهطور جدی درباره مسئله ابصار به تحقیق پرداخته و آن را از دو جهت فیزیکی و طبی، مورد مطالعه قرار داده است<ref>ر.ک: همان، ص88</ref>. | ||
# ابوالحسن عامری: معتقد است ادراک (بصری) اجسام از طریق رنگ انجام میشود<ref>ر.ک: همان، ص92</ref>. | # [[عامری، محمد بن یوسف|ابوالحسن عامری]]: معتقد است ادراک (بصری) اجسام از طریق رنگ انجام میشود<ref>ر.ک: همان، ص92</ref>. | ||
# ابن حزم اندلسی: وی عقیده دارد که رنگ تمام آن چیزی است که دیده میشود و آنچه دیده میشود، همان رنگ است<ref>ر.ک: همان، ص120</ref>. | # [[ابن حزم، علی بن احمد|ابن حزم اندلسی]]: وی عقیده دارد که رنگ تمام آن چیزی است که دیده میشود و آنچه دیده میشود، همان رنگ است<ref>ر.ک: همان، ص120</ref>. | ||
خواجه نصیرالدین | [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصیرالدین طوسی]]، [[علاءالدوله سمنانی، احمد بن محمد|علاءالدوله سمنانی]]، شمسالدین لاهیجی، [[طباطبایی، سید محمدحسین|محمدحسین طباطبایی]]، [[مطهری، مرتضی|مرتضی مطهری]] و...، از دیگر اندیشمندان مذکور در این بخشند<ref>ر.ک: همان، ص148-186</ref>. | ||
* دیدگاه ابن سینا درباره رنگ: وی عقیده دارد «روشنایی» کیفیتی است که جسم غیر شفاف از منبع نورانی استفاده میکند. همچنین شفاف بالقوه بهواسطه روشنایی، شفاف بالفعل میشود و «نور تابیدهشده»، کیفیتی است که ذاتا کمال برای شفاف (ازآنرو که شفاف است) میباشد<ref>ر.ک: همان، ص249</ref>. | * دیدگاه [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] درباره رنگ: وی عقیده دارد «روشنایی» کیفیتی است که جسم غیر شفاف از منبع نورانی استفاده میکند. همچنین شفاف بالقوه بهواسطه روشنایی، شفاف بالفعل میشود و «نور تابیدهشده»، کیفیتی است که ذاتا کمال برای شفاف (ازآنرو که شفاف است) میباشد<ref>ر.ک: همان، ص249</ref>. | ||
* اثبات رنگ از نگاه صدرا: وی یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان قرن اخیر است، ولی به نظر نویسنده، همانند ابن سینا، احاطهای به علوم مختلفی همانند علوم کاربردی نداشته و بنابراین در مباحث طبیعات و علوم کاربردی، حرف چندانی برای گفتن ندارد و آنچه وی در بحث رنگ بیان داشته، خلاصه اندکی از مباحث رنگ ابن سینا در کتاب نفس شفا میباشد که بههمراه مطالبی دیگر از فخر رازی و یا دیگران، همراه شده است<ref>ر.ک: همان، ص255</ref>. | * اثبات رنگ از نگاه صدرا: وی یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان قرن اخیر است، ولی به نظر نویسنده، همانند [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]]، احاطهای به علوم مختلفی همانند علوم کاربردی نداشته و بنابراین در مباحث طبیعات و علوم کاربردی، حرف چندانی برای گفتن ندارد و آنچه وی در بحث رنگ بیان داشته، خلاصه اندکی از مباحث رنگ ابن سینا در کتاب نفس شفا میباشد که بههمراه مطالبی دیگر از [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] و یا دیگران، همراه شده است<ref>ر.ک: همان، ص255</ref>. | ||
* شرح لاهیجی بر تجريد الاعتقاد خواجه نصیر در بیان رنگ: این شرح (شوارق الإلهام)، شرحی است مزجی به زبان عربی بر | * شرح لاهیجی بر [[تجريد الاعتقاد]] [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصیر]] در بیان رنگ: این شرح ([[شوارق الإلهام في شرح تجريد الكلام (انتشارات مهدوی)|شوارق الإلهام]])، شرحی است مزجی به زبان عربی بر «[[تجريد الاعتقاد]]» و پس از مجموع شروح میر سید احمد علوی بر تجرید، مفصلترین شرح این کتاب بشمار میآید و میتوان آن را جامع اکثر نظرها و آرای متکلمان و فلاسفه پیش از خود دانست<ref>ر.ک: همان، ص289-290</ref>. | ||
* بخش آخر: این بخش، دو قسمت دارد: | * بخش آخر: این بخش، دو قسمت دارد: | ||
# متن نسخه خطی رساله «ياقوتة الحمراء» محمدکریم خان کرمانی؛ | # متن نسخه خطی رساله «ياقوتة الحمراء» محمدکریم خان کرمانی؛ | ||
# ترجمه تنظیمشدهای از مقالهای از هانری | # ترجمه تنظیمشدهای از مقالهای از [[کربن، هانری|هانری کربن]]، پیرامون رساله «ياقوتة الحمراء» که بهضمیمه رسالهای دیگر، تحت عنوان «واقعانگاری رنگها و علم میزان»، منتشر شده است و بهمنظور حفظ حق مادی این کتاب برای مترجم، فقط متن اصلی مقاله، بدون چهل پینوشت و پاورقیهای کتاب نشر سوفیا، آورده شده است<ref>ر.ک: همان، ص377</ref>. کرمانی رساله را به دو مقاله با حجمی کمابیش برابر، تقسیم کرده است. مقاله نخست، هشت فصل دارد و موضوع بحث آن، مفهوم و واقعیت رنگ است و مقاله دوم، نه فصل دارد و بهطور خاص، به رنگ قرمز و «نزول آن از عالم مثل» میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص410</ref>. | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۰: | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]] | |||
[[رده:فلسفه اسلامی]] | |||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده: کلیات فلسفه اسلامی]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1405]] | |||
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ فروردین 1405 توسط عباس مکرمی]] | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ فروردین 1405 توسط عباس مکرمی]] | ||
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ فروردین 1405 توسط محسن عزیزی]] | [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ فروردین 1405 توسط محسن عزیزی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۵
| نظریه های فیلسوفان اسلامی درباره رنگ | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | استادی مقدم، کاظم (نويسنده) |
| سال نشر | 1396ش |
| چاپ | 1 |
| شابک | 978-600-97394-3-1 |
| موضوع | فیلسوفان اسلامی – دیدگاه درباره رنگ - رنگ (فلسفه) – نظر فیلسوفان اسلامی - رنگ (فلسفه) |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | BBR ۵۵/ر۹الف۵ ۱۳۹۶ |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
نظریههای فیلسوفان اسلامی درباره رنگ، اثر کاظم استادی (معاصر)، کوششی است در تبیین نظریههای فیلسوفان اسلامی درباره ماهیت و چیستی رنگ.
ساختار و محتوا
مطالب کتاب پس از مقدمه کوتاه نویسنده، به شکل زیر سامان یافته است:
- پیشگفتار: این بخش، با عنوان «در علم بصریات و ماهیت رنگ»، مشتمل بر چهار مبحث است. نویسنده قبل از پرداختن به آنها، خاطرنشان کرده است که: «در این پیشگفتار برای آشنایی خوانندگان و آمادگی ذهنی بیشتر، ما ضمن نقل تاریخچه مختصر علم بصریات در فلسفه یونانی و اسلامی و نیز نقل اقوال گوناگون در کیفیت ابصار، برخی از دیدگاهها پیرامون رنگ را ذکر میکنیم؛ پس از آن توجه خوانندگان را به نقل و بررسی مسئله رنگ توسط ابن سینا و حواشی خواجه نصیرالدین طوسی و عبدالرزاق لاهیجی جلب میکنیم[۱]. در ادامه، وی مطالب مورد اشاره فوق را بهتفصیل بیان کرده است[۲]
- یونانیان و مسئله رنگ: در این بخش، نظر فلاسفه یونان، از جمله: فیثاغورث[۳]، سقراط[۴]، افلاطون[۵]، بطلمیوس[۶] و رواقیون[۷] درباره رنگ، بهصورت خلاصه، بیان شده است.
- آراء فیلسوفان مسلمان درباره رنگ: از جمله افرادی که در این بخش، نظریه آنها بررسی شده، عبارتند از:
- یعقوب کندی: نظریات فلاسفه یونانی در مسئله رؤیت، در رسائل وی انعکاس یافته است. او به «تئوری پرتو چشمی» عقیده داشت[۸].
- زکریای رازی: وی بهطور جدی درباره مسئله ابصار به تحقیق پرداخته و آن را از دو جهت فیزیکی و طبی، مورد مطالعه قرار داده است[۹].
- ابوالحسن عامری: معتقد است ادراک (بصری) اجسام از طریق رنگ انجام میشود[۱۰].
- ابن حزم اندلسی: وی عقیده دارد که رنگ تمام آن چیزی است که دیده میشود و آنچه دیده میشود، همان رنگ است[۱۱].
خواجه نصیرالدین طوسی، علاءالدوله سمنانی، شمسالدین لاهیجی، محمدحسین طباطبایی، مرتضی مطهری و...، از دیگر اندیشمندان مذکور در این بخشند[۱۲].
- دیدگاه ابن سینا درباره رنگ: وی عقیده دارد «روشنایی» کیفیتی است که جسم غیر شفاف از منبع نورانی استفاده میکند. همچنین شفاف بالقوه بهواسطه روشنایی، شفاف بالفعل میشود و «نور تابیدهشده»، کیفیتی است که ذاتا کمال برای شفاف (ازآنرو که شفاف است) میباشد[۱۳].
- اثبات رنگ از نگاه صدرا: وی یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان قرن اخیر است، ولی به نظر نویسنده، همانند ابن سینا، احاطهای به علوم مختلفی همانند علوم کاربردی نداشته و بنابراین در مباحث طبیعات و علوم کاربردی، حرف چندانی برای گفتن ندارد و آنچه وی در بحث رنگ بیان داشته، خلاصه اندکی از مباحث رنگ ابن سینا در کتاب نفس شفا میباشد که بههمراه مطالبی دیگر از فخر رازی و یا دیگران، همراه شده است[۱۴].
- شرح لاهیجی بر تجريد الاعتقاد خواجه نصیر در بیان رنگ: این شرح (شوارق الإلهام)، شرحی است مزجی به زبان عربی بر «تجريد الاعتقاد» و پس از مجموع شروح میر سید احمد علوی بر تجرید، مفصلترین شرح این کتاب بشمار میآید و میتوان آن را جامع اکثر نظرها و آرای متکلمان و فلاسفه پیش از خود دانست[۱۵].
- بخش آخر: این بخش، دو قسمت دارد:
- متن نسخه خطی رساله «ياقوتة الحمراء» محمدکریم خان کرمانی؛
- ترجمه تنظیمشدهای از مقالهای از هانری کربن، پیرامون رساله «ياقوتة الحمراء» که بهضمیمه رسالهای دیگر، تحت عنوان «واقعانگاری رنگها و علم میزان»، منتشر شده است و بهمنظور حفظ حق مادی این کتاب برای مترجم، فقط متن اصلی مقاله، بدون چهل پینوشت و پاورقیهای کتاب نشر سوفیا، آورده شده است[۱۶]. کرمانی رساله را به دو مقاله با حجمی کمابیش برابر، تقسیم کرده است. مقاله نخست، هشت فصل دارد و موضوع بحث آن، مفهوم و واقعیت رنگ است و مقاله دوم، نه فصل دارد و بهطور خاص، به رنگ قرمز و «نزول آن از عالم مثل» میپردازد[۱۷].
پانویس
- ↑ ر.ک: پیشگفتار، ص23
- ↑ ر.ک: همان، ص23-48
- ↑ ر.ک: متن کتاب، ص52
- ↑ ر.ک: همان، ص56
- ↑ ر.ک: همان، ص64
- ↑ ر.ک: همان، ص72
- ↑ ر.ک: همان، ص74
- ↑ ر.ک: همان، ص84
- ↑ ر.ک: همان، ص88
- ↑ ر.ک: همان، ص92
- ↑ ر.ک: همان، ص120
- ↑ ر.ک: همان، ص148-186
- ↑ ر.ک: همان، ص249
- ↑ ر.ک: همان، ص255
- ↑ ر.ک: همان، ص289-290
- ↑ ر.ک: همان، ص377
- ↑ ر.ک: همان، ص410
منابع مقاله
پیشگفتار و متن کتاب.