الفصول المهذبه للعقول

الفصول المهذبه للعقول
پدیدآوران	صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد (نويسنده) حلی، عبدالحلیم عوض (محقق) مجمع‌ الاما‌م‌ الحسین‌ علیه‌السلام‌ العلمی‌ لتحقیق‌ التراث‌ اهل‌ البیت‌ علیهم‌السلام‌ ( سایر)
ناشر	دار الکتاب الإسلامي
مکان نشر	ایران - قم
سال نشر	1394ش - 1437ق - 2015م
چاپ	1
موضوع	ضرب‎المثلهای عربی - احادیث - چهارده معصوم - اندرزنامه‌‏ها
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	2ص4ض 141/5 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

الفصول المهذبة للعقول، از آثار ادیب، نویسنده، شاعر و وزیر شیعه قرن چهارم هجری قمری، ابوالقاسم اسماعیل بن عبّاد، مشهور به صاحب بن عباد (326-385ق)، پژوهشی ادبی است که مجموعه‌ای از مَثل‌ها و حکمت‌های گوناگون در باب موضوعات مختلف فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی را مطرح می‌کند. این کتاب، توسط پژوهشگر معاصر، عبدالحلیم عوض حلّی، با اشراف علمی مجمع الإمام الحسين(ع) العلمي لتحقيق تراث أهل‌البيت(ع)، تحقیق و تصحیح شده است.

هدف و روش

• مجمع الإمام الحسين(ع) العلمي لتحقيق تراث أهل‌البيت(ع)، یادآور شده است که کتاب حاضر، تألیف صاحب بن عباد است و اهمیت این اثر قدیمی از نظر موضوعی به این نکته بازمی‌گردد که نگارنده، مباحثش را از کلمات و حکمت‌های حضرت رسول اکرم(ص) و خاندان مطهرش(ع) و برخی از پیامبران الهی و تجارب عالمان و حکیمان فراهم آورده است.
• صاحب بن عباد، هیچ توضیحی درباره حکمت‌ها نیاورده، ولی عبدالحلیم عوض حلّی در پاورقی‌ها منابع امثال را ذکر کرده است.

ساختار و محتوا

• کتاب حاضر، به‌ترتیب شامل مطالب ذیل است:

1. «الفصول المهذبة للعقول»: این بخش، شامل 470 مَثل در موضوعات گوناگون است که از باب «كما» و با مثل «1- كما تَرحم، تُرحم»، شروع می‌شود و با باب «لا في النهي» و با مثل «470- لا ندم إلّا قسام»، پایان می‌یابد.
2. گزیده کفعمی از «الفصول المهذبة للعقول»: فقط 231 مَثل در مباحث مختلف دارد و با حکمت «1- التوبة تهدم الحوبة» آغاز می‌گردد و با «231- أثقل من يوم السبت علی الصبيان» پایان می‌پذیرد.

نمونه مباحث

• «14- كثرة الذنب تُميت القلب»؛ ترجمه: فراوانی گناه، دل را می‌میراند.
• «80- إذا ازدحم الجواب، خفي الصواب»؛ ترجمه: وقتی جواب زیاد و بی‌نظم باشد، پاسخ صحیح پنهان شود.
• «112- آفة العبادة الرياء»؛ ترجمه فارسی: آفت عبادت، ریاکاری است.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.