الفصول المهذبه للعقول

الفصول المهذبه للعقول
پدیدآوران	صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد (نويسنده) حلی، عبدالحلیم عوض (محقق) مجمع‌ الاما‌م‌ الحسین‌ علیه‌السلام‌ العلمی‌ لتحقیق‌ التراث‌ اهل‌ البیت‌ علیهم‌السلام‌ (سایر)
ناشر	دار الکتاب الإسلامي
مکان نشر	ایران - قم
سال نشر	1394ش - 1437ق - 2015م
چاپ	1
موضوع	ضرب‎المثلهای عربی - احادیث - چهارده معصوم - اندرزنامه‌‏ها
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	2ص4ض 141/5 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

الفصول المهذبة للعقول، از آثار ادیب، نویسنده، شاعر و وزیر شیعه قرن چهارم هجری قمری، ابوالقاسم اسماعیل بن عبّاد، مشهور به صاحب بن عباد (326-385ق)، پژوهشی ادبی است که مجموعه‌ای از مَثل‌ها و حکمت‌های گوناگون در باب موضوعات مختلف فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی را مطرح می‌کند. این کتاب، توسط پژوهشگر معاصر، عبدالحلیم عوض حلّی، با اشراف علمی مجمع الإمام الحسين(ع) العلمي لتحقيق تراث أهل‌البيت(ع)، تحقیق و تصحیح شده است.

هدف و روش

• مجمع الإمام الحسين(ع) العلمي لتحقيق تراث أهل‌البيت(ع)، یادآور شده است که کتاب حاضر، تألیف صاحب بن عباد است و اهمیت این اثر قدیمی از نظر موضوعی به این نکته بازمی‌گردد که نگارنده، مباحثش را از کلمات و حکمت‌های حضرت رسول اکرم(ص) و خاندان مطهرش(ع) و برخی از پیامبران الهی و تجارب عالمان و حکیمان فراهم آورده است.
• صاحب بن عباد، هیچ توضیحی درباره حکمت‌ها نیاورده، ولی عبدالحلیم عوض حلّی در پاورقی‌ها منابع امثال را ذکر کرده است.

ساختار و محتوا

• کتاب حاضر، به‌ترتیب شامل مطالب ذیل است:

1. «الفصول المهذبة للعقول»: این بخش، شامل 470 مَثل در موضوعات گوناگون است که از باب «كما» و با مثل «1- كما تَرحم، تُرحم»، شروع می‌شود و با باب «لا في النهي» و با مثل «470- لا ندم إلّا قسام»، پایان می‌یابد.
2. گزیده کفعمی از «الفصول المهذبة للعقول»: فقط 231 مَثل در مباحث مختلف دارد و با حکمت «1- التوبة تهدم الحوبة» آغاز می‌گردد و با «231- أثقل من يوم السبت علی الصبيان» پایان می‌پذیرد.

نمونه مباحث

• «14- كثرة الذنب تُميت القلب»؛ ترجمه: فراوانی گناه، دل را می‌میراند.
• «80- إذا ازدحم الجواب، خفي الصواب»؛ ترجمه: وقتی جواب زیاد و بی‌نظم باشد، پاسخ صحیح پنهان شود.
• «112- آفة العبادة الرياء»؛ ترجمه فارسی: آفت عبادت، ریاکاری است.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.