اشرف‌الدین حسینی، محسن: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    بدون خلاصۀ ویرایش
    خط ۱: خط ۱:
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه  
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    | عنوان = اشرف الدین حسینی  
    | عنوان = اشرف الدین حسینی
    | تصویر = NUR79246.jpg  
    | تصویر = NUR79246.jpg
    | اندازه تصویر =
    | اندازه تصویر =
    | توضیح تصویر =  
    | توضیح تصویر =
    | نام کامل = سید اشرف الدین حسینی  
    | نام کامل = سید اشرف الدین حسینی
    | نام‌های دیگر = سید اشرف الدین قزوینی گیلانی، سید اشرف الدین رشتی  
    | نام‌های دیگر = سید اشرف الدین قزوینی گیلانی، سید اشرف الدین رشتی
    | لقب = نسیم شمال  
    | لقب = نسیم شمال
    | تخلص = نسیم شمال، ساعی
    | تخلص = نسیم شمال، ساعی، هوپ‌هوپ، فقیر، خرابعلی میرزا، لات‌ولوت، یتیم‌جوجه، میرزا قشون‌علی، محروم‌الحقوق، آکل‌الوقفیات، دخو
    | نسب = سید  
    | نسب = سید (از مادر)
    | نام پدر = سید احمد حسینی قزوینی  
    | نام پدر = سید احمد حسینی قزوینی (ناپدری) / آقا عبدالله برغانی (پدر حقیقی)
    | ولادت = 1287 قمری (حدود 1870 میلادی)  
    | نام مادر = سیده زهرا خانم
    | محل تولد = قزوین  
    | ولادت = ۱۲۸۷ قمری (حدود ۱۸۷۰ میلادی)
    | کشور تولد = ایران  
    | محل تولد = قزوین
    | محل زندگی = قزوین، نجف، کربلا، تبریز، رشت، تهران  
    | کشور تولد = ایران
    | رحلت = ذی‌الحجه 1352 قمری (فروردین 1313 شمسی / 1934 میلادی)  
    | محل زندگی = قزوین، نجف، کربلا، تبریز، رشت، تهران
    | شهادت =  
    | رحلت = ۲۹ اسفند ۱۳۱۲ شمسی (ذی‌الحجه ۱۳۵۲ قمری / ۱۹۳۴ میلادی)
    | مدفن = گورستان ابن بابویه تهران (برخی منابع محل دقیق مشخص نیست)
    | شهادت =
    | طول عمر = حدود 65 سال  
    | مدفن = گورستان ابن بابویه، شهر ری
    | نام همسر =  
    | طول عمر = حدود ۶۵ سال
    | فرزندان =  
    | نام همسر = (برخی منابع از ازدواج او در اواخر عمر خبر داده‌اند)
    | خویشاوندان =  
    | فرزندان =
    | دین = اسلام  
    | خویشاوندان = میرزا محمدتقی شهیدی (برادر)، محمدتقی برغانی (شهید ثالث، جد)
    | مذهب = شیعه  
    | دین = اسلام
    | پیشه = شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار  
    | مذهب = شیعه
    | درجه علمی =  
    | پیشه = شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار
    | دانشگاه =  
    | درجه علمی =
    | علایق پژوهشی =  
    | دانشگاه =
    | منصب = مدیر روزنامه نسیم شمال  
    | علایق پژوهشی =
    | پس از =  
    | منصب = مدیر روزنامه نسیم شمال
    | پیش از =  
    | پس از =
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[میرزا عبدالله]] | [[میرزا علی‌نقی صالحی برغانی]] | [[ملا علی طارمی]] | [[ملا محمدعلی صالحی برغانی]]}}
    | پیش از =
    | مشایخ =  
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[میرزا عبدالله]] | [[میرزا علی‌نقی صالحی برغانی]] | [[ملا علی طارمی]] | [[ملا محمدعلی صالحی برغانی]] | [[شیخ عبدالرحیم قزوینی]]}}
    | معاصرین =  
    | مشایخ =
    | شاگردان =  
    | معاصرین =
    | اجازه اجتهاد از =  
    | شاگردان =
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[کلیات نسیم شمال]] | [[باغ بهشت]] | [[گلزار ادبی]]}}
    | اجازه اجتهاد از =
    | سبک نوشتاری = طنز، انتقادی، اجتماعی، فکاهی
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[کلیات نسیم شمال]] | [[باغ بهشت]] | [[گلزار ادبی]] | [[بشارت ظهور]] | [[تاریخ مختصر ایران]] | [[عزیز و غزال]]}}
    | وبگاه =  
    | سبک نوشتاری = طنز، انتقادی، اجتماعی، فکاهی، عامیانه
    | امضا =  
    | وبگاه =
    | امضا =
    | کد مؤلف = AUTHORCODE79246AUTHORCODE }}
    | کد مؤلف = AUTHORCODE79246AUTHORCODE }}



    نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۱۵

    اشرف الدین حسینی
    NUR79246.jpg
    نام کاملسید اشرف الدین حسینی
    نام‌های دیگرسید اشرف الدین قزوینی گیلانی، سید اشرف الدین رشتی
    لقبنسیم شمال
    تخلصنسیم شمال، ساعی، هوپ‌هوپ، فقیر، خرابعلی میرزا، لات‌ولوت، یتیم‌جوجه، میرزا قشون‌علی، محروم‌الحقوق، آکل‌الوقفیات، دخو
    نسبسید (از مادر)
    نام پدرسید احمد حسینی قزوینی (ناپدری) / آقا عبدالله برغانی (پدر حقیقی)
    ولادت۱۲۸۷ قمری (حدود ۱۸۷۰ میلادی)
    محل تولدقزوین، ایران
    محل زندگیقزوین، نجف، کربلا، تبریز، رشت، تهران
    رحلت۲۹ اسفند ۱۳۱۲ شمسی (ذی‌الحجه ۱۳۵۲ قمری / ۱۹۳۴ میلادی)
    مدفنگورستان ابن بابویه، شهر ری
    طول عمرحدود ۶۵ سال
    همسر(برخی منابع از ازدواج او در اواخر عمر خبر داده‌اند)
    خویشاوندانمیرزا محمدتقی شهیدی (برادر)، محمدتقی برغانی (شهید ثالث، جد)
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهشاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار
    منصبمدیر روزنامه نسیم شمال
    اطلاعات علمی
    سبک نوشتاریطنز، انتقادی، اجتماعی، فکاهی، عامیانه
    اساتید
    برخی آثار

    اشرف‌الدین حسینی (1287-1352ق)، شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار ایرانی معروف به نسیم شمال، مدیر روزنامه فکاهی و انتقادی نسیم شمال که در دوره مشروطه فعالیت می‌کرد، تحصیلات مقدماتی را در قزوین و سپس در نجف و کربلا نزد اساتیدی چون میرزا عبدالله و میرزا علی‌نقی صالحی برغانی ادامه داد، مهمترین اثر او کلیات نسیم شمال شامل اشعار سیاسی و اجتماعی است.

    ولادت

    سید اشرف الدین حسینی قزوینی گیلانی، فرزند سید احمد حسینی قزوینی، در سال 1287 هجری قمری (حدود 1870 میلادی) در شهر قزوین به دنیا آمد. شش ماهه بود که پدرش را از دست داد و در یتیمی چون ملک و مال و خانه‌اش را غصب کردند، دچار فقر و تنگدستی شد.[۱]

    تحصیلات

    مقدمات دانش را در قزوین تحصیل کرد و در حدود سال 1300 قمری جهت تکمیل تحصیلات خود به نجف رفت و به تحصیل فقه و اصول پرداخت. در کربلا در درس فقه و اصول میرزا عبدالله و میرزا علی‌نقی صالحی برغانی حاضر شد و پس از حدود پنج سال به ایران بازگشت. پس از آن در تبریز به ادامه تحصیل فقه پرداخت.[۲]

    فعالیت‌ها

    در سال 1324 قمری به گیلان رفته و ساکن رشت شد، او در آنجا از شغل کتابت امرار معاش می‌نمود و در ضمن روزنامه «نسیم شمال» را هم راه‌اندازی کرد. اولین شماره «نسیم شمال» در تاریخ دوم شعبان 1325 بیرون آمد و تا انحلال مشروطه دایر بود. او در دوران مشروطه عضو «کمیته ستار» بود و اشعار او در مجامع ملی و وطنی خوانده می‌شد.[۳]

    سید اشرف الدین پس از برقراری مشروطیت با فتح الله سپهدار اعظم رشتی به تهران آمد و روزنامه نسیم شمال را از نو دایر کرد و چون روزنامه جنبه فکاهی و طنزآمیز داشت مورد توجه مردم قرار گرفت و شهرت زیادی کسب نمود.[۴]

    وفات

    اشرف الدین چند سالی به حال بیماری و فقر و تنگدستی زیست تا سرانجام در فروردین 1313 خورشیدی (ذی‌الحجه 1352 ق) درگذشت. او را در گورستان ابن بابویه به خاک سپردند. برخی منابع محل دقیق دفن او را نامشخص دانسته‌اند.[۵]

    آثار

    1. کلیات اشعارش از بیست هزار بیت متجاوز است.
    2. کتاب باغ بهشت، و نسیم شمال، قسمتی از اشعار فکاهی و اجتماعی و انتقادی اوست که طبع و نشر گردید.
    3. در سال 1363 مجموعه اشعارش به کوشش حسین نمینی در تهران چاپ و منتشر شد.[۶]
    4. کلیات اشعار سیاسی و اجتماعی او در دو جلد منتشر شده است.[۷]

    سبک شعری و نوآوری‌ها

    سید اشرف‌الدین در نظم فارسی راهی گشود که تا قبل از او کمتر به آن توجه داشتند و شعر را از سنگینی و ثقل پایین آورد و به همین دلیل شعرش گیرا و دلنشین گردید.[۸]

    ملک‌الشعراء بهار درباره سبک او می‌گوید:

    سبک اشرف تازه بود و بی‌بدل لیک هپ‌هپ‌نامه بودش در بغل[۹]


    نمونه‌ای از اشعار

    از شعر «غم مخور» او:

    مى‌شود ايران ما آباد گردد غم مخورملّتش از قيد غم آزاد گردد غم مخور...
    اى وزيران يك نظر بر حالت ايران كنيداى وكيلان يك نگه بر ملّت نادان كنيد...
    اغنيا پاى بخارى جمله در عيش و سرورهريكى از ثروت خود مست در كبر و غرور
    از كجا دارد خبر از حال زار لخت‌وعورگرسنه در شدّت سرما و با چشمان كور
    هر فقيرى مى‌شود دلشاد گردد غم مخورمی‌‏شود ايران ما آباد گردد غم مخور

    و نیز این شعر معروف و ماندگار او:

    دیشب به سرم باز هوای دگر افتاددر خواب مرا سوی خراسان گذر افتاد
    چشمم به ضریحِ شَهِ والا گهر افتاداین شعر همان لحظه مرا در نظر افتاد
    با آل علی هرکه درافتاد ورافتاد

    پانويس

    1. ر.ک: مرسلوند، حسن، ج1، ص184
    2. ر.ک: محمدی ری‌شهری، محمد، ج2، ص461
    3. ر.ک: مرسلوند، حسن، ج1، ص184
    4. ر.ک: برقعی، محمدباقر؛ ج6، ص3639
    5. ر.ک: محمدی ری‌شهری، محمد، ج2، ص461
    6. ر.ک: برقعی، محمدباقر؛ ج6، ص3639
    7. ر.ک: صدرایی خویی، علی، ج1، ص273
    8. ر.ک: برقعی، محمدباقر؛ ج6، ص3639
    9. ر.ک: مرسلوند، حسن، ج1، ص185

    منابع مقاله

    • برقعی، محمدباقر؛ سخنوران نامی معاصر ایران، جلد 6، قم - ایران: نشر خرم، 1373 هجری شمسی
    • مرسلوند، حسن؛ زندگینامه رجال و مشاهیر ایران: (1299 - 1320ش)، تهران - ایران: الهام، 1376 هجری شمسی
    • محمدی ری‌شهری، محمد؛ دانشنامه ری، قم - ایران: مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، 1398 هجری شمسی
    • صدرایی خویی، علی؛ میراث مشترک ایران و هند: کتابهای چاپی کهن فارسی و عربی شبه قاره در کتابخانه بزرگ آیت الله العظمی مرعشی نجفی، قم - ایران:کتابخانه بزرگ حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی(ره). گنجینه جهانی مخطوطات اسلامی، 1391 هجری شمسی|1434 هجری قمری|2013 میلادی

    وابسته‌ها