رویکردهای نظری در پژوهش‌های گویشی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۸: خط ۸:
|زبان  
|زبان  
| زبان =
| زبان =
| کد کنگره =
| کد کنگره =PIR ۳۲۲۱/ر۵ر۹ ۱۳۹۹‏
| موضوع =
| موضوع =گویش‌شنا‌سی‌ - تحقیق‌
|ناشر  
|ناشر  
| ناشر =پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی  
| ناشر =پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی  
خط ۱۵: خط ۱۵:
| سال نشر =1399  
| سال نشر =1399  


| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE96467AUTOMATIONCODE
| چاپ =
| چاپ =
| شابک =5ـ82ـ6304ـ622ـ978
| شابک =5ـ82ـ6304ـ622ـ978
خط ۳۱: خط ۳۱:


==گزارش کتاب==
==گزارش کتاب==
پژوهش‌های گویشی شامل بررسی‌های تاریخی ـ تطبیقی متمرکز بر گونه‌های زبانی، ریشه‌شناسی واژه‌ها و ترسیم درخت زبانی، بررسی تفاوت‌ها و تنوع‌های زبانی و گویشی به شیوۀ هم‌زمانی یا درزمانی در جوامع زبانی مختلف در سطح یک یا چند ناحیۀ جغرافیایی، همچنین تلاش برای ثبت و حفظ تنوع‌های زبانی و جلوگیری از زوال و نابودی آنها از دیرباز در کانون توجه گروه‌های مختلفی از پژوهشگران زبان‌شناس، مردم‌شناس، جامعه‌شناس و .... قرار داشته‌اند. پژوهش‌های گویشی مانند سایر شاخه‌های زبان‌شناسی می‌توانند با رویکردها و اهداف متفاوتی انجام گیرند و در نیل به مقصود از روش‌های کمّی و کیفی و ابزار گوناگون بهره گیرند.
پژوهش‌های گویشی شامل بررسی‌های تاریخی ـ تطبیقی متمرکز بر گونه‌های زبانی، ریشه‌شناسی واژه‌ها و ترسیم درخت زبانی، بررسی تفاوت‌ها و تنوع‌های زبانی و گویشی به شیوۀ هم‌زمانی یا درزمانی در جوامع زبانی مختلف در سطح یک یا چند ناحیۀ جغرافیایی، همچنین تلاش برای ثبت و حفظ تنوع‌های زبانی و جلوگیری از زوال و نابودی آنها از دیرباز در کانون توجه گروه‌های مختلفی از پژوهشگران زبان‌شناس، مردم‌شناس، جامعه‌شناس و.... قرار داشته‌اند. پژوهش‌های گویشی مانند سایر شاخه‌های زبان‌شناسی می‌توانند با رویکردها و اهداف متفاوتی انجام گیرند و در نیل به مقصود از روش‌های کمّی و کیفی و ابزار گوناگون بهره گیرند.


گویش‌شناسی همچون سایر علوم در گذر زمان دستخوش دگرگونی شده است. پژوهش‌های گویشی در آغاز متأثر از زبان‌شناسی تاریخی ـ تطبیقی، بر تنوع‌های درزمانی و روابط خویشاوندی زبان‌ها متمرکز بودند. سپس جنبه‌های توصیفی و هم‌زمانی مورد توجه قرار گرفتند و هم‌زمان با رویکردهای ساخت‌گرا و زایشی در زبان‌شناسی از گویش‌شناسی ساخت‌گرا و زایشی نیز سخن به میان آمد. در آن زمان بررسی تنوع‌های زبانی متأثر از پراکندگی‌های جغرافیایی هستۀ اصلی مطالعات به شمار می‌آمد. در نیمه‌های قرن بیستم، توجه به چندبعدی بودن تنوع‌های زبانی و گویشی از یک‌سو و اهمیت یافتن مطالعات میان‌رشته‌ای از سوی دیگر، عرصه را برای پژوهش در حوزۀ گویش‌شناسی اجتماعی فراخ‌تر کرد و بررسی رابطۀ میان تنوع زبانی و متغیرهای اجتماعی در مرکز توجه قرار گرفت. در همین زبان برخی گویش‌شناسان با تأکید بر اهمیت نگرش‌های زبانی در میان عامۀ مردم، به بررسی ادراک زبانی پرداختند و گویش‌شناسی ادراکی را بنیان‌ نهادند. گویش‌شناسی ادراکی که با گویش‌شناسی اجتماعی پیوندی عمیق دارد، محور پژوهش‌های گویشی بسیاری بوده و هست. از سوی دیگر انقلاب دیجیتال و تحول و ارتقای ابزارهای ثبت، تحلیل و نمایش‌ داده‌های گویشی و ورود نرم‌افزارهای گوناگون به این حیطه و تکیه بر اهمیت تحلیل‌های آماری چندمتغیره در تبیین تنوع‌های زبانی به شکل‌گیری حیطه‌های جدیدی چون گویش‌شناسی پیکره‌بنیاد و گویش‌سنجی منجر شد.
گویش‌شناسی همچون سایر علوم در گذر زمان دستخوش دگرگونی شده است. پژوهش‌های گویشی در آغاز متأثر از زبان‌شناسی تاریخی ـ تطبیقی، بر تنوع‌های درزمانی و روابط خویشاوندی زبان‌ها متمرکز بودند. سپس جنبه‌های توصیفی و هم‌زمانی مورد توجه قرار گرفتند و هم‌زمان با رویکردهای ساخت‌گرا و زایشی در زبان‌شناسی از گویش‌شناسی ساخت‌گرا و زایشی نیز سخن به میان آمد. در آن زمان بررسی تنوع‌های زبانی متأثر از پراکندگی‌های جغرافیایی هستۀ اصلی مطالعات به شمار می‌آمد. در نیمه‌های قرن بیستم، توجه به چندبعدی بودن تنوع‌های زبانی و گویشی از یک‌سو و اهمیت یافتن مطالعات میان‌رشته‌ای از سوی دیگر، عرصه را برای پژوهش در حوزۀ گویش‌شناسی اجتماعی فراخ‌تر کرد و بررسی رابطۀ میان تنوع زبانی و متغیرهای اجتماعی در مرکز توجه قرار گرفت. در همین زبان برخی گویش‌شناسان با تأکید بر اهمیت نگرش‌های زبانی در میان عامۀ مردم، به بررسی ادراک زبانی پرداختند و گویش‌شناسی ادراکی را بنیان‌ نهادند. گویش‌شناسی ادراکی که با گویش‌شناسی اجتماعی پیوندی عمیق دارد، محور پژوهش‌های گویشی بسیاری بوده و هست. از سوی دیگر انقلاب دیجیتال و تحول و ارتقای ابزارهای ثبت، تحلیل و نمایش‌ داده‌های گویشی و ورود نرم‌افزارهای گوناگون به این حیطه و تکیه بر اهمیت تحلیل‌های آماری چندمتغیره در تبیین تنوع‌های زبانی به شکل‌گیری حیطه‌های جدیدی چون گویش‌شناسی پیکره‌بنیاد و گویش‌سنجی منجر شد.
خط ۵۱: خط ۵۱:


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:زبان‌شناسی، زبان و ادبیات]]
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
[[رده:مقالات(مهر) باقی زاده]]  
[[رده:مقالات(مهر) باقی زاده]]  
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 مهر 1403]]
[[رده:فاقد اتوماسیون]]