۱۶۱٬۰۲۰
ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'مقام معظم رهبری' به 'مقام معظم رهبری شهید') |
||
| (۲۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | {{جعبه اطلاعات زندگینامه | ||
| عنوان = | | عنوان = کریم مجتهدی | ||
| تصویر = NUR05870.jpg | | تصویر = NUR05870.jpg | ||
| اندازه تصویر= | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر | | توضیح تصویر = | ||
| نام کامل = کریم مجتهدی | |||
|نام کامل = | | نامهای دیگر = | ||
|نامهای دیگر= | | لقب = | ||
|لقب = | | تخلص = | ||
| | | نسب = | ||
| | | نام پدر = | ||
|نام پدر= | | ولادت = ۱۰ شهریور ۱۳۰۹ شمسی | ||
|ولادت = | | محل تولد = تبریز | ||
|محل تولد =تبریز | | کشور تولد = ایران | ||
|کشور تولد = | | محل زندگی = تبریز، تهران، پاریس | ||
|محل زندگی= | | رحلت = ۲۵ دی ۱۴۰۲ شمسی | ||
|رحلت = | | شهادت = | ||
|شهادت = | | مدفن = قطعه نامآوران، بهشت زهرا، تهران | ||
|مدفن = قطعه | | طول عمر = ۹۳ سال | ||
|طول عمر= | | نام همسر = | ||
|نام همسر= | | فرزندان = | ||
|فرزندان= | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
|دین = | | مذهب = | ||
|مذهب = | | پیشه = فیلسوف، غربشناس، استاد دانشگاه، نویسنده، مترجم | ||
|پیشه = | | درجه علمی = دکتری فلسفه | ||
|درجه علمی=دکتری | | دانشگاه = دانشگاه تهران، دانشگاه سوربن (پاریس) | ||
|دانشگاه =دانشگاه تهران، دانشگاه سوربن | | حوزه = | ||
|علایق پژوهشی =فلسفه | | علایق پژوهشی = فلسفه غرب، فلسفه تطبیقی، تاریخ فلسفه، فلسفه قرون وسطی، فلسفه جدید | ||
| منصب = عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی | |||
|منصب = | | پس از = | ||
|پس از= | | پیش از = | ||
|پیش از= | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[ژان وال]] | پروفسور گوندیاک | [[کربن، هانری|هانری کربن]]}} | ||
|اساتید = | | مشایخ = | ||
|مشایخ = | | معاصرین = [[مهدوی، یحیی|یحیی مهدوی]] | ||
|معاصرین= | | شاگردان = | ||
|شاگردان = | | اجازه اجتهاد از = | ||
|اجازه اجتهاد از = | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[فلسفه در قرون وسطی]] | [[پدیدارشناسی روح بر حسب نظر هگل]] | [[دکارت و فلسفه او]] | [[فلسفه نقادی کانت]] | [[فلسفه و غرب]] | [[آشنایی ایرانیان با فلسفههای جدید غرب]] | [[مدارس و دانشگاههای اسلامی و غربی در قرون وسطی]]}} | ||
|آثار= | | سبک نوشتاری = | ||
|سبک نوشتاری = | | وبگاه = | ||
|وبگاه | | امضا = | ||
|امضا | | کد مؤلف = AUTHORCODE05870AUTHORCODE | ||
|کد مؤلف =AUTHORCODE05870AUTHORCODE}} | }} | ||
'''کریم مجتهدی''' ( | '''کریم مجتهدی''' (۱۳۰۹-۱۴۰۲ش)، فیلسوف برجسته، غربشناس و استاد پیشکسوت دانشگاه تهران بود که بهعنوان یکی از چهرههای ماندگار فلسفه ایران شناخته میشود. وی در تبریز زاده شد و با آغاز جنگ جهانی دوم و ورود روسها به تبریز، همراه خانواده به تهران آمد و تحصیلات ابتدایی و دبیرستانی را در مدارس فردوسی، فیروزبهرام و کالج البرز به پایان رساند. در ۱۸ سالگی برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و در دانشگاه سوربن پاریس به تحصیل فلسفه پرداخت. دوره کارشناسی ارشد را با رسالهای درباره «بررسی تحلیل استعلایی کانت» به راهنمایی ژان وال به پایان رساند و برای تدریس به ایران بازگشت، سپس دوباره به پاریس رفت و درجه دکترا را با ترجمه دو رساله از افضلالدین کاشانی به زبان فرانسه و مقایسه افکار نوافلاطونیان متأخر با سنتهای اسلامی، زیر نظر پروفسور گوندیاک و با مشورت [[کربن، هانری|هانری کربن]] دریافت کرد. وی در سال ۱۳۴۳ به ایران بازگشت و به پیشنهاد یحیی مهدوی به گروه فلسفه دانشگاه تهران پیوست و بیش از ۳۵ سال تا بازنشستگی در بهار ۱۳۸۲ به تدریس اشتغال داشت. او چندین دوره نیز زبان و ادبیات فرانسه را در مقطع کارشناسی ارشد تدریس کرد. مجتهدی در مقالات متعدد علمی میان [[کربن، هانری|هانری کربن]] و فیلسوفان ایرانی (از جمله [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]]) بهعنوان مترجم حضور داشت. وی در اولین همایش چهرههای ماندگار در سال ۱۳۸۰ به عنوان چهره ماندگار فلسفه برگزیده شد و دارنده لوح سپاس یونسکو و مدال طلای جهانی ابنسینا بود. از مهمترین آثار او میتوان به «فلسفه در قرون وسطی»، «پدیدارشناسی روح بر حسب نظر هگل»، «دکارت و فلسفه او»، «فلسفه نقادی کانت»، «آشنایی ایرانیان با فلسفههای جدید غرب» و «مدارس و دانشگاههای اسلامی و غربی در قرون وسطی» اشاره کرد. او به موسیقی کلاسیک غرب علاقه داشت و شرط لازم برای فهم فلسفه غرب را مطالعه دکارت، کانت، لایبنیتس و هگل میدانست. کریم مجتهدی سرانجام در ۲۵ دی ۱۴۰۲ش در ۹۳ سالگی درگذشت و مقام معظم رهبری شهید با پیام تسلیتی، «دانش عمیق و نگاه انتقادی به فرهنگ غرب» را از ویژگیهای او برشمرد. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
در 10 شهریور سال 1309ش در تبریز به دنیا آمد. | در 10 شهریور سال 1309ش در تبریز به دنیا آمد. | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
وی تا کلاس دوم ابتدایی در زادگاه خود تحصیل کرد. با آغاز جنگ جهانی و ورود روسها به تبریز همراه با خانوادهاش به تهران آمد و بقیه دروس ابتدایی را در دبستان فردوسی و تحصیلات دبیرستانی را در «فیروز بهرام» و در کالج «البرز» به پایان رسانده است. | وی تا کلاس دوم ابتدایی در زادگاه خود تحصیل کرد. با آغاز جنگ جهانی و ورود روسها به تبریز همراه با خانوادهاش به تهران آمد و بقیه دروس ابتدایی را در دبستان فردوسی و تحصیلات دبیرستانی را در «فیروز بهرام» و در کالج «البرز» به پایان رسانده است. | ||
او در ۱۸ سالگی برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و در دانشگاه «سوربن» پاریس، به تحصیل فلسفه پرداخته است. دوره کارشناسی ارشد را نیز در همان دانشگاه به پایان رساند. عنوان رساله ایشان «بررسی تحلیل استعلایی کانت» تحت راهنمایی استاد معروف پاریس «[[ژان وال]]» بوده است. | |||
بعد به مدت کوتاهی به ایران بازگشته و در دانشسرای عالی آن موقع به تدریس پرداخته است و دوباره برای اخذ درجه دکترا به پاریس بازگشته است. استاد راهنمای دکترای او پروفسور «[[گوندیاک]]» بوده است. رساله او جنبه فلسفه تطبیقی داشته و با فلسفههای شرق مربوط بوده است. | |||
از این لحاظ بعد از مشورت با پروفسور «[[کربن، هانری|هانری کربن]]» فیلسوف و شرقشناسی فقید، دو رساله از «[[باباافضل کاشانی، محمد بن حسین|افضلالدین کاشانی]]» را به زبان فرانسه ترجمه کرده و در یک شرح تفصیلی در ضمن به مقایسه افکار نوافلاطونیان متاخر با سنتهای اسلامی پرداخته است. برخی از متفکران افلاطونی دوره متاخر از لحاظ فرهنگی واقعاً مرز مشترک میان فلسفههای شرق و غرب محسوب میشوند. | |||
وی در سال ۱۳۴۳ موفق به اخذ درجه دکترای خود شد و همان سال به ایران بازگشت. در تهران به پیشنهاد و راهنمایی مرحوم «[[مهدوی، یحیی|یحیی مهدوی]]» در گروه فلسفه دانشگاه تهران مشغول تدریس شد و بیش از ۳۵ سال تا بازنشستگی (بهار ۱۳۸۲) به همین کار ادامه داد. او چند دوره نیز زبان و ادبیات فرانسه را در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تهران تدریس کرد. | |||
مجتهدی عمر خود را صرف فلسفه کرد، اما درکنارش علاقه زیادی به موسیقی کلاسیک غرب داشت، او شرط لازم برای فهمیدن فلسفه غرب را خواندن «دکارت، کانت، لایبنیتس و هگل» میدانست و به علاقمندان به فلسفه توصیه میکرد اول از همه تاریخ فلسفه بخوانند.<ref> [https://www.hamshahrionline.ir/news/252528/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B0%DB%B9-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 ر.ک: زندگینامه: کریم مجتهدی (۱۳۰۹- ۱۴۰۲)، همشهری آنلاین]</ref> | |||
تسلط استاد مجتهدی به زبان فرانسه زبانزد خاص و عام بود. ایشان با تحصیل طولانی مدت در دانشگاه سوربُن پاریس و تلاش وافر خویش، | |||
آشنایی خود با آن زبان را به حد کمال رسانده بودند، بهطوریکه ضمن آشنایی کامل به زبان تخصّصی فلسفه، امکان مکالمه و نگارش به فرانسه و بالاتر از آن، تدریس متون ادبی در سطح فوق لیسانس براى ایشان فراهم بودهاست. هم چنین دکتر مجتهدى در مقالات متعدد علمى که میان [[کربن، هانری|هانرى کربن]] فرانسوى با فیلسوفان ایرانى (از جمله [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]]) برگزار میشده است، به عنوان مترجم حضور داشته و رشته امکان گفتگوهای فلسفی میان این بزرگان را فراهم ساختهاند.<ref> ر.ک: جلالی، نادره، ص26</ref> | |||
او در اولین همایش چهرههای ماندگار در سال ۱۳۸۰ به عنوان چهره ماندگار فلسفه برگزیده شد.<ref> [https://www.isna.ir/news/1402102517697/%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA ر.ک: کریم مجتهدی درگذشت، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)]</ref> | |||
مستند «آموزگار فلسفه» با روایتی از زندگی و فعالیتهای علمی استاد کریم مجتهدی در دو قسمت در شبکه چهار صدا و سیما ضبط و بخش شد. <ref> [https://tv4.ir/episodeinfo/313772 حکایت دل-11 مهر 1401، آموزگار فلسفه، استاد کریم مجتهدی]</ref> | |||
==وفات== | |||
سرانجام در 25 دیماه 1402ش در 93 سالگی از دنیا رفت.<ref>[https://www.irna.ir/news/85354646/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA ر.ک: استاد مجتهدی فیلسوف معاصر و از چهرههای ماندگار درگذشت، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۲۵ دی ۱۴۰۲]</ref> | |||
[[مقام معظم رهبری شهید]] با تسلیت درگذشت این استاد دانشمند، «دانش عمیق و نگاه انتقادی به فرهنگ غرب» را از ویژگیهای این فیلسوف غربشناس شمرد. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=54949 «پیام تسلیت در پی درگذشت فیلسوف غربشناس دکتر کریم مجتهدی» پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتاللهالعظمی سيدعلی خامنهای (مدظلهالعالی)]</ref> | |||
==آثار== | ==آثار== | ||
=== الف) کتابها === | === الف) کتابها === | ||
* آشنایی ایرانیان با فلسفههای جدید غرب | * آشنایی ایرانیان با فلسفههای جدید غرب | ||
* پدیدارشناسی روح بر حسب نظر هگل، انتشارات علمی و فرهنگی | * پدیدارشناسی روح بر حسب نظر هگل، انتشارات علمی و فرهنگی | ||
* چند بحث | * چند بحث کوتاه فلسفى | ||
* دربارۀ هگل و فلسفه او | * دربارۀ هگل و فلسفه او | ||
* | * دکارت و فلسفه او | ||
* دونس اسکوتوس و کانت به روایت هیدگر | * دونس اسکوتوس و کانت به روایت هیدگر | ||
* | * سید جمالالدین اسدآبادی و تفکّر جدید | ||
* فلسفه تاریخ | * فلسفه تاریخ | ||
* فلسفه در قرون وسطی | * فلسفه در قرون وسطی | ||
| خط ۸۲: | خط ۸۷: | ||
=== ب)ترجمهها === | === ب)ترجمهها === | ||
* ژان وال، علیّت؛ در: کتاب بحث در | * ژان وال، علیّت؛ در: کتاب بحث در مابعدالطّبیعە، ترجمۀ دکتر یحیی مھدوی و دیگران | ||
* مقدّمه بر المشاعر صدر المتاّلهین شیرازی (ملاصدرا) نوشتۀ هانری کرین (به ضمیمۀ متن فارسی المشاعر بدیعالملک میرزا عمادالدولە)<ref> ر.ک: جلالی، نادره، ص37-40</ref> | * مقدّمه بر المشاعر صدر المتاّلهین شیرازی (ملاصدرا) نوشتۀ هانری کرین (به ضمیمۀ متن فارسی المشاعر بدیعالملک میرزا عمادالدولە)<ref> ر.ک: جلالی، نادره، ص37-40</ref> | ||
== | ==پانویس == | ||
<references /> | <references /> | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۹: | ||
#[https://www.irna.ir/news/85354646/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا)] | #[https://www.irna.ir/news/85354646/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا)] | ||
#[https://www.hamshahrionline.ir/news/252528/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B0%DB%B9-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 خبرگزاری همشهری آنلاین] | #[https://www.hamshahrionline.ir/news/252528/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B0%DB%B9-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 خبرگزاری همشهری آنلاین] | ||
#[https://www.isna.ir/news/1402102517697/%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)] | |||
==پیوند به بیرون== | |||
[https://tv4.ir/episodeinfo/313772 مستند حکایت دل: آموزگار فلسفه؛ استاد کریم مجتهدی] تهیه شده در شبکه چهار سیمای جمهوری اسلامی ایران، این برنامه که پیشتر در ۱۱ مهر ۱۴۰۱ به روی آنتن شبکه چهار رفته، به مناسبت درگذشت فیلسوف عالیقدر، استاد کریم مجتهدی، مجددا در ۲۶ دی ۱۴۰۲ پخش شد. | |||
{{استادان دانشگاه}} | |||
{{فیلسوفان شیعه}} | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[فلسفه در قرون وسطی]] | |||
[[جستارهایی درباره فلسفه و ادبیات]] | |||
[[فیلسوف دانشجو است]] | |||
[[کانت و اختلافنظر میان مفسران فلسفه او]] | |||
[[مغولان و سرنوشت فرهنگی ایران؛ مجموعه تحقیقات تاریخی ـ فلسفی]] | |||
[[مقدمه بر المشاعر صدر المتألهین شیرازی (ملا صدرا)]] | [[مقدمه بر المشاعر صدر المتألهین شیرازی (ملا صدرا)]] | ||
[[ | [[پدیدارشناسی روح برحسب نظر هگل: بر اساس کتاب "تکوین و ساختار پدیدارشناسی روح هگل"]] | ||
[[مدارس و | [[مدارس و دانشگاههای اسلامی و غربی در قرون وسطی]] | ||
[[فلسفه در دوره تجدید حیات فرهنگی غرب (از دانته تا کامپلانا)]] | [[فلسفه در دوره تجدید حیات فرهنگی غرب (از دانته تا کامپلانا)]] | ||
[[افکار هگل]] | [[افکار هگل]] | ||
[[فلسفه و غرب (مجموعه مقالات)]] | [[فلسفه و غرب (مجموعه مقالات)]] | ||
| خط ۱۱۷: | خط ۱۳۷: | ||
[[فلسفه و فرهنگ: مجموعهای از مقالات و سخنرانیها]] | [[فلسفه و فرهنگ: مجموعهای از مقالات و سخنرانیها]] | ||
[[افکار کانت]] | [[افکار کانت]] | ||
| خط ۱۳۷: | خط ۱۵۵: | ||
[[دونس اسکوتوس و کانت به روایت هیدگر]] | [[دونس اسکوتوس و کانت به روایت هیدگر]] | ||
[[صیرورت در فلسفه ملاصدرا و هگل]] | [[صیرورت در فلسفه ملاصدرا و هگل]] | ||
| خط ۱۴۵: | خط ۱۶۱: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات جدید(دی | [[رده:استادان دانشگاه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:فیلسوفان]] | ||
[[رده:درگذشتگان 1402]] | |||
[[رده:مقالات جدید(دی) باقی زاده]] | |||
[[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1402]] | |||
[[رده:نویسندگان جدید و معاصر فلسفه اسلامی]] | |||