خاتونآبادی، محمدصالح بن عبدالواسع: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | {{جعبه اطلاعات زندگینامه | ||
| عنوان = میرمحمدصالح خاتونآبادی | | عنوان = میرمحمدصالح خاتونآبادی | ||
| تصویر =NUR21447J1.jpg | | تصویر = NUR21447J1.jpg | ||
| اندازه تصویر = | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| نام کامل = میرمحمدصالح بن عبدالواسع حسینی خاتونآبادی | | نام کامل = میرمحمدصالح بن عبدالواسع حسینی خاتونآبادی | ||
| نامهای دیگر = | | نامهای دیگر = | ||
| لقب = | | لقب = | ||
| تخلص = | | تخلص = | ||
| نسب = حسینی (منسوب به حسن افطس بن علی اصغر بن امام زینالعابدین علیهالسلام) | | نسب = حسینی (منسوب به حسن افطس بن علی اصغر بن امام زینالعابدین علیهالسلام) | ||
| نام پدر = میر عبدالواسع | | نام پدر = میر عبدالواسع | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
| محل زندگی = اصفهان | | محل زندگی = اصفهان | ||
| رحلت = ۱۱۲۶ قمری | | رحلت = ۱۱۲۶ قمری | ||
| شهادت = | | شهادت = | ||
| مدفن = نجف اشرف | | مدفن = نجف اشرف | ||
| طول عمر = | | طول عمر = ۶۸ سال | ||
| نام همسر = دختر علامه محمدباقر مجلسی | | نام همسر = دختر علامه محمدباقر مجلسی | ||
| فرزندان = میرمحمدحسین، میرزینالعابدین، میرسید محمد، میرجعفر، میرسید علی | | فرزندان = میرمحمدحسین، میرزینالعابدین، میرسید محمد، میرجعفر، میرسید علی | ||
| خویشاوندان = | | خویشاوندان = | ||
| دین = اسلام | | دین = اسلام | ||
| مذهب = شیعه دوازده امامی | | مذهب = شیعه دوازده امامی | ||
| پیشه = فقیه، محدث، مفسر | | پیشه = فقیه، محدث، مفسر | ||
| درجه علمی = | | درجه علمی = | ||
| دانشگاه = | | دانشگاه = | ||
| علایق پژوهشی = فقه، حدیث، تفسیر، | | حوزه = حوزه علمیه اصفهان | ||
| علایق پژوهشی = فقه، حدیث، تفسیر، کلام، اخلاق | |||
| منصب = امامت جمعه و شیخالاسلام اصفهان | | منصب = امامت جمعه و شیخالاسلام اصفهان | ||
| پس از = | | پس از = علامه محمدباقر مجلسی | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[محمدباقر مجلسی]] | [[آقا حسین خوانساری]] | | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]] | [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|آقا حسین خوانساری]] | میرزا محمد شیروانی | محمد بن حسن شروانی (ملا میرزا) | میر عبدالواسع خاتونآبادی (پدر)}} | ||
| مشایخ | | مشایخ = | ||
| معاصرین = | | معاصرین = | ||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | | | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | میرمحمدحسین خاتونآبادی (فرزند) | ابوالحسن بن محمدطاهر فتونی | احمد بن اسماعیل جزائری | [[جزائری، سید نورالدین محمد بن نعمتالله|سید نورالدین جزائری]] | احمد علوی خاتونآبادی}} | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[حدائق المقرّبین]] | [[ذریعة النجاح فی اعمال السنة]] | [[اصول العقائد]] | [[اسرار الصلاة]] | [[روادع النفوس]] | [[تفسیر سوره فاتحه]] | [[تفسیر سوره اخلاص]] | [[الایمان والکفر]]}} | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[حدائق المقرّبین]] | [[ذریعة النجاح فی اعمال السنة]] | [[اصول العقائد]] | [[اسرار الصلاة]] | [[روادع النفوس]] | [[تفسیر سوره فاتحه]] | [[تفسیر سوره اخلاص]] | [[الایمان والکفر]] | شرح من لا یحضره الفقیه | شرح الاستبصار | رسالة التهلیلیة | التقویم الشرعی | الانوار المشرقة | احوال الملائکه | النجم الثاقب فی اثبات الواجب}} | ||
| سبک نوشتاری = | | سبک نوشتاری = | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| امضا = | | امضا = | ||
| کد مؤلف =AUTHORCODE21447AUTHORCODE | | کد مؤلف = AUTHORCODE21447AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
'''میرمحمدصالح بن عبدالواسع حسینی خاتونآبادی''' (۱۰۵۸-۱۱۲۶ق)، فقیه، محدث و عالم برجسته امامی در قرن یازدهم و دوازدهم هجری و از شاگردان برجسته و داماد [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]] بود. وی در سال ۱۰۵۸ق در اصفهان در خانوادهای مشهور از سادات حسینی که نسبشان به حسن افطس بن علی اصغر بن امام زینالعابدین(ع) میرسد، دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش میر عبدالواسع آغاز کرد و سپس فقه و حدیث را نزد محمد بن حسن شروانی (ملا میرزا) فراگرفت. بیست سال نزد [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|آقا حسین خوانساری]] (محقق خوانساری) تحصیل کرد و کتابهای شرح اشارات، شفا و شرح لمعه را از او آموخت. مهمترین استاد وی [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]] بود که سی سال در محضر او تلمذ کرد و از وی اجازه نقل حدیث دریافت نمود. خاتونآبادی ابتدا به علوم عقلی و حکمت گرایش داشت، اما تحت تأثیر علامه مجلسی به فقه و حدیث روی آورد. پس از درگذشت [[مجلسی، محمدباقر|علامه مجلسی]] در ۱۱۱۰ق، با وجود عالمان بزرگی چون [[فاضل هندی، محمد بن حسن|فاضل هندی]] و [[آقاجمال خوانساری، محمد بن حسین|آقا جمالالدین خوانساری]]، به امامت جمعه و سرپرستی حوزه علمی اصفهان منصوب شد و پس از وفات شیخالاسلام اصفهان در ۱۱۱۵ق، منصب شیخالاسلامی شهر نیز به او واگذار گردید. وی در تکمیل آثار ناتمام استادش نقش مهمی ایفا کرد؛ از جمله اتمام هشت جلد باقیمانده از «بحارالانوار» و تکمیل شرح «مرآة العقول» بر کتاب «کافی». از شاگردان او میتوان به فرزندش میرمحمدحسین، [[جزائری، سید نورالدین محمد بن نعمتالله|سید نورالدین جزائری]]، احمد بن اسماعیل جزائری و ابوالحسن فتونی اشاره کرد. از آثار متعدد او میتوان به «حدائق المقرّبین» (درباره ملائکه، انبیا، ائمه و علما)، «ذریعة النجاح فی اعمال السنة» (درباره ادعیه و اعمال سال)، «اصول العقائد» (در علم کلام)، «اسرار الصلاة»، «روادع النفوس» (به فارسی در علم اخلاق)، تفسیر سوره فاتحه و اخلاص، «الایمان والکفر»، شرح من لا یحضره الفقیه، شرح الاستبصار، رسالة التهلیلیة، چندین رساله درباره رؤیت هلال، «التقویم الشرعی»، «الانوار المشرقة»، «احوال الملائکه» و «النجم الثاقب فی اثبات الواجب» اشاره کرد. وی با وجود نفوذ و مقام علمی، گاه با حاکم وقت، شاه سلطان حسین صفوی، دچار اختلاف میشد و برای مدتی از منصب شیخالاسلامی عزل، ولی بعداً به این سمت بازگشت. میرمحمدصالح خاتونآبادی سرانجام در سال ۱۱۲۶ق در اصفهان درگذشت و پیکرش به نجف اشرف منتقل و در آنجا به خاک سپرده شد. | |||
'''میرمحمدصالح خاتونآبادی''' (۱۰۵۸-۱۱۲۶ق)، فقیه، محدث و عالم امامی قرن یازدهم و دوازدهم هجری | |||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
وی تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش میر عبدالواسع آغاز کرد. سپس فقه و حدیث را نزد محمد بن حسن شروانی (ملامیرزا) فراگرفت.<ref> [https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63544 ر.ک: میر محمّد صالح خاتون آبادی، پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</ref> به مدت بیست سال نزد آقا حسین خوانساری (محقق خوانساری) تحصیل کرد و کتابهای شرح اشارات، شفا و شرح لمعه را از او آموخت. مهمترین استاد وی علامه محمدباقر مجلسی بود که سی سال در محضر او تلمذ کرد و از وی اجازه نقل حدیث دریافت نمود.<ref> ر.ک: سعید، علیرضا، ص ج۱۴، ص۶۰۶</ref> خاتونآبادی ابتدا به علوم عقلی و حکمت گرایش داشت، اما تحت تأثیر علامه مجلسی، به فقه و حدیث روی آورد و در این زمینهها به تبحر رسید. | وی تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش میر عبدالواسع آغاز کرد. سپس فقه و حدیث را نزد محمد بن حسن شروانی (ملامیرزا) فراگرفت.<ref> [https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63544 ر.ک: میر محمّد صالح خاتون آبادی، پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</ref> به مدت بیست سال نزد [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|آقا حسین خوانساری]] ([[محقق خوانساری، حسین بن محمد|محقق خوانساری]]) تحصیل کرد و کتابهای شرح اشارات، شفا و شرح لمعه را از او آموخت. مهمترین استاد وی [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]] بود که سی سال در محضر او تلمذ کرد و از وی اجازه نقل حدیث دریافت نمود.<ref> ر.ک: سعید، علیرضا، ص ج۱۴، ص۶۰۶</ref> خاتونآبادی ابتدا به علوم عقلی و حکمت گرایش داشت، اما تحت تأثیر علامه مجلسی، به فقه و حدیث روی آورد و در این زمینهها به تبحر رسید. | ||
==فعالیتها== | ==فعالیتها== | ||
پس از درگذشت علامه مجلسی در سال ۱۱۱۰ قمری، با وجود عالمان بزرگی مانند فاضل هندی و | پس از درگذشت [[مجلسی، محمدباقر|علامه مجلسی]] در سال ۱۱۱۰ قمری، با وجود عالمان بزرگی مانند فاضل هندی و آقا جمالالدین خوانساری، میرمحمدصالح به امامت جمعه و سرپرستی حوزه علمی اصفهان منصوب شد. پس از وفات جعفر بن عبدالله کمرهای (شیخالاسلام اصفهان) در سال ۱۱۱۵ قمری، منصب شیخالاسلامی شهر نیز به او واگذار گردید.<ref> [https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63544 ر.ک: میر محمّد صالح خاتون آبادی، پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</ref> وی در تکمیل آثار ناتمام استادش، علامه مجلسی، نقش مهمی داشت؛ از جمله اتمام هشت جلد باقیمانده از «بحارالانوار» و تکمیل شرح «مرآة العقول» بر کتاب «کافی». خاتونآبادی همچنین به تدریس و تربیت شاگردان بسیاری پرداخت که از جمله آنان فرزندش میرمحمدحسین، سید نورالدین جزایری و احمد بن اسماعیل جزائری بودند. او با وجود نفوذ و مقام علمی، گاه با حاکم وقت، شاه سلطان حسین صفوی، دچار اختلاف میشد و حتی برای مدتی از منصب شیخالاسلامی عزل شد، اما بعداً با وساطت عمه شاه، دوباره به این سمت بازگشت.<ref> ر.ک: سعید، علیرضا، ص ج۱۴، ص۶۰۷</ref> | ||
==وفات== | ==وفات== | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۶: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[حدائق المقربین (حدیقه پنجم) (و باب ششم و هفتم از حدیقه چهارم)]] | [[حدائق المقربین (حدیقه پنجم) (و باب ششم و هفتم از حدیقه چهارم)]] | ||
[[الحديقتان الرابعة و الخامسة من کتاب حدائق المقربين | [[رسالۀ هلالیه]] | ||
[[الحديقتان الرابعة و الخامسة من کتاب حدائق المقربين (في تراجم أعلام الدين و فضائل السادة و المؤمنين)]] | |||
[[گنجینه بهارستان (مجموعه 7 رساله در علوم قرآنی و روایی)]] | [[گنجینه بهارستان (مجموعه 7 رساله در علوم قرآنی و روایی)]] | ||
| خط ۹۶: | خط ۹۷: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1404]] | ||
[[رده:مؤلفین-آذر]] | [[رده:مؤلفین-آذر]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۷
| میرمحمدصالح خاتونآبادی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | میرمحمدصالح بن عبدالواسع حسینی خاتونآبادی |
| نسب | حسینی (منسوب به حسن افطس بن علی اصغر بن امام زینالعابدین علیهالسلام) |
| نام پدر | میر عبدالواسع |
| ولادت | ۱۰۵۸ قمری |
| محل تولد | اصفهان، ایران |
| محل زندگی | اصفهان |
| رحلت | ۱۱۲۶ قمری |
| مدفن | نجف اشرف |
| طول عمر | ۶۸ سال |
| همسر | دختر علامه محمدباقر مجلسی |
| فرزندان | میرمحمدحسین، میرزینالعابدین، میرسید محمد، میرجعفر، میرسید علی |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه دوازده امامی |
| پیشه | فقیه، محدث، مفسر |
| منصب | امامت جمعه و شیخالاسلام اصفهان |
| پس از | علامه محمدباقر مجلسی |
| اطلاعات علمی | |
| حوزه | حوزه علمیه اصفهان |
| علایق پژوهشی | فقه، حدیث، تفسیر، کلام، اخلاق |
| اساتید |
|
| شاگردان |
|
| برخی آثار |
|
میرمحمدصالح بن عبدالواسع حسینی خاتونآبادی (۱۰۵۸-۱۱۲۶ق)، فقیه، محدث و عالم برجسته امامی در قرن یازدهم و دوازدهم هجری و از شاگردان برجسته و داماد علامه محمدباقر مجلسی بود. وی در سال ۱۰۵۸ق در اصفهان در خانوادهای مشهور از سادات حسینی که نسبشان به حسن افطس بن علی اصغر بن امام زینالعابدین(ع) میرسد، دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش میر عبدالواسع آغاز کرد و سپس فقه و حدیث را نزد محمد بن حسن شروانی (ملا میرزا) فراگرفت. بیست سال نزد آقا حسین خوانساری (محقق خوانساری) تحصیل کرد و کتابهای شرح اشارات، شفا و شرح لمعه را از او آموخت. مهمترین استاد وی علامه محمدباقر مجلسی بود که سی سال در محضر او تلمذ کرد و از وی اجازه نقل حدیث دریافت نمود. خاتونآبادی ابتدا به علوم عقلی و حکمت گرایش داشت، اما تحت تأثیر علامه مجلسی به فقه و حدیث روی آورد. پس از درگذشت علامه مجلسی در ۱۱۱۰ق، با وجود عالمان بزرگی چون فاضل هندی و آقا جمالالدین خوانساری، به امامت جمعه و سرپرستی حوزه علمی اصفهان منصوب شد و پس از وفات شیخالاسلام اصفهان در ۱۱۱۵ق، منصب شیخالاسلامی شهر نیز به او واگذار گردید. وی در تکمیل آثار ناتمام استادش نقش مهمی ایفا کرد؛ از جمله اتمام هشت جلد باقیمانده از «بحارالانوار» و تکمیل شرح «مرآة العقول» بر کتاب «کافی». از شاگردان او میتوان به فرزندش میرمحمدحسین، سید نورالدین جزائری، احمد بن اسماعیل جزائری و ابوالحسن فتونی اشاره کرد. از آثار متعدد او میتوان به «حدائق المقرّبین» (درباره ملائکه، انبیا، ائمه و علما)، «ذریعة النجاح فی اعمال السنة» (درباره ادعیه و اعمال سال)، «اصول العقائد» (در علم کلام)، «اسرار الصلاة»، «روادع النفوس» (به فارسی در علم اخلاق)، تفسیر سوره فاتحه و اخلاص، «الایمان والکفر»، شرح من لا یحضره الفقیه، شرح الاستبصار، رسالة التهلیلیة، چندین رساله درباره رؤیت هلال، «التقویم الشرعی»، «الانوار المشرقة»، «احوال الملائکه» و «النجم الثاقب فی اثبات الواجب» اشاره کرد. وی با وجود نفوذ و مقام علمی، گاه با حاکم وقت، شاه سلطان حسین صفوی، دچار اختلاف میشد و برای مدتی از منصب شیخالاسلامی عزل، ولی بعداً به این سمت بازگشت. میرمحمدصالح خاتونآبادی سرانجام در سال ۱۱۲۶ق در اصفهان درگذشت و پیکرش به نجف اشرف منتقل و در آنجا به خاک سپرده شد.
ولادت
میرمحمدصالح بن عبدالواسع حسینی خاتونآبادی در سال ۱۰۵۸ قمری در اصفهان، در خانوادهای مشهور از سادات حسینی که نسب آنان به حسن افطس بن علی اصغر بن امام زینالعابدین(ع) میرسد، به دنیا آمد.[۱] [۲]خاندان خاتونآبادی از خاندانهای علمی و سرشناس شیعه در عصر صفوی بودند.[۳]
تحصیلات
وی تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش میر عبدالواسع آغاز کرد. سپس فقه و حدیث را نزد محمد بن حسن شروانی (ملامیرزا) فراگرفت.[۴] به مدت بیست سال نزد آقا حسین خوانساری (محقق خوانساری) تحصیل کرد و کتابهای شرح اشارات، شفا و شرح لمعه را از او آموخت. مهمترین استاد وی علامه محمدباقر مجلسی بود که سی سال در محضر او تلمذ کرد و از وی اجازه نقل حدیث دریافت نمود.[۵] خاتونآبادی ابتدا به علوم عقلی و حکمت گرایش داشت، اما تحت تأثیر علامه مجلسی، به فقه و حدیث روی آورد و در این زمینهها به تبحر رسید.
فعالیتها
پس از درگذشت علامه مجلسی در سال ۱۱۱۰ قمری، با وجود عالمان بزرگی مانند فاضل هندی و آقا جمالالدین خوانساری، میرمحمدصالح به امامت جمعه و سرپرستی حوزه علمی اصفهان منصوب شد. پس از وفات جعفر بن عبدالله کمرهای (شیخالاسلام اصفهان) در سال ۱۱۱۵ قمری، منصب شیخالاسلامی شهر نیز به او واگذار گردید.[۶] وی در تکمیل آثار ناتمام استادش، علامه مجلسی، نقش مهمی داشت؛ از جمله اتمام هشت جلد باقیمانده از «بحارالانوار» و تکمیل شرح «مرآة العقول» بر کتاب «کافی». خاتونآبادی همچنین به تدریس و تربیت شاگردان بسیاری پرداخت که از جمله آنان فرزندش میرمحمدحسین، سید نورالدین جزایری و احمد بن اسماعیل جزائری بودند. او با وجود نفوذ و مقام علمی، گاه با حاکم وقت، شاه سلطان حسین صفوی، دچار اختلاف میشد و حتی برای مدتی از منصب شیخالاسلامی عزل شد، اما بعداً با وساطت عمه شاه، دوباره به این سمت بازگشت.[۷]
وفات
میرمحمدصالح خاتونآبادی سرانجام در سال ۱۱۲۶ قمری در اصفهان درگذشت. پیکر او را به نجف اشرف انتقال دادند و در آنجا به خاک سپردند.[۸] برخی منابع تاریخ وفات او را ۱۱۱۶ قمری ذکر کردهاند، اما شواهد تاریخی (از جمله گزارشهای وقایعالسنین که تا سال ۱۱۲۶ از او نام برده) نشان میدهد تاریخ صحیح درگذشت وی ۱۱۲۶ قمری است.[۹]
آثار
- حدائق المقرّبین (درباره ملائکه، انبیا، ائمه و علما)
- ذریعة النجاح فی اعمال السنة (درباره ادعیه و اعمال سال)
- اصول العقائد (در علم کلام)
- اسرار الصلاة
- روادع النفوس (به فارسی، در علم اخلاق)
- تفسیر سوره فاتحه
- تفسیر سوره اخلاص
- الایمان والکفر
- شرح من لایحضره الفقیه
- شرح الاستبصار
- رساله التهلیلیة
- چندین رساله درباره رؤیت هلال
- التقویم الشرعی (منتخب تقویم المؤمنین)
- الانوار المشرقة
- احوال الملائکه
- النجم الثاقب فی اثبات الواجب[۱۰][۱۱]
پانويس
- ↑ ر.ک: سعید، علیرضا، ص ج۱۴، ص۶۰۶
- ↑ ر.ک: میر محمد صالح خاتون آبادی، پایگاه پژوهه
- ↑ ر.ک: میر محمد صالح خاتون آبادی، پایگاه پژوهه
- ↑ ر.ک: میر محمّد صالح خاتون آبادی، پایگاه اطلاع رسانی حوزه
- ↑ ر.ک: سعید، علیرضا، ص ج۱۴، ص۶۰۶
- ↑ ر.ک: میر محمّد صالح خاتون آبادی، پایگاه اطلاع رسانی حوزه
- ↑ ر.ک: سعید، علیرضا، ص ج۱۴، ص۶۰۷
- ↑ ر.ک: میر محمّد صالح خاتون آبادی، پایگاه اطلاع رسانی حوزه
- ↑ ر.ک: سعید، علیرضا، ص ج۱۴، ص۶۰۷
- ↑ ر.ک: سعید، علیرضا، ص ج۱۴، ص۶۰۷
- ↑ ر.ک: میر محمدصالح خاتون آبادی، دانشنامه اسلامی
منابع مقاله
- سعید، علیرضا، «دانشنامه جهان اسلام»، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، ج۱۴، تهران، بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، چاپ دوم، 1378.
- پایگاه پژوهه وابسته به پژوهشکده باقرالعلوم
- پایگاه اطلاع رسانی حوزه
- دانشنامه اسلامی