فقیه سبزواری، میرزا حسین: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    بدون خلاصۀ ویرایش
    خط ۱: خط ۱:
    {{کاربردهای دیگر|فقیه سبزواری (ابهام‌زدایی)}}
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    | عنوان = میرزا حسین فقیه سبزواری
    | عنوان = میرزا حسین فقیه سبزواری
    | تصویر = NUR0000.jpg
    | تصویر = NURمیرزا حسین فقیه سبزواری.jpg
    | اندازه تصویر =
    | اندازه تصویر =
    | توضیح تصویر = فقیه سبزواری، میرزا حسین
    | توضیح تصویر =  
    | نام کامل = میرزا حسین فقیه سبزواری
    | نام کامل = میرزا حسین فقیه سبزواری
    | نام‌های دیگر = آیت‌الله سبزواری
    | نام‌های دیگر = آیت‌الله سبزواری
    | لقب = فقیه سبزواری
    | لقب = فقیه سبزواری
    | تخلص =
    | تخلص =  
    | نسب = از سادات حسینی (منتهی به حسین اصغر فرزند امام سجاد علیه‌السلام)
    | نسب = از سادات حسینی (منتهی به حسین اصغر فرزند امام سجاد علیه‌السلام)
    | نام پدر = میرزا موسی فقیه سبزواری
    | نام پدر = میرزا موسی فقیه سبزواری
    خط ۱۵: خط ۱۶:
    | محل زندگی = سامرا، سبزوار، مشهد، نجف
    | محل زندگی = سامرا، سبزوار، مشهد، نجف
    | رحلت = ۲۴ شوال ۱۳۸۶ قمری (۱۵ بهمن ۱۳۴۵ شمسی)
    | رحلت = ۲۴ شوال ۱۳۸۶ قمری (۱۵ بهمن ۱۳۴۵ شمسی)
    | شهادت =
    | شهادت =  
    | مدفن = صحن رضوان، حرم امام رضا علیه‌السلام، مشهد
    | مدفن = صحن رضوان، حرم امام رضا علیه‌السلام، مشهد
    | طول عمر = ۷۷ سال
    | طول عمر = ۷۷ سال
    | نام همسر = دختر میرزا حسین صدرالعلماء
    | نام همسر = دختر میرزا حسین صدرالعلماء
    | فرزندان =
    | فرزندان =  
    | خویشاوندان = [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|میرزا موسی فقیه سبزواری]] (پدر)، [[سیادتی سبزواری، سید حسن|میرزا حسن سیادتی سبزواری]] (پسرعمو و شوهرخواهر)
    | خویشاوندان = [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|میرزا موسی فقیه سبزواری]] (پدر)، [[سیادتی سبزواری، سید حسن|میرزا حسن سیادتی سبزواری]] (پسرعمو و شوهرخواهر)
    | دین = اسلام
    | دین = اسلام
    | مذهب = شیعه
    | مذهب = شیعه
    | پیشه = فقیه، مجتهد، مرجع دینی، مدرس حوزه
    | پیشه = فقیه، مجتهد، مرجع دینی، مدرس حوزه
    | درجه علمی =
    | درجه علمی =  
    | دانشگاه =
    | دانشگاه =  
    | حوزه = حوزه علمیه مشهد، نجف اشرف
    | علایق پژوهشی = فقه، اصول، کلام
    | علایق پژوهشی = فقه، اصول، کلام
    | منصب = کلیددار ضریح مطهر امام رضا علیه‌السلام (به مدت ۴۰ سال)، امام جماعت مسجد گوهرشاد
    | منصب = کلیددار ضریح مطهر امام رضا علیه‌السلام (به مدت ۴۰ سال)، امام جماعت مسجد گوهرشاد
    | پس از =
    | پس از =  
    | پیش از =
    | پیش از =  
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[نائینی، محمدحسین|میرزا محمدحسین نائینی]] | [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]] | [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]] | [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|میرزا موسی فقیه سبزواری]] (پدر) | [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملامحمدکاظم خراسانی]] | [[یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم|سید محمدکاظم یزدی]]}}
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[نائینی، محمدحسین|میرزا محمدحسین نائینی]] | [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]] | [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]] | [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|میرزا موسی فقیه سبزواری]] | [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند ملامحمدکاظم خراسانی]] | [[یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم|سید محمدکاظم یزدی]]}}
    | مشایخ =
    | مشایخ =  
    | معاصرین =
    | معاصرین =  
    | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[شریعتی مزینانی، محمدتقی|محمدتقی شریعتی]] | [[شفیعی کدکنی، محمدرضا|محمدرضا شفیعی کدکنی]] | [[الهی قمشه‌ای، مهدی|میرزا مهدی الهی قمشه‌ای]] | [[حجت هاشمی خراسانی، علی|علی حجت هاشمی خراسانی]] | [[موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم|سید عبدالکریم موسوی اردبیلی]] | [[مرعشی، سید شهاب‌الدین|سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی]] | [[آیتی، محمدابراهیم|محمدابراهیم آیتی]] | [[فقیه سبزواری، سید محمدجواد|سید محمدجواد فقیه سبزواری]] | جمشید نژاد، غلامرضا}}
    | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[شریعتی مزینانی، محمدتقی|محمدتقی شریعتی]] | [[شفیعی کدکنی، محمدرضا|محمدرضا شفیعی کدکنی]] | [[الهی قمشه‌ای، مهدی|میرزا مهدی الهی قمشه‌ای]] | [[حجت هاشمی خراسانی، علی|علی حجت هاشمی خراسانی]] | [[موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم|سید عبدالکریم موسوی اردبیلی]] | [[مرعشی، سید شهاب‌الدین|سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی]] | [[آیتی، محمدابراهیم|محمدابراهیم آیتی]] | [[فقیه سبزواری، سید محمدجواد|سید محمدجواد فقیه سبزواری]]}}
    | اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی | [[نائینی، محمدحسین|میرزا محمدحسین نائینی]] | [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]] | [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]]}}
    | اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی | [[نائینی، محمدحسین|میرزا محمدحسین نائینی]] | [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]] | [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]]}}
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | تقریرات اصول میرزای نائینی | تقریرات فقه سید ابوالحسن اصفهانی | هدایة الانام (رساله عملیه) | مناسک حج}}
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | تقریرات اصول میرزای نائینی | تقریرات فقه سید ابوالحسن اصفهانی | هدایة الانام (رساله عملیه) | مناسک حج}}
    | سبک نوشتاری =
    | سبک نوشتاری =  
    | وبگاه =
    | وبگاه =  
    | امضا =
    | امضا =  
    | کد مؤلف = AUTHORCODE07351AUTHORCODE
    | کد مؤلف = AUTHORCODE07351AUTHORCODE
    }}
    }}
    {{کاربردهای دیگر|فقیه سبزواری (ابهام‌زدایی)}}
    '''میرزا حسین فقیه سبزواری''' (۱۳۰۹-۱۳۸۶ق)، از فقهای نامدار شیعه و از مراجع دینی مشهد در قرن چهاردهم هجری بود. وی در سامرا زاده شد و در سال ۱۳۱۸ق همراه پدرش آیت‌الله میرزا موسی فقیه سبزواری به سبزوار رفت. پس از تحصیلات مقدماتی در سبزوار، در سال ۱۳۲۶ق برای ادامه تحصیل به مشهد رفت و از محضر استادانی چون ادیب نیشابوری و میرزا محمدباقر مدرس رضوی بهره برد. وی شش سال در سبزوار اقامت کرد و در این مدت خارج فقه و اصول را نزد پدر و حکمت را نزد افتخارالحکما (شاگرد ملاهادی سبزواری) فراگرفت. در سال ۱۳۳۸ق به نجف اشرف مهاجرت کرد و در درس آیات عظام میرزای نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی و آقا ضیاء عراقی شرکت جست و از هر سه اجازه اجتهاد دریافت نمود. فقیه سبزواری پس از بازگشت به مشهد، حوزه علمیه این شهر را پس از واقعه گوهرشاد احیا کرد و به تربیت شاگردان بسیاری پرداخت. وی چهل سال کلیددار ضریح مطهر امام رضا(ع) و امام جماعت مسجد گوهرشاد بود. از خدمات ارزشمند او می‌توان به تأسیس حوزه علمیه مشهد، واگذاری هزاران قطعه زمین به طلاب (کوی طلاب)، احداث مدارس علمیه در سبزوار و پاکستان، و کمک‌های گسترده به نیازمندان اشاره کرد. او سرانجام در ۲۴ شوال ۱۳۸۶ق درگذشت و در صحن رضوان حرم رضوی به خاک سپرده شد.
    == ولادت ==
    در سوم رمضان ۱۳۰۹ ه.ق (جمعه، ۱۳ فروردين۱۲۷۱ش) در شهر سامرا به دنیا آمد و در سال ۱۳۱۸ق همراه پدر خود [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|آیت‌الله میرزا موسی]](از شاگردان مبرّز [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|میرزای شیرازی بزرگ]]) به سبزوار رفت.
    == تحصیلات ==
    در آنجا به تحصیل علوم دینی پرداخت. وی درسال ۱۳۲۶ ه.ق برای ادامه تحصیل وارد مشهد شد و در مدرسه فاضلخان حجره گرفت و از محضر دانشورانی چون حاج شیخ حسن برسی، میرزا محمد باقر مدرس رضوی، میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری، حاج میرزا حسین از شاگردان [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|میرزای شیرازی]] و حاج میرزا اسماعیل مجتهد علم آموخت. فقیه در طول تحصیلات خود در حوزه مشهد، شاهد فاجعه به توپ بستن حرم در روز دهم ربیع الثانی ۱۳۳۰ ه.ق بود و این فاجعه را در یادداشتهای منتشر نشده خود منعکس کرده است.
    وی شعبان سال ۱۳۳۱ ه.ق با دختر میرزا حسین صدرالعلماء (۱۳۲۹-۱۲۹۵ ه.ق) یکی از علمای برجسته سبزوار ازدواج نمود و شش سال در سبزوار اقامت کرد. در این مدت ضمن تدریس، خارج فقه و اصول را از محضر [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|پدر]] و حکمت را نزد افتخار الحکما شاگرد کم مانند حاج [[سبزواری، هادی|ملاهادی سبزواری]]، فراگرفت و سال ۱۳۳۸ ه.ق به نجف رفت و فقه و اصول را نزد آیات [[نائینی، محمدحسین|میرزا حسین نائینی]]، [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاء عراقی]] و حاج سید محمد فیروز آبادی فراگرفت و از همه اساتید خود اجازه اجتهاد دریافت نمود و به “فقیه سبزواری” اشتهار یافت.
    وی علاوه بر درک محضر اساتید یادشده خود در سامرا، در نجف نیز از محضر [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|آخوند خراسانی]]، [[یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم|سید محمدکاظم یزدی]]، [[مامقانی، محمدحسن|شیخ حسن مامقانی]]، آیت‌الله شربیانی، [[بحرالعلوم، سید محمد|آیت‌الله سید محمد بحرالعلوم]]، شیخ محمد طه نجف، [[نوری، حسین بن محمدتقی|میرزا حسین نوری]]، [[همدانی، رضا بن محمدهادی|حاج آقا رضا همدانی]]، شیخ علی گنابادی و شیخ علی قوچانی بهره برد.
    ==برخی از شاگردان==
    [[شریعتی مزینانی، محمدتقی|محمدتقی شریعتی]]، [[شفیعی کدکنی، محمدرضا|دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی]]، علامه شهید بلخی (مؤسس نهضت اسلامی افغانستان)، [[الهی قمشه‌ای، مهدی|میرزا مهدی الهی قمشه‌ای]]، [[حجت هاشمی خراسانی، علی|آیت‌الله حجت هاشمی خراسانی]]، آیت‌الله عباس واعظ طبسی، آیت‌الله سید حسن صالحی، سید محمدتقی مقدم، مرحوم آیت‌الله محمدرضا احمدی امام جمعه بیارجمند، مرحوم آیت‌الله سید علینقی امین امام جماعت مسجد تهران پارس، آیت‌الله محمود محقق دامغانی، [[آیتی، محمدابراهیم|دکتر محمد ابراهیم آیتی بیرجندی]]، [[موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم|آیت‌الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی]]، آیت‌الله شیخ عباسعلی شاهرودی، آیت‌الله عزیزالله امامت، آیت‌الله فخرالدین افقهی، حجت‌الاسلام محمدتقی حسینی، آیت‌الله محمدتقی عندلیبی، حجت‌الاسلام شیخ ابراهیم غفاری، حجت‌الاسلام سید حسن ابطحی، [[مرعشی، سید شهاب‌الدین|آیت‌الله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی]]، آیت‌الله سید محمدتقی آل هاشم امام جمعه موقت تبریز، [[فقیه سبزواری، سید محمدجواد|آیت‌الله حاج سید جواد فقیه سبزواری]]، آیت‌الله میرزا ابوالفضل فقاهتی، آیت‌الله مصطفی اشرفی شاهرودی، آیت‌الله  حاج شیخ مرتضی اشرفی شاهرودی، دکتر حسین بهروان، حاج سید شاه موسی رضوی، حاج شیخ عباس خالصی خراسانی، حجت‌الاسلام رضا تقوی بجنوردی، حجت‌الاسلام حاج سید محمدرضا رجایی صدرالشریعة، شیخ حسن داوری، شیخ حسین خوشنویس، شیخ حسین شکرانی، شیخ رضا مدرس غروی، شیخ محمد حیدری، دکتر [[صانعی، سید مهدی|سید مهدی صانعی]]، آیت‌الله سیّد محمّدتقی نقوی، [[واعظ موسوی (محب‌الاسلام)، سید علی‌اکبر|سيد على‌اكبر واعظ موسوى مشهدى]] معروف به (محب الاسلام)، علامه حاج شیخ جعفر زاهدی (جورابچی)، حجت‌الاسلام حاج سید عباس افتخار واعظ، دکتر محمد حسن میر عظیمیانی، آیت‌الله حاج شیخ ولی‌الله اسراری، استاد ذبیح‌الله صاحبکار، حجت‌الاسلام محمد باقر سنگانی، حجت‌الاسلام حاج شیخ ابراهیم سلطانی گلشیخی، حجت‌الاسلام حاج شیخ محمود انصاری واعظ، استاد محمد علی خاکساری، حجت‌الاسلام حاج شیخ عباسعلی علیزاده، حجت‌الاسلام دکتر عبدالعلی صاحبی شاهرودی، آیت‌الله میرزا حسن احقاقی، حجت‌الاسلام سید محمد مهدی قدمی دامغانی، دکتر غلامرضا جمشید نژاد و آیت‌الله محمودی واعظ، برخی از شاگردان فقیه سبزواری هستند.
    ==برخی از علمایی که موفق به دریافت اجازه اجتهاد از مرحوم فقیه سبزواری شدند==


    [[حجت هاشمی خراسانی، علی|آیت‌الله حجت هاشمی خراسانی]]، [[فقیه سبزواری، سید محمدجواد|آیت‌الله حاج سید جواد فقیه سبزواری]]، [[مدیرشانه‌چی، کاظم|آیت‌الله کاظم مدیر شانه چی]]، علامه حاج شیخ جعفر زاهدی (جورابچی) و آیت‌الله سید محمد علی فقیه.
    '''میرزا حسین فقیه سبزواری''' (۱۳۰۹-۱۳۸۶ق) فقیه و مجتهد شیعه و از مراجع تقلید ساکن مشهد در قرن چهاردهم هجری بود. وی پس از تحصیل در محضر اساتید برجسته‌ای همچون میرزای نائینی و سید ابوالحسن اصفهانی در نجف، به درجه اجتهاد رسید و با بازگشت به مشهد به احیای حوزه علمیه این شهر پرداخت. از مهمترین خدمات او می‌توان به چهل سال کلیدداری ضریح مطهر امام رضا(ع)، امامت جماعت مسجد گوهرشاد، تربیت شاگردان متعدد و تأسیس حوزه علمیه مشهد اشاره کرد.


    ==خدمات==
    ==ولادت==
    میرزا حسین فقیه سبزواری، فرزند میرزا موسی فقیه سبزواری، در سوم رمضان سال ۱۳۰۹ قمری (۱۳ فروردین ۱۲۷۱ شمسی) در شهر سامرا (عراق) به دنیا آمد. وی در سال ۱۳۱۸ قمری به همراه پدرش که از شاگردان برجسته میرزای شیرازی بود، به سبزوار مهاجرت کرد.


    از جمله خدمات مرحوم آیت‌الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری، می‌توان به تأسیس حوزه علمیه مشهد، چهل سال کلیدداری ضریح مطهر حضرت رضا علیه‌السلام، اقامه نماز جماعت در مسجد گوهر شاد و بالاسر حضرت رضا علیه‌السلام، توزیع ماهانه حواله نان بین طلاب، تدریس خارج فقه و اصول، رسیدگی به امور طلاب، واگذاری دوهزار و پانصد قطعه زمین به طلاب (کوی طلاب)، کمک به تکمیل درمانگاه رازی، احداث ده‌ها خانه برای سیل‌زدگان، احداث مسجد بهار در نخریسی، احداث مسجد احمد آباد، احداث مدرسه علمیه محمدیه در سبزوار، احداث شبستان شرقی مسجد جامع سبزوار، احداث مدرسه علمیه در کویته پاکستان، احداث غسالخانه، احداث باغ رضوان و مدرسه رضوان، کمک به بیمارستان مسلولین، احداث تکیه سیدها و کمک‌های شایان به فقرا و مستمندان اشاره کرد.
    ==تحصیلات==
    میرزا حسین تحصیلات مقدماتی را در سبزوار آغاز نمود و در سال ۱۳۲۶ قمری برای تکمیل تحصیلات به مشهد رفت و از محضر استادانی چون ادیب نیشابوری و میرزا محمدباقر مدرس رضوی بهره برد. وی پس از ازدواج در سال ۱۳۳۱ قمری، شش سال در سبزوار اقامت گزید و در این مدت خارج فقه و اصول را نزد پدرش و حکمت را نزد افتخارالحکما (شاگرد ملاهادی سبزواری) فراگرفت. در سال ۱۳۳۸ قمری برای ادامه تحصیل به نجف اشرف مهاجرت کرد و در درس آیات عظام میرزای نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی و آقا ضیاء عراقی شرکت جست. وی از محضر این سه استاد بزرگ، اجازه اجتهاد دریافت نمود. همچنین از محضر اساتید دیگری مانند آخوند خراسانی، سید محمدکاظم یزدی و میرزا حسین نوری نیز بهره برد.


    میرزا حسین فقیه سبزواری، پس از واقعه گوهرشاد در سال 1314 شمسی، حوزه علمیه مشهد را احیا و اقدام به تربیت شاگردان بسیار کرد.
    ==فعالیت‌ها==
    آیت‌الله فقیه سبزواری پس از بازگشت به مشهد، نقش مهمی در احیای حوزه علمیه این شهر پس از واقعه مسجد گوهرشاد (۱۳۱۴ شمسی) ایفا کرد. از مهمترین فعالیت‌ها و خدمات او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
    * چهل سال کلیدداری ضریح مطهر امام رضا (ع) و اقامه نماز جماعت در مسجد گوهرشاد
    * تأسیس حوزه علمیه مشهد و تربیت شاگردان برجسته
    * واگذاری هزاران قطعه زمین به طلاب (معروف به کوی طلاب)
    * احداث مدارس علمیه در سبزوار (مدرسه محمدیه) و کویته پاکستان
    * کمک به ساخت درمانگاه رازی، مساجد، غسالخانه و باغ رضوان (صحن رضوان کنونی در حرم رضوی)
    * رسیدگی به امور نیازمندان و توزیع ماهانه حواله نان بین طلاب


    ==وفات==
    ==وفات==
    میرزا حسین فقیه سبزواری سرانجام در ۲۴ شوال سال ۱۳۸۶ قمری (مطابق با ۱۵ بهمن ۱۳۴۵ شمسی) در مشهد درگذشت و بنابر وصیت خود، در باغ رضوان که بعدها به صحن رضوان حرم امام رضا (ع) تبدیل شد، به خاک سپرده شد.


    فقیه سبزواری، 24 شوال 1386 قمری برابر با 15 بهمن 1345 در مشهد درگذشت و در باغ رضوان که اکنون صحن رضوان نامیده می‌شود، در حرم رضوی، به خاک سپرده شد.
    ==آثار==
     
    از ایشان آثار متعددی بر جای مانده است که بیشتر به صورت تقریرات دروس اساتید و رساله عملیه می‌باشند:
    ==گزیده زندگی‌نامه میرزا حسین فقیه سبزواری به قلم خودش==
    * تقریرات اصول میرزای نائینی (یک دوره اصول)
     
    * تقریرات فقه سید ابوالحسن اصفهانی (از جمله رساله قضاء فوائت)
    ===المولد===
    * هدایة الانام (رساله عملیه)
     
    * مناسک حج
    شهر سامرا سوم ماه رمضان هزار و سیصد و نه قمری
     
    ===الوالد===
     
    مرحوم [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|آیت‌الله آقا میرزا موسی]] که از قریه ایزی یک فرسخی سبزوار بوده‌، در سن‌ دوازده سالگی به سبزوار آمده و مشغول تحصیل مقدمات گردیده که مولد او در سنه 1265بوده‌. تا دوازده سالگی در سبزوار مشغول تحصیل و بعد به مشهد مسافرت فرموده‌. و تا سنه‌1300 در مشهد بوده و در 1300 به سبزوار آمده و با والده ازدواج و در همان سال مسافرت به‌ نجف و بعد از زیارت دوره اعتاب مقدسه به سامرا منتقل و در خدمت مرحوم آیت‌الله حاجی ‌میرزا (محمد حسن) شیرازی‌ که از بزرگان علما و مرجع تقلید عموم مسلمین بوده، مشغول استفاده می‌شود تا سنه 1318 قمری‌. و بعد از آن به عنوان زیارت به نجف مشرف و تا سنه 1322 به نجف‌ اقامت نموده و بعد از آن بر حسب خواهش اهالی سبزوار، به سبزوار وارد و تا شعبان 1336مشغول تدریس و اقامه جماعت و در ماه مسطور فوت نموده و در طرف دروازه نیشابور، طرف شرقی شمالی سبزوار مدفون و مزار مجللی‌، خود این جانب ساختمان نمودم که محل توجه عموم اهالی سبزوار است و شبهای جمعه جمع کثیری در آن محل حاضر می‌شوند برای طلب مغفرت‌.
     
    ===النسب‌===
    بر حسب آنچه از بزرگان شنیدم‌، مرحوم شاه سلطان حسین‌، هنگامی که عازم ‌زیارت مشهد می‌شود، در شاهزاده عبدالعظیم دو سید بزرگوار را که از سلسله سادات بلده‌ طیبه‌ (م: مدینه طیبه) بودند و از سلسله سادات آن بلده هستند، یکی به نام آقا میرزا محمد و دیگری به نام‌ آقا میرزاعبدالحسین که آقامیرزا محمد واعظ بی نظیر و آقا میرزا (م: شاید میرزا عبدالحسین) عالم بی نظیر، با خود به سفرمشهد می‌آورد و در سبزوار که وارد می‌شود، اهالی سبزوار از سلطان استدعا می‎‌کنند که عالمی در این شهر نداریم‌. آقا میرزا عبدالحسین در سبزوار می‎‌ماند که محل تدریس ایشان در محل، معروف بود و این بزرگوار جد والد مرحوم است و آقا میرزا محمد مشهد آمده و در مشهد اقامت می‌نماید و به مناسبتی، به قریه جاغرق که چهارفرسخی مشهد است منتقل و فعلا عده زیادی از اولاد آن مرحوم موجود هستند. و بر حسب آنچه معلوم ‌[[فقیه سبزواری، میرزا موسی|مرحوم والد]] به سی و نه طبقه منتهی می‌شود به حسین اصغر فرزند حضرت سجاد(ع‌) و در کوه نیشابور معروف به جبل اردلان مدفون و فعلا مزار عموم آن اطراف و دارای موقوفاتی‌ زیاد است‌.
     
    ===الام‌===
    علویه محترمه سکینه بیگم که از مقدسات علویات بود و در تمام حوادث با زوج‌ خود همراهی داشته و آن سلسله سادات حسینی که آن مخدره هم منتهی به حسین اصغرمی‌شود بر حسب ورقه‌ای که فعلا در نزد حقیر است‌.
     
    ===الاسفار===
    در سنه 1318 به اتفاق [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|والد]] به سبزوار آمده و مشغول تحصیل مقدمات گردیده و در سنه 1328 مسافرت به مشهد جهت تحصیل سطوح و در سنه 1331 به سبزوار آمدم‌. درهمان سال مشهد مشرف و مشغول تدریس و اقامه جماعت گردیده در سنه 1353 مکه و مدینه مشرف و مراجعت به مشهد و ایضا در سال 1366 دو مرتبه مکه مشرف شدم‌.
     
    ===الاساطین‌===
    (م: اساتید) هنگام تحصیل مقدمات نزد اساطین مختلفه بوده و هنگام تحصیل ادبیات نزد ادیب نیشابوری که از اساطین ادب بود، و فقه نزد مرحوم آقا میرزا محمد باقر مدرس رضوی‌ و هنگام تحصیل فقه و اصول در سبزوار در وقت مراجعت از مشهد نزد [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|والد]] ارجمند و آیت‌الله آقا حاجی میرزا حسین که از بزرگان تلامذه مرحوم حاجی میرزا حسن شیرازی بود و آیت‌الله حاجی میرزا اسماعیل مجتهد و مرحوم [[فقیه سبزواری، میرزا موسی|آیت‌الله والد ماجد]] و منظومه [[سبزواری، هادی|حاجی ملاهادی ‌سبزواری]] نزد مرحوم افتخار که از تلامذه بزرگ مرحوم [[سبزواری، هادی|حاجی ملاهادی سبزواری]] بود، درطب اول طبیب بود، و هنگام اقامه در نجف فقه و اصول نزد مرحوم [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله آقا میرزا حسین‌ نائينی]] و مرحوم [[اصفهانی، سید ابوالحسن|آیت‌الله آقا سید ابوالحسن اصفهانی]] و مرحوم [[عراقی، ضیاءالدین|آیت‌الله آقا ضیاء عراقی]] که تمامی آنها اجازه اجتهاد داده که صورت آنها درج خواهد شد.
     
    ===المصنفات‌===


    تقریرات اصول مرحوم [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله میرزا حسین نائینی]] یک دوره اصول که به طبع‌ نرسیده و مقدار زیادی از فقه و رساله قضاء فوائت از تقریرات [[اصفهانی، سید ابوالحسن|آیت‌الله سید ابوالحسن‌اصفهانی]] غیر مطبوع و رساله‌ای در مناسک حج مطبوع و رساله هدایة‌الانام که رساله عملیه‌است‌.
    ==پانويس==
    <references />


    ==منابع مقاله==
    ==منابع مقاله==

    نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۸

    میرزا حسین فقیه سبزواری
    پرونده:NURمیرزا حسین فقیه سبزواری.jpg
    نام کاملمیرزا حسین فقیه سبزواری
    نام‌های دیگرآیت‌الله سبزواری
    لقبفقیه سبزواری
    نسباز سادات حسینی (منتهی به حسین اصغر فرزند امام سجاد علیه‌السلام)
    نام پدرمیرزا موسی فقیه سبزواری
    ولادت۳ رمضان ۱۳۰۹ قمری (۱۳ فروردین ۱۲۷۱ شمسی)
    محل تولدسامرا، عراق
    محل زندگیسامرا، سبزوار، مشهد، نجف
    رحلت۲۴ شوال ۱۳۸۶ قمری (۱۵ بهمن ۱۳۴۵ شمسی)
    مدفنصحن رضوان، حرم امام رضا علیه‌السلام، مشهد
    طول عمر۷۷ سال
    همسردختر میرزا حسین صدرالعلماء
    خویشاوندانمیرزا موسی فقیه سبزواری (پدر)، میرزا حسن سیادتی سبزواری (پسرعمو و شوهرخواهر)
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهفقیه، مجتهد، مرجع دینی، مدرس حوزه
    منصبکلیددار ضریح مطهر امام رضا علیه‌السلام (به مدت ۴۰ سال)، امام جماعت مسجد گوهرشاد
    اطلاعات علمی
    اجازه اجتهاد از
    علایق پژوهشیفقه، اصول، کلام
    اساتید
    شاگردان
    برخی آثار
    • تقریرات اصول میرزای نائینی
    • تقریرات فقه سید ابوالحسن اصفهانی
    • هدایة الانام (رساله عملیه)
    • مناسک حج

    میرزا حسین فقیه سبزواری (۱۳۰۹-۱۳۸۶ق) فقیه و مجتهد شیعه و از مراجع تقلید ساکن مشهد در قرن چهاردهم هجری بود. وی پس از تحصیل در محضر اساتید برجسته‌ای همچون میرزای نائینی و سید ابوالحسن اصفهانی در نجف، به درجه اجتهاد رسید و با بازگشت به مشهد به احیای حوزه علمیه این شهر پرداخت. از مهمترین خدمات او می‌توان به چهل سال کلیدداری ضریح مطهر امام رضا(ع)، امامت جماعت مسجد گوهرشاد، تربیت شاگردان متعدد و تأسیس حوزه علمیه مشهد اشاره کرد.

    ولادت

    میرزا حسین فقیه سبزواری، فرزند میرزا موسی فقیه سبزواری، در سوم رمضان سال ۱۳۰۹ قمری (۱۳ فروردین ۱۲۷۱ شمسی) در شهر سامرا (عراق) به دنیا آمد. وی در سال ۱۳۱۸ قمری به همراه پدرش که از شاگردان برجسته میرزای شیرازی بود، به سبزوار مهاجرت کرد.

    تحصیلات

    میرزا حسین تحصیلات مقدماتی را در سبزوار آغاز نمود و در سال ۱۳۲۶ قمری برای تکمیل تحصیلات به مشهد رفت و از محضر استادانی چون ادیب نیشابوری و میرزا محمدباقر مدرس رضوی بهره برد. وی پس از ازدواج در سال ۱۳۳۱ قمری، شش سال در سبزوار اقامت گزید و در این مدت خارج فقه و اصول را نزد پدرش و حکمت را نزد افتخارالحکما (شاگرد ملاهادی سبزواری) فراگرفت. در سال ۱۳۳۸ قمری برای ادامه تحصیل به نجف اشرف مهاجرت کرد و در درس آیات عظام میرزای نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی و آقا ضیاء عراقی شرکت جست. وی از محضر این سه استاد بزرگ، اجازه اجتهاد دریافت نمود. همچنین از محضر اساتید دیگری مانند آخوند خراسانی، سید محمدکاظم یزدی و میرزا حسین نوری نیز بهره برد.

    فعالیت‌ها

    آیت‌الله فقیه سبزواری پس از بازگشت به مشهد، نقش مهمی در احیای حوزه علمیه این شهر پس از واقعه مسجد گوهرشاد (۱۳۱۴ شمسی) ایفا کرد. از مهمترین فعالیت‌ها و خدمات او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • چهل سال کلیدداری ضریح مطهر امام رضا (ع) و اقامه نماز جماعت در مسجد گوهرشاد
    • تأسیس حوزه علمیه مشهد و تربیت شاگردان برجسته
    • واگذاری هزاران قطعه زمین به طلاب (معروف به کوی طلاب)
    • احداث مدارس علمیه در سبزوار (مدرسه محمدیه) و کویته پاکستان
    • کمک به ساخت درمانگاه رازی، مساجد، غسالخانه و باغ رضوان (صحن رضوان کنونی در حرم رضوی)
    • رسیدگی به امور نیازمندان و توزیع ماهانه حواله نان بین طلاب

    وفات

    میرزا حسین فقیه سبزواری سرانجام در ۲۴ شوال سال ۱۳۸۶ قمری (مطابق با ۱۵ بهمن ۱۳۴۵ شمسی) در مشهد درگذشت و بنابر وصیت خود، در باغ رضوان که بعدها به صحن رضوان حرم امام رضا (ع) تبدیل شد، به خاک سپرده شد.

    آثار

    از ایشان آثار متعددی بر جای مانده است که بیشتر به صورت تقریرات دروس اساتید و رساله عملیه می‌باشند:

    • تقریرات اصول میرزای نائینی (یک دوره اصول)
    • تقریرات فقه سید ابوالحسن اصفهانی (از جمله رساله قضاء فوائت)
    • هدایة الانام (رساله عملیه)
    • مناسک حج

    پانويس


    منابع مقاله

    1. کتاب عمری پرافتخار، خاطرات زندگانی مرحوم آیت‌الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری تألیف آقایان ناصری و نوغانی.
    2. مقاله " منادی رضوان، شمه‌ای از حیات معنوی مرحوم آیت‌الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری، نویسنده: استاد غلامرضا جلالی، منبع: مجله نگاه حوزه مرداد و شهریور 1375 شماره 17 و 18
    3. کتاب مکارم الاثار تألیف مرحوم استاد معلم حبیب آبادی
    4. گنجینه دانشمندان تألیف حجت‌الاسلام شریف رازی
    5. مرات الحجة تألیف آیت‌الله حجت هاشمی خراسانی
    6. کتاب سبزوار، شهر دانشوران بیدار
    7. کتاب سیمای سبزوار
    8. پایگاه اینترنتی زندگانی مرحوم فقیه سبزواری