آشنایی با ادبیات مقاومت جهان

آشنایی با ادبیات مقاومت جهان
پدیدآوران	ترابی، ضیاءالدین (نویسنده)
ناشر	بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس
مکان نشر	تهران
سال نشر	1389 ش.
چاپ	چاپ یکم
شابک	‎978-600-5156-48-5
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	‏ج94 ت4 / 56 PN

آشنایی با ادبیات مقاومت جهان تألیف ضیاءالدین ترابی؛ کتابی است که به تعریف و بررسی ادبیات مقاومت و سیر تحول آن در خاورمیانه، کشورهای عربی و کشورهای اروپایی می‌پردازد.

ساختار

این کتاب مشتمل بر یک درآمد و دو فصل اصلی است: فصل اول به خاورمیانه و کشورهای عربی (مصر، الجزایر، فلسطین) و فصل دوم به ادبیات مقاومت در اروپا اختصاص دارد.

گزارش کتاب

کتاب «آشنایی با ادبیات مقاومت جهان» نوشته ضیاءالدین ترابی، به بررسی ادبیات مقاومت در کشورهای عربی و اروپایی می‌پردازد. نویسنده در آغاز یادآور می‌شود که تاریخ ادبیات مقاومت جهان ریشه در گذشته‌های دور دارد و در حقیقت همان تاریخ ادبیات جهان است؛ زیرا شاعران و نویسندگان متعهد از همان آغاز در کنار مردم مبارز بوده‌اند. با این حال، اصطلاح «ادبیات مقاومت» اصطلاحی بسیار جدید است که برای نخستین بار توسط نویسنده معاصر فلسطینی، غسان کنفانی، برای نام‌گذاری مجموعه‌ای از شعرها و داستان‌های شاعران و نویسندگان فلسطینی به کار رفت و سپس در جهان عرب و دیگر نقاط جهان رایج شد.

نویسنده ادبیات مقاومت را بر اساس موضوع و محتوا به سه دستۀ کلی تقسیم می‌کند: ادبیات مقاومت دینی-آئینی، ادبیات مقاومت ملی-بومی، و ادبیات مقاومت انسانی-جهانی. هرچند تفکیک این سه دسته از یکدیگر به دلیل درهم‌تنیدگی بسیار دشوار است، اما برای بررسی این مقوله چاره‌ای جز طبقه‌بندی وجود ندارد.

در فصل نخست، کشورهای مصر، الجزایر و فلسطین به عنوان پیشگامان خاورمیانه در عرصۀ ادبیات پایداری معرفی شده‌اند. نویسنده تحول در شعر عرب و مصر را با ترانه‌سرایی شاعرانی چون «فؤاد حداد» و پس از تجاوز استعمارگران انگلیسی و مبارزات مردم تا ملی‌شدن کانال سوئز پیوند می‌زند. ادبیات مقاومت فلسطین نیز بیش از سایر گونه‌های ادبی با شعر به اوج خود رسیده است؛ شعری که گرچه تصویرگر درد و رنج و مصیبت‌هاست، اما ناامیدکننده نیست و چشم‌اندازهای روشن را برای مردم فلسطین به تصویر می‌کشد.

فصل دوم کتاب به ادبیات اروپا اختصاص دارد. به اعتقاد نویسنده، ادبیات جنگ در اروپا با آغاز جنگ جهانی اول و حضور شاعران و نویسندگان اروپایی در جبهه‌ها شکل گرفت و بعدها با آغاز جنگ جهانی دوم به جایگاه امروزین خود رسید. رمان «بینوایان» اثر ویکتور هوگو به عنوان یکی از شاخص‌ترین آثار ادبی قرن نوزدهم در مصاف با ظلم و ستم در فرانسه معرفی شده است. همچنین آثاری مانند «در وسط پیروزی» نوشته فریدریک منینگ و «دن آرام» اثر میخاییل شولوخوف تحلیل شده‌اند. در بخش پایانی کتاب، ظهور و بلوغ ادبیات مقاومت در اسپانیا و اشعار وطن‌پرستانه، حبسیه‌ها و مرثیه‌های سروده‌شده به یاد کشته‌شدگان جنگ جهانی دوم تشریح شده است.

منابع مقاله

پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات