سجادی، سید ضیاءالدین: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = سید ضیاءالدین سجادی | |||
| تصویر = NUR05862.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = سجادی، سید ضیاءالدین | |||
| | | نام کامل = سید ضیاءالدین سجادی | ||
| | | نامهای دیگر = | ||
| | | لقب = | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = سید مصطفی سرابی خراسانی | |||
| ولادت = ۱۲۹۸ شمسی | |||
| محل تولد = مشهد | |||
| کشور تولد = ایران | |||
| محل زندگی = مشهد، تهران | |||
| رحلت = ۳ مرداد ۱۳۷۵ شمسی (۱۴۱۷ قمری / ۱۹۹۶ میلادی) | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = بهشت زهرا، تهران | |||
| طول عمر = ۷۷ سال | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| خویشاوندان = | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه | |||
| پیشه = استاد دانشگاه، مترجم، مصحح، پژوهشگر ادبیات فارسی | |||
| درجه علمی = دکتری زبان و ادبیات فارسی | |||
| دانشگاه = دانشگاه تهران | |||
| حوزه = | |||
| علایق پژوهشی = ادبیات فارسی، تصحیح متون، خاقانیپژوهی، تاریخ ادبیات | |||
| منصب = استاد دانشگاه تهران، دانشسرای عالی، دانشگاه تربیت معلم، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه فردوسی مشهد | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[فروزانفر، بدیعالزمان|بدیعالزمان فروزانفر]] | [[همایی، جلالالدین|جلالالدین همایی]] | [[بهمنیار، احمد|احمد بهمنیار]] | [[بهار، محمدتقی|ملکالشعرای بهار]] | میرزا عبدالعظیم قریب | [[پورداود، ابراهیم|ابراهیم پورداوود]]}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان افضلالدین بدیل بن علی نجار خاقانی شروانی]] (تصحیح) | [[مجموعه نامههای افضلالدین بدیل بن علی نجار خاقانی شروانی]] (تصحیح) | [[قصه حی بن یقظان و قصه سلامان و ابسال]] (تصحیح) | [[تاریخ ادبیات ایران از صفویه تا عصر حاضر]] (ترجمه) | گزیده اشعار خاقانی | گزیده اشعار سنایی | فرهنگ لغات و تعبیرات با شرح اعلام و مشکلات دیوان خاقانی}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE05862AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|سجادی (ابهامزدایی)}} | |||
'''سید ضیاءالدین سجادی''' (۱۲۹۸-۱۳۷۵ش)، استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی، مترجم، مصحح و پژوهشگر نامدار معاصر بود. وی در مشهد زاده شد و پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی، در ۱۳۲۱ش برای ادامه تحصیل به تهران رفت و در دانشگاه تهران از محضر استادان بزرگی چون بدیعالزمان فروزانفر، جلالالدین همایی، احمد بهمنیار و ملکالشعرای بهار بهره برد. او در ۱۳۳۴ش با نگارش رسالهای درباره خاقانی شروانی از رساله دکتری خود دفاع کرد و بهتدریج به برجستهترین خاقانیپژوه روزگار خود تبدیل شد. سجادی از ۱۳۱۶ش بهعنوان دبیر در دبیرستانهای مشهد تدریس میکرد و پس از مهاجرت به تهران، ضمن تحصیل با رادیو همکاری داشت و به تهیه و اجرای برنامههای ادبی و مذهبی پرداخت. وی از ۱۳۴۴ش بهعنوان استاد دانشگاه تهران، دانشسرای عالی، دانشگاه تربیت معلم، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه فردوسی مشهد به تدریس پرداخت و در ۱۳۵۸ش بازنشسته شد. سجادی در ۶۵ کنگره و مجمع علمی و ادبی در داخل و خارج از ایران سخنرانی کرد و بیش از ۱۷۰ مقاله در مجلات و دانشنامههای معتبر به چاپ رساند. از مهمترین خدمات علمی او تصحیح دیوان و نامههای خاقانی شروانی است که سالها پژوهش در این زمینه را بینیاز ساخت. وی در ۳ مرداد ۱۳۷۵ش در تهران درگذشت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد. | |||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۸۵: | خط ۸۶: | ||
#[https://ut.ac.ir/fa/page/4036/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B6%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DB%8C وبسایت دانشگاه تهران] | #[https://ut.ac.ir/fa/page/4036/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B6%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DB%8C وبسایت دانشگاه تهران] | ||
#[https://www.irna.ir/news/84414828 وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی] | #[https://www.irna.ir/news/84414828 وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی] | ||
#[https://www.noormags.ir/view/fa/creator/39431/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DB%8C مقالات سید ضیاءالدین سجادی در پایگاه نورمگز] | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
| خط ۹۸: | خط ۹۸: | ||
[[تاریخ ادبیات ایران از صفویه تا عصر حاضر]] | [[تاریخ ادبیات ایران از صفویه تا عصر حاضر]] | ||
[[فرهنگ لغات و تعبیرات با شرح اعلام و مشکلات دیوان خاقانی شروانی | [[مجموعه نامههای افضلالدین بدیل بن علی نجار خاقانی شروانی]] | ||
[[فرهنگ لغات و تعبیرات با شرح اعلام و مشکلات دیوان خاقانی شروانی افضلالدین بدیل بن نجار]] | |||
[[جهانگير نامه]] | [[جهانگير نامه]] | ||
[[مقدمات تأسيسية في التصوف و العرفان و الحقيقة المحمدية]] | [[مقدمات تأسيسية في التصوف و العرفان و الحقيقة المحمدية]] | ||
[[کوی سرخاب تبریز و مقبرة الشعراء]] | [[کوی سرخاب تبریز و مقبرة الشعراء]] | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۲۲: | ||
[[گزیده اشعار خاقانی شروانی]] | [[گزیده اشعار خاقانی شروانی]] | ||
[[دیباچه نگاری | [[دیباچه نگاری (در ده قرن) از قرن چهارم تا قرن چهاردهم(هجری قمری)]] | ||
[[نغمهگر حدیقه عرفان: گزیده اشعار سنایی]] | [[نغمهگر حدیقه عرفان: گزیده اشعار سنایی]] | ||
[[دیوان خاقانی شروانی]] | [[دیوان خاقانی شروانی]] | ||
[[تقریرات فروزانفر درباره تاریخ ادبیات ایران]] | |||
| خط ۱۳۳: | خط ۱۳۵: | ||
[[رده:استادان دانشگاه]] | [[رده:استادان دانشگاه]] | ||
[[رده:فروردین(1401)]] | [[رده:فروردین(1401)]] | ||
[[رده:مصححان]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۵
| سید ضیاءالدین سجادی | |
|---|---|
 سجادی، سید ضیاءالدین | |
| نام کامل | سید ضیاءالدین سجادی |
| نام پدر | سید مصطفی سرابی خراسانی |
| ولادت | ۱۲۹۸ شمسی |
| محل تولد | مشهد، ایران |
| محل زندگی | مشهد، تهران |
| رحلت | ۳ مرداد ۱۳۷۵ شمسی (۱۴۱۷ قمری / ۱۹۹۶ میلادی) |
| مدفن | بهشت زهرا، تهران |
| طول عمر | ۷۷ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | استاد دانشگاه، مترجم، مصحح، پژوهشگر ادبیات فارسی |
| منصب | استاد دانشگاه تهران، دانشسرای عالی، دانشگاه تربیت معلم، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه فردوسی مشهد |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکتری زبان و ادبیات فارسی |
| دانشگاه | دانشگاه تهران |
| علایق پژوهشی | ادبیات فارسی، تصحیح متون، خاقانیپژوهی، تاریخ ادبیات |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
سید ضیاءالدین سجادی (۱۲۹۸-۱۳۷۵ش)، استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی، مترجم، مصحح و پژوهشگر نامدار معاصر بود. وی در مشهد زاده شد و پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی، در ۱۳۲۱ش برای ادامه تحصیل به تهران رفت و در دانشگاه تهران از محضر استادان بزرگی چون بدیعالزمان فروزانفر، جلالالدین همایی، احمد بهمنیار و ملکالشعرای بهار بهره برد. او در ۱۳۳۴ش با نگارش رسالهای درباره خاقانی شروانی از رساله دکتری خود دفاع کرد و بهتدریج به برجستهترین خاقانیپژوه روزگار خود تبدیل شد. سجادی از ۱۳۱۶ش بهعنوان دبیر در دبیرستانهای مشهد تدریس میکرد و پس از مهاجرت به تهران، ضمن تحصیل با رادیو همکاری داشت و به تهیه و اجرای برنامههای ادبی و مذهبی پرداخت. وی از ۱۳۴۴ش بهعنوان استاد دانشگاه تهران، دانشسرای عالی، دانشگاه تربیت معلم، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه فردوسی مشهد به تدریس پرداخت و در ۱۳۵۸ش بازنشسته شد. سجادی در ۶۵ کنگره و مجمع علمی و ادبی در داخل و خارج از ایران سخنرانی کرد و بیش از ۱۷۰ مقاله در مجلات و دانشنامههای معتبر به چاپ رساند. از مهمترین خدمات علمی او تصحیح دیوان و نامههای خاقانی شروانی است که سالها پژوهش در این زمینه را بینیاز ساخت. وی در ۳ مرداد ۱۳۷۵ش در تهران درگذشت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
ولادت
ایشان در ۱۲۹۹ش در مشهد به دنیا آمد. پدرش حاج سید مصطفی سرابی خراسانی از فضلا و ادبای مشهد بود که ادبیات را از ادیب نیشابوری و فلسفه را نزد حاجی فاضل آموخته و خود اهل شعر و ذوق بود.
تحصیلات
سید ضیاءالدین، تحصیلات مقدماتی، دبیرستان و دانشسرای مقدماتی را در زادگاهش گذراند و دیپلم ادبی گرفت.
وی در ۱۳۲۱ش، برای تحصیلات عالیه به تهران رفت و به تحصیل رشته زبان و ادبیات فارسی همت گماشت.
ایشان در مدت تحصیل در دانشگاه تهران از وجود استادان برجستهای، همچون فروزانفر، همایی، بهمنیار، ملکالشعرای بهار، میرزا عبدالعظیم قریب و ابراهیم پورداوود، بهره برد[۱] و در ۱۳۳۴ از رساله دکتری خود درباره «خاقانی شروانی» دفاع کرد و همین امر، بستری فراهم آورد تا او در طول زندگی به بررسی و تفحص در آثار و اشعار خاقانی بپردازد.
مشاغل
سجادی از ۱۳۱۶ش، به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و بهعنوان دبیر در دبیرستانهای مشهد به تدریس پرداخت.
پس از مهاجرت به تهران، در آنجا همزمان با تحصیل، همکاری خود را با رادیو آغاز کرد و به تهیه و اجرای برنامههای ادبی و مذهبی در رادیو پرداخت. از ۱۳۲۸ش، به عضویت شورای نویسندگان و شورای برنامههای انتشارات و عضویت شورای نویسندگان برنامههای رادیو درآمد و تهیه و اجرای برنامههای ادبی و مذهبی را در رادیو بهعهده داشت.
سید ضیاءالدین سجادی، از ۱۳۴۴ بهعنوان استاد زبان و ادبیات فارسی دانشسرای عالی و دانشگاه تهران و بعدها تربیتمعلم، شهید بهشتی و فردوسی مشهد مشغول به تدریس شد. او با زبانهای فرانسوی، انگلیسی و عربی آشنایی داشت. وی در ۱۳۳۹ش، درجه دانشیاری و در ۱۳۴۴ش، درجه استادی گرفت و سرانجام در ۱۳۵۸ش، بازنشسته شد.
این استاد ادبیات علاوه بر اینکه در دانشگاههای مختلف تدریس میکرد، از ایراد سخنرانی و ارائه مقاله در مجامع و اجلاسها نیز غافل نبود؛ به این صورت که در ۶۵ کنگره، مجمع، مجلس علمی و ادبی به سخنرانی پرداخت که بیشترشان در مجموعه سخنرانیها و مقالات آن کنگرهها و مجامع به چاپ رسیده است.
کنگرههای تحقیقات ایرانی، کنگره بزرگداشت فردوسی، حافظ، بیهقی، ناصرخسرو، کنگره ایرانشناسان، کنگره جهانی سعدی و حافظ، نشستهای بحث درباره زبان و ادبیات فارسی، کنگره بزرگداشت سیبویه، کنگره جهانی نظامی گنجوی، کنگره جهانی خواجوی کرمانی و کنگره جهانی خاورشناسان، برخی از این مجامع و کنگرههایی هستند که سجادی در آنها به ارائه مطلب پرداخته است.
جوایز و نشانها
سجادی عضو انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی، انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی و کنگره تحقیقات ایرانی نیز بود و در مدت خدمت خود چندین تقدیرنامه از وزارت فرهنگ، انتشارات رادیو، وزارت فرهنگ و هنر، وزارت علوم و آموزش عالی، دانشسرای عالی و دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد.
وفات
ایشان در سوم مرداد ۱۳۷۵ش، در تهران درگذشت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
آثار
این استاد ادبیات علاوه بر ایراد سخنرانی در تألیف و تصحیح کتاب هم تلاش زیادی کرد که حاصل آن، آثاری همچون: دیوان خاقانی شروانی، مجموعه نامههای خاقانی شروانی، مثنوی ختم الغرائب خاقانی، شرح قصیده مسیحیت از شمسالدین لاهیجانی، حواشی دکتر محمد معین بر اشعار خاقانی، مثنویهای قضا و قدر، مفتاح الكنوز، یک دوره کتاب فارسی و دستور و تاریخ ادبیات دبیرستانی، شرح حال شاعران در کارنامه بزرگان ایران، شرح حال شاعران در فرهنگ امیرکبیر، گزیده اشعار خاقانی، در مکتب استاد، گزیده اشعار سنایی، رساله تحقیق در اشعار و امثال فارسی تاریخ بیهقی، سخنان گزیده درباره فردوسی و شاهنامه، کوی سرخاب تبریز و مقبرة الشعراء، مباحث لغوی و دستوری فرهنگ جامع لغات و تعبیرات و اعلام با شرح اشعار خاقانی شروانی، اشعار معروف و گویندگان آنها با شرح و تحقیق، قصه حی بن یقظان و سلامان و ابسال بود.
سجادی همچنین بر چاپ کتاب نظارت میکرد یا مقدمه، حواشی و توضیحات بر آنها مینوشت که میتوان به چاپ دوم «تاریخ ادبیات ایران» (تألیف جلالالدین همایی)، جشننامه مدرس رضوی، مقدمه بر رباعیات خیام، تاریخ ادبی ایران از صفویه تا عصر حاضر (نوشته ادوارد براون، ترجمه بهرام مقدادی)، مقدمه و توضیحات و حواشی بر تاریخ ادبیات عرب (نوشته نیکلسون، ترجمه کیواندخت کیوانی) اشاره کرد.
وی همچنین بیش از ۱۷۰ مقاله در موضوعهای ادبی، علمی، تاریخی، مذهبی، در مجلات و نشریات معتبر و دانشنامهها، از جمله: راهنمای کتاب، یغما، سخن، رادیو ایران، آینده، مجلات دانشکدههای ادبیات دانشگاه تهران، دانشگاه تربیتمعلم، دانشسرای عالی، دانشنامه ایران و اسلام و دانشنامه جهان اسلام، مجموعه مقالات حافظشناسی و نشریات دیگر، به چاپ رسانده است[۲].
پانویس
- ↑ ر.ک: وبسایت دانشگاه تهران
- ↑ ر.ک: وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی
منابع مقاله
وابستهها
قصه حی بن یقظان و قصه سلامان و ابسال
دیوان افضلالدین بدیل بن علی نجار خاقانی شروانی
تاریخ ادبیات ایران از صفویه تا عصر حاضر
مجموعه نامههای افضلالدین بدیل بن علی نجار خاقانی شروانی
فرهنگ لغات و تعبیرات با شرح اعلام و مشکلات دیوان خاقانی شروانی افضلالدین بدیل بن نجار
مقدمات تأسيسية في التصوف و العرفان و الحقيقة المحمدية
کوی سرخاب تبریز و مقبرة الشعراء
حواشی دکتر محمد معین بر اشعار خاقانی شروانی با مقالهای از آن استاد
جشن نامه استاد مدرس رضوی: مجموعه مقالات علمی و ادبی بپاس خدمات علمی استاد سید محمد تقی مدرس رضوی
شاعر صبح: پژوهشی در شعر خاقانی شروانی(افضلالدين بديل بن علی نجار 595 - 520 ھ ق)
رساله شرح احوال و آثار ابن عميد (ابو الفضل محمد بن حسین)
دیباچه نگاری (در ده قرن) از قرن چهارم تا قرن چهاردهم(هجری قمری)