هداية المسترشدين: تفاوت میان نسخه‌ها

({{کاربردهای دیگر| هداية المسترشدين (ابهام‌زدایی) }})
 
(۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۶: خط ۶:
| پدیدآوران =  
| پدیدآوران =  
[[باقلانی، محمد بن طیب]] (نويسنده)
[[باقلانی، محمد بن طیب]] (نويسنده)
[[حمدان، عمر یوسف عبد الغنی ]] (محقق)
[[حمدان، عمر یوسف عبد الغنی]] (محقق)
[[حمدان، تغرید محمد عبد الرحمن]] ( محقق)
[[حمدان، تغرید محمد عبد الرحمن]] (محقق)
|زبان
|زبان
| زبان = عربی
| زبان = عربی
| کد کنگره =  4هـ2ب 204 BP  
| کد کنگره =  4ه2ب 204 BP  
| موضوع =کلام اهل سنت - قرن4ق. - اهل سنت - عقاید - کلام اشعری - قرن 4ق.
| موضوع =کلام اهل سنت - قرن4ق. - اهل سنت - عقاید - کلام اشعری - قرن 4ق.
|ناشر  
|ناشر  
خط ۲۷: خط ۲۷:
}}
}}
{{کاربردهای دیگر| هداية المسترشدين (ابهام‌زدایی) }}
{{کاربردهای دیگر| هداية المسترشدين (ابهام‌زدایی) }}
'''هداية المسترشدين و الردّ على أهل البدع'''، از آثار قاضی و متکلم نامدار اشعری عراقی، [[باقلانی، محمد بن طیب | ابوبکر باقلانی]] (متوفاى 403ق در بغداد) می‌کوشد به نقادی و ردّ آرای اعتقادی کسانی بپردازد که از دیدگاه او بدعت‌گذار و ملحد هستند. این اثر به بحث‌های گوناگون کلام اسلامی از جمله صفات الهی و مسأله رؤیت خدای متعال در آخرت، با استناد به احادیث و آیات قرآنی و مباحث ادبیات زبان عربی توجه دارد. پژوهشگران معاصر، استاد علوم قرآن و مطالعات قرآنی در دانشکده علوم شرعی دانشگاه توبینگن، [[دکتر عمر یوسف عبدالغنی حمدان]] و بانوی کارشناس کتابخانه‌ها و اطلاعات و پژوهشگر در زمینه میراث خطی عربی [[تغرید محمَّد عبدالرحمن حمدان]] این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده‌اند. نسخه خطی اثر حاضر ناقص است و متن کامل آن در دسترس نیست.
'''هداية المسترشدين و الردّ على أهل البدع'''، از آثار قاضی و متکلم نامدار اشعری عراقی، [[باقلانی، محمد بن طیب |ابوبکر باقلانی]] (متوفاى 403ق در بغداد) می‌کوشد به نقادی و ردّ آرای اعتقادی کسانی بپردازد که از دیدگاه او بدعت‌گذار و ملحد هستند. این اثر به بحث‌های گوناگون کلام اسلامی از جمله صفات الهی و مسأله رؤیت خدای متعال در آخرت، با استناد به احادیث و آیات قرآنی و مباحث ادبیات زبان عربی توجه دارد. پژوهشگران معاصر، استاد علوم قرآن و مطالعات قرآنی در دانشکده علوم شرعی دانشگاه توبینگن، [[حمدان، عمر یوسف عبد الغنی|دکتر عمر یوسف عبدالغنی حمدان]] و بانوی کارشناس کتابخانه‌ها و اطلاعات و پژوهشگر در زمینه میراث خطی عربی [[حمدان، تغرید محمد عبد الرحمن|تغرید محمَّد عبدالرحمن حمدان]] این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده‌اند. نسخه خطی اثر حاضر ناقص است و متن کامل آن در دسترس نیست.


==هدف و روش==
==هدف و روش==
* محققان، بر چند نکته تأکید کرده‌اند:
* محققان، بر چند نکته تأکید کرده‌اند:
# اندیشه تصحیح کتاب «هدایة المسترشدین» بیش از ده سال پیش و در چارچوب یک طرح بزرگتر با عنوان «بازکشف عقلانیت الهیاتی در اعصار اسلامی میانه» در «مجلس بحوث اروپایی» (شورای تحقیقات اروپا) مطرح شد. در آن زمان، استاد [[زابینه اشمیتکه]] بر این برنامه نظارت داشت و چهار نسخه خطی از کتاب (نسخه‌های سن پترزبورگ، تاشکند، فاس و قاهره) برای تحقیق فراهم شد. اما به دلیل مشغله زیاد، از ادامه کار انصراف داد  و عذرخواهی کرد و این کار به تعویق افتاد.
# اندیشه تصحیح کتاب «هدایة المسترشدین» بیش از ده سال پیش و در چارچوب یک طرح بزرگتر با عنوان «بازکشف عقلانیت الهیاتی در اعصار اسلامی میانه» در «مجلس بحوث اروپایی» (شورای تحقیقات اروپا) مطرح شد. در آن زمان، استاد [[اشمیتکه، زابینه|زابینه اشمیتکه]] بر این برنامه نظارت داشت و چهار نسخه خطی از کتاب (نسخه‌های سن پترزبورگ، تاشکند، فاس و قاهره) برای تحقیق فراهم شد. اما به دلیل مشغله زیاد، از ادامه کار انصراف داد  و عذرخواهی کرد و این کار به تعویق افتاد.
# انتشار این مجموعه به دلایل مختلفی با تأخیر مواجه شد. از جمله این دلایل می‌توان به حجم زیاد کار علمی و آموزشی و همچنین لزوم همکاری با پژوهشگران دیگر اشاره کرد. و سرانجام به خاطر درخواست پژوهشگران و متخصصان و با مساعدت خانم [[تغرید حمدان]]، تحقیق و تصحیح این کتاب را انجام دادیم و به پایان رساندیم.
# انتشار این مجموعه به دلایل مختلفی با تأخیر مواجه شد. از جمله این دلایل می‌توان به حجم زیاد کار علمی و آموزشی و همچنین لزوم همکاری با پژوهشگران دیگر اشاره کرد. و سرانجام به خاطر درخواست پژوهشگران و متخصصان و با مساعدت خانم [[حمدان، تغرید محمد عبد الرحمن|تغرید حمدان]]، تحقیق و تصحیح این کتاب را انجام دادیم و به پایان رساندیم.
# هرچند در ابتدا قصد داشتیم مقدمه‌ای مفصل برای کتاب بنویسیم، اما برای تسریع در کار، به ارائه یک مقدمه مختصر و افزودن فهرست‌های راهنما در پایان هر جلد اکتفا کردیم تا این کتاب زودتر به خوانندگان برسد.
# هرچند در ابتدا قصد داشتیم مقدمه‌ای مفصل برای کتاب بنویسیم، اما برای تسریع در کار، به ارائه یک مقدمه مختصر و افزودن فهرست‌های راهنما در پایان هر جلد اکتفا کردیم تا این کتاب زودتر به خوانندگان برسد.
# به دلیل عدم وجود نقطه‌گذاری و شکل حروف و همچنین وجود آسیب‌دیدگی‌های زیاد در نسخه‌های فاس و قاهره، ناچار به مراجعه به «مرکز بیرونی مطالعات شرقی در تاشکند» شدیم که این بازدید به مدت 19 روز به طول انجامید. <ref> مقدمه محققان، ج1، ص5- 6. </ref>
# به دلیل عدم وجود نقطه‌گذاری و شکل حروف و همچنین وجود آسیب‌دیدگی‌های زیاد در نسخه‌های فاس و قاهره، ناچار به مراجعه به «مرکز بیرونی مطالعات شرقی در تاشکند» شدیم که این بازدید به مدت 19 روز به طول انجامید. <ref> مقدمه محققان، ج1، ص5- 6. </ref>
خط ۳۸: خط ۳۸:
==ساختار و محتوا==
==ساختار و محتوا==
*این اثر از 4 جلد به ترتیب ذیل تشکیل شده است:
*این اثر از 4 جلد به ترتیب ذیل تشکیل شده است:
# جلد اول: (از جزء پنجم شروع می‌شود: صفات الهی و مسأله رؤیت خدای متعال و ...)
# جلد اول: (از جزء پنجم شروع می‌شود: صفات الهی و مسأله رؤیت خدای متعال و...)
# جلد دوم: خلق افعال و...
# جلد دوم: خلق افعال و...
# جلد سوم: مسأله استطاعت و ...
# جلد سوم: مسأله استطاعت و...
# جلد چهارم: نبوات و ...
# جلد چهارم: نبوات و...




==نمونه مباحث==
==نمونه مباحث==
* ... ابوهریره و دیگران روایتی آشکار نقل کرده‌اند که صحابه گفتند: «ای رسول خدا! آیا پروردگارمان را خواهیم دید؟» پس به آنان گفت: «آیا ماه را در شب بدر کامل و خورشید را، در حالی که ابری در برابرش نیست، می‌بینید؟» گفتند: «آری». گفت: «به همین ترتیب پروردگارتان را خواهید دید. در دیدن او هیچ مشقت و ازدحامی نخواهید داشت». و این روایت، ثابت و صحیح است و راوی اعتراضی نکرد و هیچ یک از حاضران نگفت: این کی بوده است؟ ما کی چنین چیزی به رسول خدا گفتیم؟ و این کجا بوده است؟ و ...  <ref> ر.ک: متن کتاب، ج1، ص 47. </ref>
*... ابوهریره و دیگران روایتی آشکار نقل کرده‌اند که صحابه گفتند: «ای رسول خدا! آیا پروردگارمان را خواهیم دید؟» پس به آنان گفت: «آیا ماه را در شب بدر کامل و خورشید را، در حالی که ابری در برابرش نیست، می‌بینید؟» گفتند: «آری». گفت: «به همین ترتیب پروردگارتان را خواهید دید. در دیدن او هیچ مشقت و ازدحامی نخواهید داشت». و این روایت، ثابت و صحیح است و راوی اعتراضی نکرد و هیچ یک از حاضران نگفت: این کی بوده است؟ ما کی چنین چیزی به رسول خدا گفتیم؟ و این کجا بوده است؟ و...  <ref> ر.ک: متن کتاب، ج1، ص 47. </ref>


==پانویس==
==پانویس==
خط ۶۱: خط ۶۱:
[[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]
[[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]
[[رده:آثار کلامی اشاعره. ماتریدیه (قرن 3 – 5)]]
[[رده:آثار کلامی اشاعره. ماتریدیه (قرن 3 – 5)]]
 
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آذر 1404]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط محمد خردمند]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط محمد خردمند]]