۱۱٬۹۸۶
ویرایش
←وابستهها: الفروق و منع الترادف
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
[[علی، مرسی محمد]] (حاشيه نويس) | [[علی، مرسی محمد]] (حاشيه نويس) | ||
[[حکیم ترمذی، محمد بن علی]] ( | [[حکیم ترمذی، محمد بن علی]] (نویسنده) | ||
[[قشیری، عبدالکریم بن هوازن]] ( | [[قشیری، عبدالکریم بن هوازن]] (نویسنده) | ||
| زبان =عربی | | زبان =عربی | ||
| کد کنگره =BP 289 /ح8د9* | | کد کنگره =BP 289 /ح8د9* | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE11021AUTOMATIONCODE | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE11021AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =2 | | چاپ =2 | ||
| تعداد جلد =1 | |||
| کتابخانۀ دیجیتال نور =11021 | |||
| کتابخوان همراه نور =11021 | |||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''رياضة النفس و يليه نحو القلوب'''، به زبان عربى، نوشته [[حکیم ترمذی، محمد بن علی|ابوعبدالله محمد بن على بن الحسن بن بشر]]، مشهور به [[حکیم ترمذی، محمد بن علی|حكيم ترمذى]] است و در پى آن، كتاب «نحو القلوب»، تأليف ابوالقاسم [[قشیری، عبدالکریم بن هوازن|عبدالكريم بن هوازن قشيرى]] قرار گرفته است. هر دو كتاب به زبان عربى و در موضوع عرفان عملى است و در يك جلد(با ترتيب مذكور) به چاپ رسيده است. | '''رياضة النفس و يليه نحو القلوب'''، به زبان عربى، نوشته [[حکیم ترمذی، محمد بن علی|ابوعبدالله محمد بن على بن الحسن بن بشر]]، مشهور به [[حکیم ترمذی، محمد بن علی|حكيم ترمذى]] است و در پى آن، كتاب «نحو القلوب»، تأليف ابوالقاسم [[قشیری، عبدالکریم بن هوازن|عبدالكريم بن هوازن قشيرى]] قرار گرفته است. هر دو كتاب به زبان عربى و در موضوع عرفان عملى است و در يك جلد(با ترتيب مذكور) به چاپ رسيده است. | ||
== ساختار == | == ساختار == | ||
«رياضة النفس»، فاقد باببندى و فصلبندى است و مباحث آن در ذيل دو عنوان «مقدمة الكتاب» و «صفات ظاهرة و باطنة» ذكر شده است. | «رياضة النفس»، فاقد باببندى و فصلبندى است و مباحث آن در ذيل دو عنوان «مقدمة الكتاب» و «صفات ظاهرة و باطنة» ذكر شده است. | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
== گزارش محتوا == | == گزارش محتوا == | ||
[[حکیم ترمذی، محمد بن علی|حكيم ترمذى]] در كتاب «رياضة النفس»، کیفیت رياضت نفس و مجاهدت و سير الى الله را بيان كرده و نحوهى جهاد صديقين را مورد بررسى قرار مىدهد. اين اثر، حاوى مطالب زير است: | |||
[[حکیم ترمذی، محمد بن علی|حكيم ترمذى]] در كتاب «رياضة النفس»، | |||
وقتى ظاهر انسان به سبب شهوات و معاصى آلوده مىگردد، اين آلودگى از ظاهر به باطن سرايت كرده و قلب انسان را كه همان حقيقت اوست، خراب كرده و نابود مىسازد و بالعكس وقتى ظاهر انسان متصف به صفات عاليه شد، اين صفات، كمكم در جان او رسوخ كرده و حقيقت وى را يكپارچه نورانى مىكند؛ در اين صورت، قلب، حلاوت محبت و نور توحيد را درمىيابد. | وقتى ظاهر انسان به سبب شهوات و معاصى آلوده مىگردد، اين آلودگى از ظاهر به باطن سرايت كرده و قلب انسان را كه همان حقيقت اوست، خراب كرده و نابود مىسازد و بالعكس وقتى ظاهر انسان متصف به صفات عاليه شد، اين صفات، كمكم در جان او رسوخ كرده و حقيقت وى را يكپارچه نورانى مىكند؛ در اين صورت، قلب، حلاوت محبت و نور توحيد را درمىيابد. | ||
مجاهده در اصطلاح صوفيه عبارت است از دشمنى با نفس و شيطان. وقتى سلطان شهوت و حلاوت و لذات نفسانى بر قلب حكومت داشته باشد، در اين صورت قلب از معرفت و ذهن از عقل خالى مىشود؛ | مجاهده در اصطلاح صوفيه عبارت است از دشمنى با نفس و شيطان. وقتى سلطان شهوت و حلاوت و لذات نفسانى بر قلب حكومت داشته باشد، در اين صورت قلب از معرفت و ذهن از عقل خالى مىشود؛ بنابراین، مجاهده تنها ابزارى است كه مىتواند براى شهوات و هواهاى نفسانى مانع جدى به حساب آيد. | ||
آدمى بر اساس توجه تام به مبدأ اعلى و مجاهدهى صحيح مىتواند به نور معرفت و سلطان عقل دست يابد. رياضت در اصطلاح حكماء، إعراض از شهوات و هواهاى نفسانى است و در اثر رياضت، قلب از رذايل فاصله گرفته و به فضايل روى مىآورد و در اين حالت، فرح محمود، آن را فرامىگيرد. | آدمى بر اساس توجه تام به مبدأ اعلى و مجاهدهى صحيح مىتواند به نور معرفت و سلطان عقل دست يابد. رياضت در اصطلاح حكماء، إعراض از شهوات و هواهاى نفسانى است و در اثر رياضت، قلب از رذايل فاصله گرفته و به فضايل روى مىآورد و در اين حالت، فرح محمود، آن را فرامىگيرد. | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۶: | ||
اهل مجاهده دو فرقهاند: يكى، فرقهاى كه به حفظ جوارح و اداى فرائض مىپردازند و با دل بهسوى خدا سير مىنمايند، پس بر هيچ چيز عروج نمىكنند جز آنكه به خدا مىرسند و ديگرى، فرقهاى كه با رنج و زحمت بسيار به حفظ جوارح و اداى فرائض مىپردازند، ولى پياپى در خطا مىافتند و برمىخيزند. | اهل مجاهده دو فرقهاند: يكى، فرقهاى كه به حفظ جوارح و اداى فرائض مىپردازند و با دل بهسوى خدا سير مىنمايند، پس بر هيچ چيز عروج نمىكنند جز آنكه به خدا مىرسند و ديگرى، فرقهاى كه با رنج و زحمت بسيار به حفظ جوارح و اداى فرائض مىپردازند، ولى پياپى در خطا مىافتند و برمىخيزند. | ||
[[حکیم ترمذی، محمد بن علی|حكيم ترمذى]] بعد از بيان فرق اهل مجاهده، به | [[حکیم ترمذی، محمد بن علی|حكيم ترمذى]] بعد از بيان فرق اهل مجاهده، به کیفیت محافظت از جوارح پرداخته و بيان مىكند كه اعضاء و جوارح چگونه حضرت آدم(ع) را به معصيت سوق داده؛ بهطورى كه باعث اخراج وى از بهشت شدند. | ||
در مشرب عرفان سير دو نوع است: سير الى الله و سير فى الله. براى سير الى الله نهايتى هست، ولى براى سير فى الله نهايتى وجود ندارد. عبدتا رسيدن به منزل دارالسلام بايد سير و سلوك كند و در ابتداى اين كار بايد خود را به روزه گرفتن عادت دهد تا نفس براى عبوديت و سير آماده گردد. | در مشرب عرفان سير دو نوع است: سير الى الله و سير فى الله. براى سير الى الله نهايتى هست، ولى براى سير فى الله نهايتى وجود ندارد. عبدتا رسيدن به منزل دارالسلام بايد سير و سلوك كند و در ابتداى اين كار بايد خود را به روزه گرفتن عادت دهد تا نفس براى عبوديت و سير آماده گردد. | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۴: | ||
تمام هم و غم ابليس و جنود وى اغواگرى است، لذا با ابزار و وسايل مختلف به سراغ انسان مىآيد تا وى را به هلاكت برساند و انسان با توجه كردن به خداوند سبحان مىتواند مانع اغواگرى وى شود. | تمام هم و غم ابليس و جنود وى اغواگرى است، لذا با ابزار و وسايل مختلف به سراغ انسان مىآيد تا وى را به هلاكت برساند و انسان با توجه كردن به خداوند سبحان مىتواند مانع اغواگرى وى شود. | ||
فرشتگان الهى داراى مراتب و وظايف خاصى هستند؛ مثلاً حضرت اسرافيل، صاحب صور، حضرت جبرائيل، صاحب رسالت، حضرت ميكائيل، قابض ارزاق آدمى و موكل معاش آنها و حضرت عزرائيل، قابض ارواح مىباشد. ترمذى دراين بخش به انواع مختلف فرشتگان و موكلان اشاره مىكند و كتاب خود را با | فرشتگان الهى داراى مراتب و وظايف خاصى هستند؛ مثلاً حضرت اسرافيل، صاحب صور، حضرت جبرائيل، صاحب رسالت، حضرت ميكائيل، قابض ارزاق آدمى و موكل معاش آنها و حضرت عزرائيل، قابض ارواح مىباشد. ترمذى دراين بخش به انواع مختلف فرشتگان و موكلان اشاره مىكند و كتاب خود را با کیفیت تأديب نفس و اخذ تقواى ظاهرى و باطنى به پايان مىرساند. | ||
قشيرى در كتاب «نحو القلوب» مىكوشد تا احكام تصوف را كه به تعبير وى، «نحو القلوب الكبير» است، با نحو ادبى كه «نحو القلوب الصغير» است، تطبيق داده و مبانى عرفان را به اين صورت به رشتهى تحرير درآورد. وى در بخش اول، از مباحثى همچون نحو، كلام و اقسام آن، اسم، كلام مفيد و غير مفيد و اعراب و بناء در علم نحو و در علم عرفان سخن مىگويد؛ مثلا: | قشيرى در كتاب «نحو القلوب» مىكوشد تا احكام تصوف را كه به تعبير وى، «نحو القلوب الكبير» است، با نحو ادبى كه «نحو القلوب الصغير» است، تطبيق داده و مبانى عرفان را به اين صورت به رشتهى تحرير درآورد. وى در بخش اول، از مباحثى همچون نحو، كلام و اقسام آن، اسم، كلام مفيد و غير مفيد و اعراب و بناء در علم نحو و در علم عرفان سخن مىگويد؛ مثلا: | ||
| خط ۸۹: | خط ۸۷: | ||
پاورقىها به توضيح پارهاى از واژهها و تركيبات و ذكر منابع احاديث و روايات و معرفى برخى از اعلام اختصاص يافته است. | پاورقىها به توضيح پارهاى از واژهها و تركيبات و ذكر منابع احاديث و روايات و معرفى برخى از اعلام اختصاص يافته است. | ||
==پانويس == | |||
<references /> | |||
==منابع مقاله== | |||
==پانويس == | |||
<references /> | |||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[الفروق و منع الترادف]] | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||