۹۲٬۹۱۳
ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURسلک الجواهرJ1.jpg | عنوان =سلک الجواهر: فرهنگنامۀ منظوم | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = انگوری، عبدالحمید بن عبدالرحمن (نویسنده) صادقی، رضا (مصحح) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =میر...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
سلک الجواهر: فرهنگنامۀ منظوم (به پیروی از نصاب الصبیان ابونصر فراهی)؛ تألیف عبدالحمید بن عبدالرحمن انگوری (زنده در 763ق)؛ مصحح رضا | '''سلک الجواهر: فرهنگنامۀ منظوم (به پیروی از نصاب الصبیان ابونصر فراهی)'''؛ تألیف [[انگوری، عبدالحمید بن عبدالرحمن|عبدالحمید بن عبدالرحمن انگوری]] (زنده در 763ق)؛ مصحح [[صادقی، رضا|رضا صادقی]]؛ این کتاب فرهنگ منظوم عربی به فارسی است که شاعر به پیروی از «[[نصاب الصبيان|نِصاب الصِبیان]]» [[ابونصر فراهی، مسعود بن ابیبکر|ابونصر فراهی]] برای نوآموزان و علاقهمندان زبان عربی و فارسی در آناتولی سروده است. | ||
==گزارش کتاب== | ==گزارش کتاب== | ||
«سلک الجواهر» فرهنگ منظوم عربی به فارسی است که شاعر به پیروی از | «سلک الجواهر» فرهنگ منظوم عربی به فارسی است که شاعر به پیروی از «[[نصاب الصبيان|نِصاب الصِبیان]]» [[ابونصر فراهی، مسعود بن ابیبکر|ابونصر فراهی]] برای نوآموزان و علاقهمندان زبان عربی و فارسی در آناتولی سروده است. اینگونه آثار نشان از رواج فرهنگ و ادب فارسی در مناطق ترکنشین و چندفرهنگی آناتولی دارد. اتفاقاً در ایام تألیف این اثر است که سلطان مراد اول پادشاه عثمانی بر آنکارا حاکم میشود. سلاطین عثمانی شیفتۀ زبان فارسی بودند و برخی نیز به فارسی دیوان شعر داشتند و مکاتبات خود را با صفویان به فارسی انجام میدادند. این فرهنگنامه نمونهای است از میراث مشترک ایران و عثمانی که مبتنی بر آن میتوان تاریخ دو کشور ایران و ترکیه را بهتر مورد مطالعه قرار داد. | ||
عبدالحمید بن عبدالرحمن انگوری متخلص به حمید شاعر پارسیگوی آسیای صغیر، واعظ، محدث، نویسنده و لغتشناس قرن هشتم هجری است. اطلاع چندانی از احوال او در دست نیست و در تمامی دستنویسهای موجود عنوان وی «انکوری» ضبط شده است که تصحیفی از صورت «انگوری» است. سال تولد و وفات او بهکلی مشخص نیست؛ اما در باب کیش و مذهب او میتوان گفت وی از پیروان مذهب تسنن بوده است. او در «آنکار» به دنیا آمده است و داشتن پسوند انگوری گواه این امر است؛ همچنین شواهدی در آثار او وجود دارد که این احتمال را به ذهن متبادر میسازد که ترکزبان بوده یا ترکی میدانسته است. | [[انگوری، عبدالحمید بن عبدالرحمن|عبدالحمید بن عبدالرحمن انگوری]] متخلص به حمید شاعر پارسیگوی آسیای صغیر، واعظ، محدث، نویسنده و لغتشناس قرن هشتم هجری است. اطلاع چندانی از احوال او در دست نیست و در تمامی دستنویسهای موجود عنوان وی «انکوری» ضبط شده است که تصحیفی از صورت «انگوری» است. سال تولد و وفات او بهکلی مشخص نیست؛ اما در باب کیش و مذهب او میتوان گفت وی از پیروان مذهب تسنن بوده است. او در «آنکار» به دنیا آمده است و داشتن پسوند انگوری گواه این امر است؛ همچنین شواهدی در آثار او وجود دارد که این احتمال را به ذهن متبادر میسازد که ترکزبان بوده یا ترکی میدانسته است. | ||
«سلک الجواهر» فرهنگنامۀ منظومی است که به تقلید از | «سلک الجواهر» فرهنگنامۀ منظومی است که به تقلید از «[[نصاب الصبيان|نصاب الصبیان]]» [[ابونصر فراهی، مسعود بن ابیبکر|ابونصر فراهی]] و «[[نصاب الفتیان]]» [[حسامالدین خویی]] در سال 757 قمری نوشته است. این اثر بعد از دیباچهای منثور، در 35 قطعه تنظیم و منظوم شده است. این 35 قطعه درمجموع دربردارندۀ 585 بیت میشود که 550 بیت شرح و بیان لغت است و به موازات قطعات، 35 بیت تلخیص در پایان هر قطعه آورده شده است. این قطعات در اوزان و بحور مختلفی نظیر رمل، هزج، منسرح، رجز، سریع و ... منظوم شدهاند. | ||
عبدالحمید برای منظومکردن لغات از روشهای مختلفی استفاده کرده است؛ این روشها بدین ترتیب است: لغات و معانی آنها در یک مصراع/ بیت پیوسته و پشت سر هم در وزنی گنجانده شده است؛ برای پرکردن وزن، حروف ربط، فعل ربطی و گاهی افعال و لغاتی به مصراع/ بیت افزوده شده است؛ گاهی برای ذکر معنای لغت از حروف استفهام بهره گرفته است؛ گاه دو یا چند لغت هممعنی پشت سر هم آورده شده و با یک کلمۀ فارسی/ عربی مصطلح در فارسی معنا شده است؛ در مواردی لغت و معنی آن به صورت لف و نشر مرتب آمده است؛ گاه برای یک واژه دو معنا آورده شده است؛ در مواردی معنای لغت در طی جمله بیان میشود؛ بهرهگیری از ادات استثناء در بیان معنای واژه. | [[انگوری، عبدالحمید بن عبدالرحمن|عبدالحمید]] برای منظومکردن لغات از روشهای مختلفی استفاده کرده است؛ این روشها بدین ترتیب است: لغات و معانی آنها در یک مصراع/ بیت پیوسته و پشت سر هم در وزنی گنجانده شده است؛ برای پرکردن وزن، حروف ربط، فعل ربطی و گاهی افعال و لغاتی به مصراع/ بیت افزوده شده است؛ گاهی برای ذکر معنای لغت از حروف استفهام بهره گرفته است؛ گاه دو یا چند لغت هممعنی پشت سر هم آورده شده و با یک کلمۀ فارسی/ عربی مصطلح در فارسی معنا شده است؛ در مواردی لغت و معنی آن به صورت لف و نشر مرتب آمده است؛ گاه برای یک واژه دو معنا آورده شده است؛ در مواردی معنای لغت در طی جمله بیان میشود؛ بهرهگیری از ادات استثناء در بیان معنای واژه. | ||
این کتاب به روش انتقادی و قراردادن کهنترین و صحیحترین دستنویس به عنوان مبنا و اساس تصحیح شده است. در این تصحیح کهنترین دستنویس، اساس قرار گرفته است. | این کتاب به روش انتقادی و قراردادن کهنترین و صحیحترین دستنویس به عنوان مبنا و اساس تصحیح شده است. در این تصحیح کهنترین دستنویس، اساس قرار گرفته است. |