بحوث فقهية معاصرة: تفاوت میان نسخه‌ها

 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات کتاب
{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR00667J1.jpg
| تصویر =NUR00667J1.jpg
خط ۵: خط ۴:
| عنوان‌های دیگر =تقریرات لبحث... بشیر النجفی (دامت افاضاته)
| عنوان‌های دیگر =تقریرات لبحث... بشیر النجفی (دامت افاضاته)
| پدیدآوران =  
| پدیدآوران =  
[[نجفی، بشیر حسین]] (نويسنده)
[[نجفی، بشیر حسین]] (نویسنده)
| زبان =عربی
| زبان =عربی
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏183‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ن‎‏3‎‏ب‎‏3
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏183‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ن‎‏3‎‏ب‎‏3
خط ۱۵: خط ۱۴:
| سال نشر = 1427 ق  
| سال نشر = 1427 ق  


| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE667AUTOMATIONCODE
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE00667AUTOMATIONCODE
| چاپ =1
| چاپ =1
| تعداد جلد =1
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =13218
| کتابخانۀ دیجیتال نور =00667
| کتابخوان همراه نور =00667
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پس از =
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
 
'''بحوث فقهية معاصرة''' تقريرات درس [[نجفی، بشیر‌حسین|آیت‌الله شيخ بشير حسین نجفى]] است كه توسط ضياء‌الدين زين‌الدين در برخى از معاملات فقهى و فروعات جديد به چاپ رسيده است.
 
'''بحوث فقهية معاصرة''' تقريرات درس [[نجفی، بشیر‌حسین|آیت‌الله شيخ بشير حسين نجفى]] است كه توسط ضياء‌الدين زين‌الدين در برخى از معاملات فقهى و فروعات جديد به چاپ رسيده است.


==انگيزه تأليف==
==انگيزه تأليف==


درس‌هاى مؤلف در زمان تعطيلات دروس حوزوى و شب‌هاى ماه رمضان است كه پس از تحرير مقرِّر، توسط مؤلف بازنگرى و تكميل شده است.
درس‌هاى مؤلف در زمان تعطيلات دروس حوزوى و شب‌هاى ماه رمضان است كه پس از تحرير مقرِّر، توسط مؤلف بازنگرى و تكميل شده است.
خط ۳۵: خط ۳۲:


==ساختار ==
==ساختار ==


نگارنده به شيوه سنّتى مدرّسان حوزه علميه در دروس خارج، ابتدا به طرح موضوع در هر مبحثى مى‌پردازد و پس از آن آيات و روايات مربوطه را ذكر می‌كند؛ تا بستر مناسب جهت طرح مباحث آماده گردد و اشاره‌اى هم به ادله نقلى شده باشد.
نگارنده به شيوه سنّتى مدرّسان حوزه علميه در دروس خارج، ابتدا به طرح موضوع در هر مبحثى مى‌پردازد و پس از آن آيات و روايات مربوطه را ذكر می‌كند؛ تا بستر مناسب جهت طرح مباحث آماده گردد و اشاره‌اى هم به ادله نقلى شده باشد.
خط ۴۲: خط ۳۸:


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
نگارنده بدون ذكر مقدمه وارد مباحث اصلى در فروعات مختلف فقهى شده است. ابتدا اماره بودن بازار مسلمانان و اعتماد بر عملكرد بازاريان را مطرح و با اين مطلب شروع مى‌كند كه اعتماد بر عملكرد ديگران و همنوعان قبل از اينكه از ضروريات جامعه مسلمانان باشد از ضروريات جامعه انسانى است. لذا اين قاعده از اهميت بسيار در جامعه اسلامى برخوردار می‌باشد.
نگارنده بدون ذكر مقدمه وارد مباحث اصلى در فروعات مختلف فقهى شده است. ابتدا اماره بودن بازار مسلمانان و اعتماد بر عملكرد بازاريان را مطرح و با اين مطلب شروع مى‌كند كه اعتماد بر عملكرد ديگران و همنوعان قبل از اينكه از ضروريات جامعه مسلمانان باشد از ضروريات جامعه انسانى است. لذا اين قاعده از اهميت بسيار در جامعه اسلامى برخوردار می‌باشد.


دليل‌هاى فقها بر اين موضوع، ارائه و نقد شده است: اجماع و سيره عملى متشرعين دليل‌هاى اول و دوم است كه مصنف اولى را با وجود روايات متعدد در اين باره تعبدى و مدركى مى‌داند و سيره عملى را دليل لُبّى معرفى می‌كند كه به قدر متيقن آن تمسك مى‌شود. لذا نمى‌توان در هنگام شك به اين دليل استدلال كرد.
دليل‌هاى فقها بر اين موضوع، ارائه و نقد شده است: اجماع و سيره عملى متشرعين دليل‌هاى اول و دوم است كه مصنف اولى را با وجود روايات متعدد در اين باره تعبدى و مدرک ى مى‌داند و سيره عملى را دليل لُبّى معرفى می‌كند كه به قدر متيقن آن تمسك مى‌شود. لذا نمى‌توان در هنگام شك به اين دليل استدلال كرد.


پس از آن مؤلف چهار روايت را به عنوان دليل و سه روايت به عنوان مؤيد ذكر كرده و معتقد است با مطالعه اين روايات به اين نتيجه مى‌رسيم كه اين ادله نقلى تنها در موردى مى‌تواند دليل باشد كه مشترى بداند فروشندگان ملتزم به ظواهر احكام شرعى هستند.
پس از آن مؤلف چهار روايت را به عنوان دليل و سه روايت به عنوان مؤيد ذكر كرده و معتقد است با مطالعه اين روايات به اين نتيجه مى‌رسيم كه اين ادله نقلى تنها در موردى مى‌تواند دليل باشد كه مشترى بداند فروشندگان ملتزم به ظواهر احكام شرعى هستند.
خط ۵۳: خط ۴۷:


#ملكيت آنچه كه ملكيتش به اثبات نرسيده است.
#ملكيت آنچه كه ملكيتش به اثبات نرسيده است.
#طهارت و پاكى چيزى كه احتمال دارد نجس باشد.
#طهارت و پاکى چيزى كه احتمال دارد نجس باشد.
#تذكيه حيوانى كه شك در تذكيه شدن داريم و همچنين حلّيت آنچه كه در حرمتش شك شده ولو اينكه از جهت تذكيه نباشد. در پايان، چهار مسأله از فروعات اين بحث آمده است.
#تذكيه حيوانى كه شك در تذكيه شدن داريم و همچنين حلّيت آنچه كه در حرمتش شك شده ولو اينكه از جهت تذكيه نباشد. در پايان، چهار مسأله از فروعات اين بحث آمده است.


=== ربا ===
=== ربا ===


ربا كه يكى از شيوه‌هاى غلط درآمدزايى از ديدگاه اسلام است به شدت تحريم شده و دليل‌هاى قرآنى و روايى صريح بر حرمت آن موجود است و نويسنده برخى از آنها را ارائه نموده است كه هم بر اهميت اين موضوع در معاملات اسلامى اشاره دارد و هم بر اصل حرمت آن.
ربا كه يكى از شيوه‌هاى غلط درآمدزايى از ديدگاه اسلام است به شدت تحريم شده و دليل‌هاى قرآنى و روايى صريح بر حرمت آن موجود است و نویسنده برخى از آنها را ارائه نموده است كه هم بر اهميت اين موضوع در معاملات اسلامى اشاره دارد و هم بر اصل حرمت آن.


او ربا را در دو قسم: ربا در معاوضات و ربا در قرض تقسيم كرده و بحث را با ربا در معاملات شروع نموده است. ابتدا به اين موضوع توجه شده كه آيا ربا مختص به معامله بيع است، كما اينكه صاحب سرائر محقق و علامه معتقدند؛ يا همه معاملات را شامل مى‌شود كه قول مشهور فقهاى گذشته و حال است.
او ربا را در دو قسم: ربا در معاوضات و ربا در قرض تقسيم كرده و بحث را با ربا در معاملات شروع نموده است. ابتدا به اين موضوع توجه شده كه آيا ربا مختص به معامله بيع است، كما اينكه صاحب سرائر محقق و علامه معتقدند؛ يا همه معاملات را شامل مى‌شود كه قول مشهور فقهاى گذشته و حال است.
خط ۶۸: خط ۶۲:
نگارنده ضمن اذعان به حرمت ربا در قرض‌الحسنه و بيان دليل‌هاى فراوان آن به اين موضوع پرداخته كه اگر قرض‌دهنده زياده را شرط كند ربا خواهد بود ولى اگر شرط نكند و قرض‌گيرنده مبلغى اضافه بر بدهى خود، به قرض دهنده بدهد ربا نيست و دليل‌هاى روايى آن را نيز ذكر مى‌كند و پس از آن دليل‌هاى جايز نبودن اخذ زياده را مطرح و نقد مى‌كند.
نگارنده ضمن اذعان به حرمت ربا در قرض‌الحسنه و بيان دليل‌هاى فراوان آن به اين موضوع پرداخته كه اگر قرض‌دهنده زياده را شرط كند ربا خواهد بود ولى اگر شرط نكند و قرض‌گيرنده مبلغى اضافه بر بدهى خود، به قرض دهنده بدهد ربا نيست و دليل‌هاى روايى آن را نيز ذكر مى‌كند و پس از آن دليل‌هاى جايز نبودن اخذ زياده را مطرح و نقد مى‌كند.


در ادامه فروعات متعددى در اين موضوع مطرح شده مانند بيان حكم تكليفى اموالى كه زياده گرفته شده است و چگونگى رهايى يافتن از معامله ربوى و بررسى رواياتى كه افراد خاصى را از حكم ربا خارج مى‌كند.
در ادامه فروعات متعددى در اين موضوع مطرح شده مانند بيان حكم تكليفى اموالى كه زياده گرفته شده است و چگونگى رهایى يافتن از معامله ربوى و بررسى رواياتى كه افراد خاصى را از حكم ربا خارج مى‌كند.


=== مجهول المالك ===
=== مجهول المالك ===


مشهور فقهاى اماميه معتقدند تصرف در اموال مجهول المالك نياز به اذن امام معصوم(ع) و يا فقيه جامع‌الشرايط دارد و دليل‌هايى را بر اين فتوا ذكر كرده‌اند. مصنف اين ادله را تمام نمى‌داند و به نقد اين ادله از اجماع گرفته تا روايات مذكور پرداخته است.
مشهور فقهاى اماميه معتقدند تصرف در اموال مجهول المالك نياز به اذن امام معصوم(ع) و يا فقيه جامع‌الشرايط دارد و دليل‌هایى را بر اين فتوا ذكر كرده‌اند. مصنف اين ادله را تمام نمى‌داند و به نقد اين ادله از اجماع گرفته تا روايات مذكور پرداخته است.


او چهار احتمال براى تصرف در مال مجهول‌المالك ارائه كرده است:
او چهار احتمال براى تصرف در مال مجهول‌المالك ارائه كرده است:
خط ۸۷: خط ۸۱:
در ناحيه ديگر ادله مجوزين را مى‌آورد و از مفاد آنها جايز بودن تصرف دولتى‌ها بر اموال زيرنظر خود را برداشت مى‌كند و فروعى را نيز براى اين مطالب بيان مى‌دارد. در بخش‌هاى بعدى كتاب به مسأله بانك‌ها، ماليات دولتى، خريد و فروش اوراق مشاركت، تأمين اجتماعى و نحوه قرارداد آنها، خريد و فروش و استفاده از خون و اعضاى ديگران پرداخته شده است.
در ناحيه ديگر ادله مجوزين را مى‌آورد و از مفاد آنها جايز بودن تصرف دولتى‌ها بر اموال زيرنظر خود را برداشت مى‌كند و فروعى را نيز براى اين مطالب بيان مى‌دارد. در بخش‌هاى بعدى كتاب به مسأله بانك‌ها، ماليات دولتى، خريد و فروش اوراق مشاركت، تأمين اجتماعى و نحوه قرارداد آنها، خريد و فروش و استفاده از خون و اعضاى ديگران پرداخته شده است.


==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[بحوث في الفقه المعاصر]]


[[بحوث فقهية]]


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
خط ۹۴: خط ۹۳:
[[رده: فقه مذاهب]]
[[رده: فقه مذاهب]]
[[رده: فقه شیعه]]
[[رده: فقه شیعه]]
[[رده:25 اردیبهشت الی 24 خرداد]]
۱۱٬۳۹۳

ویرایش