ترجمه و شرح باب حادي عشر (علامه حلی، حسن بن یوسف)

ترجمه و شرح باب حادی عشر
پدیدآوران	علامه حلی، حسن بن یوسف (نويسنده) فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (شارح) شیروانی، علی (مترجم)
عنوان‌های دیگر	الباب الحادی عشر. شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی عشر. فارسی - عربی
ناشر	دار الفکر
مکان نشر	قم - ایران
سال نشر	1385 ش
چاپ	2
موضوع	علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726ق. الباب الحادی عشر - نقد و تفسیر کلام شیعه امامیه - قرن 8ق.
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	‏BP‎‏ ‎‏210‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ع‎‏8‎‏ ‎‏ب‎‏202741

ترجمه و شرح باب حادى‌عشر اثر على شيروانى، ترجمه و شرحى فارسى بر شرح عربى مقداد بن عبدالله سيورى مشهور به فاضل مقداد (متوفاى 826ق) است كه خود شرح باب حادى عشر علامه حلّى (متوفى 726ق) است.

شرح فاضل مقداد سالهاى متمادى از كتب درسى در كلام و عقائد اماميه در حوزه‌هاى علميه بوده و در چند دهه اخير در دانشگاه‌هاى داخل و بعضاً در خارج از كشور ايران نيز از كتب درسى بوده است (كوچنانى، عباسعلى، ص148).

اين شرح بارها به فارسى نيز ترجمه شده است. كوچنانى در ابتداى مقاله‌اش به تعدادى از اين ترجمه‌ها اشاره نموده و مورد نقد قرار داده كه خواننده مى‌تواند با مطالعه اين مقاله با ديد روشن‌ترى از ترجمه شيروانى استفاده نمايد (همان).

شيروانى پس از آوردن بخشى از متن عربى كتاب در بالاى صفحه، در ذيل به ترجمه و شرح مختصر آن اقدام نموده و ترجمه‌اى سليس و روان ارائه نموده است.

مترجم در ترجمه اثر رعايت امانت را كرده و عناوين و مطالبى را كه از خود به متن افزوده را داخل كروشه قرار داده است. وى اگر توضيح مفصل‌تر يك لفظ، عبارت يا اصطلاح را لازم ديده آن را به پاورقى كتاب منتقل كرده است. همچنين اگرچه آدرس روايات را متذكر نشده اما آدرس آيات و سوره‌ها را جلوى آيه داخل كروشه آورده و تمامى آيات و روايات را نيز اعراب‌گذارى كرده است.

از ايرادات وارد بر اين ترجمه، فقدان مقدمه‌اى كه خواننده را با زندگى مؤلف و شارح و شيوه نگارش كتاب آشنا كند. نبود فهرست اعلام، آيات و روايات را نيز بايد بر نقاط ضعف كتاب افزود. البته فهرست تفصيلى مطالب در ابتداى كتاب آمده است.

منابع مقاله

1. متن كتاب.
2. كوچنانى، عباسعلى، «نقدى بر ترجمه باب حادى عشر»، پايگاه مجلات تخصصى نور، مجله دانشگاه انقلاب، زمستان 1372، شماره 100، ص141-168.