مامقانی، محمدرضا

نام	مامقانی، محمدرضا
نام‎های دیگر
نام پدر	آیت‌الله شیخ محیی‌الدین مامقانی
متولد	۱۳۷۳ق
محل تولد	نجف اشرف
رحلت
اساتید	میرزا جواد تبریزی میرزا کاظم تبریزی قاروبی وحید خراسانی شهید مطهری
برخی آثار	تنقیح المقال في علم الرجال (آل البیت) تنقیح المقال في علم الرجال (رحلي) مرآة الكمال لمن رام درك مصالح الأعمال مقباس الهداية في علم الدراية
کد مؤلف	AUTHORCODE08960AUTHORCODE

برای دیگر کاربردها، مامقانی (ابهام زدایی) را ببینید.

محمدرضا مامقانی (1332-1404ش)، پژوهشگر و نویسنده حوزوی، فرزند آیت‌الله شیخ محیی‌الدین مامقانی و نوه‌ی رجالی کبیر آیت‌الله شیخ عبدالله مامقانی

ولادت

ایشان در سال ۱۳۷۳ق (۱۳۳۲ شمسی)، در نجف اشرف تولد یافت. وی فرزند آیت‌الله شیخ محیی‌الدین مامقانی است. . پدرش، آیت‌الله شیخ محیی‌الدین مامقانی (متوفی ۱۴۲۹ ق)، علامه‌ای زاهد و متقی بود که نقش مهمی در تربیت علمی و معنوی فرزند خود داشت.

جد پدری ایشان، آیت‌الله شیخ عبدالله مامقانی (متوفی ۱۳۵۱ ق)، فقیه اصولی و محقق رجالی بود که آثار ماندگاری چون «تنقیح المقال فی علم الرجال» و «مقباس الهدایة فی علم الدرایة» از او به یادگار مانده است. جد اعلای ایشان نیز آیت‌الله شیخ محمدحسن مامقانی (متوفی ۱۳۲۳ ق)، مرجع تقلید برجسته و از شاگردان شیخ انصاری بود که در نجف اشرف به خاک سپرده شد. شیخ محمدرضا مامقانی از سوی مادر، به خاندان کاشف‌الغطاء منسوب بود؛ مادرش دختر شیخ محمدرضا بن شیخ هادی (صاحب المقبولة الحسینیة) و نواده شیخ جعفر کاشف‌الغطاء بود. این خاندان پربار، زمینه‌ای مناسب برای رشد علمی و معنوی ایشان فراهم کرد.

تحصیلات

تحصیلات ابتدایی شیخ محمدرضا در سن پنج سالگی در مدرسه امام صادق (ع) نجف آغاز شد. سپس به مدرسه علویه از جمله مدارس معروف ایرانی منتقل گردید و تا کلاس پنجم آنجا ماند. بعد از آن، به مدرسه ملی (منتدی النشر) که توسط شیخ محمدرضا مظفر تأسیس شده بود، رفت و دوره راهنمایی تا دبیرستان را شبانه گذراند، درحالی‌که روزانه به دروس حوزوی می‌پرداخت. او سپس در دانشکده فقه (کلیه الفقه) نجف ثبت‌نام کرد و رتبه اول را کسب نمود. در این دوره، هم‌زمان با تحصیل دانشگاهی، علوم حوزوی را نیز پیگیری می‌کرد. ایشان همچنین به تدریس خصوصی منطق و اصول فقه اشتغال داشت.

ایشان، مقدمات و بخشی از سطوح را نزد فضلای حوزه نجف فرا گرفت، که از آن جمله است: «منهاج‌الصالحین» نزد سید محمدحسن‌ حکیم، «شرایع‌الاسلام» نزد شیخ علی المسبح الأحسائی، «حاشیه ملّاعبدالله» نزد سیدالصمدی البهبهانی، و ادبیات عرب نزد شیخ رشید بصری. وی روزهای پنجشنبه و جمعه در دروس تفسیر و عقاید آیت‌الله شیخ بشیر نجفی و آیت‌الله شیخ مجتبی لنکرانی شرکت می‌کرد.

در سال ۱۳۹۱ ق، دولت بعثی عراق ایرانیان را از این کشور اخراج کرد. شیخ محمدرضا و پدرش به‌دلیل خطر جانی (پس از شهادت دوستان) به ایران مهاجرت کردند. پدر در تهران ساکن شد و ایشان به مشهد رفت و در رشته فلسفه دانشگاه الهیات ثبت‌نام کرد. در حوزه مشهد، عمدتاً نزد آیت‌الله سیدمحمدباقر حجت طباطبایی (مکاسب، رسائل و کفایه)، آیت‌الله میرزا سیدحسن صالحی (لمعه و مکاسب)، و آیت‌الله شیخ ابوالقاسم روحانی تحصیل کرد. در اواخر ۱۳۹۴ ق به قم رفت و بقیه کفایه را که پیش‌تر تحصیل کرده بود، نزد آیت‌الله سیدمحمد مفتی‌الشیعه خواند.

شیخ محمدرضا مامقانی در قم، در دروس خارج فقه و اصول اساتیدی به‌نام شرکت کرد که از آن جمله می‌توان به سیدمحمد روحانی میرزاکاظم قاروبی‌تبریزی، سید محمدکاظم شریعتمداری، میرزا هاشم آملی، سیدابوالقاسم کوکبی‌تبریزی، میرزاجواد تبریزی، و شیخ حسین وحید خراسانی اشاره کرد. ایشان علاوه بر فقه و اصول، علوم معقول را نیز خواند. منظومه را نزد شیخ مهدی محمدی‌گیلانی، هیئت و نجوم را نزد شیخ حسن حسن‌زاده‌آملی، و حرکت جوهری از اسفار را نزد شهیدمطهری مطالعه و آموزش دید.

ایشان سال‌ها به تدریس در حوزه قم پرداخت و اجازات روایی متعددی از پدر، آیت‌الله مرعشی نجفی، و آیت‌الله میرزا عبدالله مجتهدسرابی دریافت کرد.

وفات

آیت الله مامقانی در روز دوشنبه 4 اسفندماه 1404 برابر با مصادف با پنجم رمضان‌المبارک 1447 در سن 72 سالگی از دنیا رفت^[۱].

آثار

محمدرضا مامقانی از پژوهشگران پرتلاش است که تاکنون آثار علمی ارزشمند فراوانی از او به چاپ رسیده است. وی به‌تنهایی یا با مشارکت دیگران، نزدیک هشتاد کتاب - ‌اعم از تألیف و تحقیق - ‌تقدیم به طالبان دانش‌های اسلامی در موضوعات مختلف کرده است. بنا به دلایلی، بخشی از آثار ایشان، با نام مستعار نشر یافته‌اند.